Brief regering : Reactie op de motie van het lid De Roon over een plan om de exportcontroles naar Iran op te voeren (Kamerstuk 36410-V-44)

Nr. 85
BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN DE
STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 7 juni 2024

Middels deze brief komt het kabinet tegemoet aan de motie (Kamerstuk 36 410 V, nr. 44) van het lid De Roon, waarin de Kamer het kabinet verzoekt om met een plan te komen
om de exportcontroles op Iran op te voeren.

Het tegengaan van sanctieomzeiling blijft voor het kabinet een belangrijke prioriteit.
Nederland zet zich hier zowel op nationaal niveau als in EU-verband zeer actief voor
in. Zo wordt in EU-verband continu informatie uitgewisseld en bezien hoe onze sancties
verder versterkt kunnen worden. Sinds begin oktober 2023 pleit het kabinet samen met
andere EU-lidstaten voor het uitbreiden van sanctieregimes gericht tegen Iran. Op
14 mei jl. is in de EU akkoord bereikt om het sanctieregime tegen Iran uit te breiden.

De Douane houdt toezicht op het EU-grensoverschrijdende goederenverkeer. Controles
vinden plaats op goederen in briefpost, postpakketten, koerierszendingen en op goederen
die als lading vervoerd worden over de weg, door de lucht of via de zee (vracht).
De Douane kent een risicogerichte handhavingsaanpak. Dat houdt in dat goederen voor
een douanecontrole worden geselecteerd op basis van een risico inschatting. Daarnaast
voert de Douane steekproefsgewijze controles uit om na te gaan of risico’s worden
gemist. Het handhavingsniveau wordt voortdurend aangepast aan de bevonden risico’s.
Zo wordt het bonafide bedrijfsleven niet onnodig met controles belast.

De recente aanval van Iran op Israël onderstreept eens te meer het belang van stevige
handhaving van sanctiemaatregelen. Het kabinet geeft specifiek uitvoering aan de motie
De Roon door meer controles uit te voeren op goederenzendingen naar Iran. De Douane
hanteert de risicogerichte handhavingsaanpak ook bij het toezicht op de naleving van
de sanctiemaatregelen Iran. Onderdeel daarvan is het voorkomen van het omzeilen van
de sanctiemaatregelen door het opgeven van een andere eindbestemming dan Iran.

De Douane controleerde eerder dit jaar al tijdelijk meer op briefpost en postpakketten
naar Iran. De Kamer is hierover geïnformeerd bij de beantwoording van de Kamervragen
van het Lid Boswijk (CDA) op 12 maart jl. «over het onderzoek van de Groene Amsterdammer
naar de illegale export van Nederlandse microchips naar Iran»1. De Douane blijft briefpost en postpakketten extra aandacht geven. De Douane heeft
daarnaast de controles op vrachtladingen en koerierszendingen geïntensiveerd. In het
geval een vrachtauto in Nederland wordt geladen met goederen bestemd voor Iran en
de Douane vermoedt dat sanctiegoederen onderweg worden toegevoegd, gaat er een risicosignaal
naar de douane van de lidstaat waar de goederen de EU verlaten.

De Douane blijft alert op omzeiling van de sanctiemaatregelen Iran en past voortdurend
het handhavingsniveau aan op basis van de bevonden risico’s.

De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

De Staatssecretaris van Financiën,
A. de Vries