Brief regering : Voorhang oprichting Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving

A/ Nr. 1
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
24 november 2023.

De wens over de voorgenomen rechtshandeling nadere inlichtingen te ontvangen kan door
of namens een van beide Kamers of door ten minste vijftien leden van de Eerste Kamer
dan wel dertig leden van de Tweede Kamer te kennen worden gegeven uiterlijk 18 januari
2024.

De voorgenomen rechtshandeling kan niet eerder worden verricht dan op 19 januari 2024
dan wel binnen veertien dagen na het verstrekken van de in de vorige volzin bedoelde
inlichtingen.

Bij deze termijnen is rekening gehouden met de recesperiode van de Tweede Kamer

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 24 november 2023

Met deze brief start ik de voorhangprocedure van 30 dagen voor het voorgenomen besluit
tot oprichting van de Stichting Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving
(NEWS).1 Dit is conform artikel 4.7, eerste lid, onder a, van de comptabiliteitswet en het
Kader voor stichtingen (Beleidskader voor betrokkenheid van de Rijksoverheid bij het
oprichten van stichtingen, 2006).

Een sterke verbinding tussen wetenschap en samenleving vergroot de impact van wetenschap.
Dat is nodig omdat we afhankelijk zijn van de kennis en de innovaties die de wetenschap
ons oplevert. Wetenschapscommunicatie zorgt voor de verbinding tussen wetenschap en
samenleving en reikt hiervoor de kennis en methoden aan. In de beleidsbrief hoger
onderwijs en wetenschap kondigde ik daarom een nationaal centrum voor wetenschapscommunicatie
aan.2 Twee externe kwartiermakers hebben hiervoor een adviesrapport opgeleverd.3 Dit rapport heb ik met een begeleidende Kamerbrief aan de Kamer verstuurd, waarin
ik het advies heb omarmd.4

Uit het adviesrapport van de kwartiermakers blijkt dat onafhankelijkheid van het centrum
essentieel is. Het advies stelt dat een stichting de beste organisatievorm is om onafhankelijkheid
te kunnen waarborgen. Ik heb dit advies overgenomen en met het oog hierop zijn de
kwartiermakers voornemens om een rechtspersoon naar Nederlands recht op te richten.
Dit voornemen is conform het stichtingenkader getoetst door de Toetsingscommissie
Verzelfstandigingen en heeft geresulteerd in een positief advies.

Tevens is formeel overleg gevoerd met de Algemene Rekenkamer over de voorgenomen oprichting.
Naar aanleiding hiervan is een aantal aanpassingen gedaan aan de conceptstatuten,
onder andere op het vlak van de bestuurlijke inrichting. Zo zijn er onder andere bepalingen
opgenomen over de stuurgroep, waarmee dit in lijn gebracht is met het adviesrapport.
Ook zijn de activiteiten die de stichting gaat uitvoeren verduidelijkt.

De onderbouwing voor het voornemen om de stichting te doen oprichten is bij deze brief
bijgevoegd (bijlage 1). Verder zijn bijgevoegd: de conceptstatuten van de stichting
(bijlage 2), het advies van de Toetsingscommissie Verzelfstandiging (bijlage 3) en
het advies van de Algemene Rekenkamer (bijlage 4). Een gelijkluidende brief heb ik
heden gezonden aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.

In mijn Kamerbrief van 12 april dit jaar heb ik toegezegd u voor het einde van het
jaar te informeren over de voortgang van NEWS.5 Aangezien het expertisecentrum pas kan worden opgericht na afronding van deze voorhangprocedure,
informeer ik uw Kamer in de eerste helft van 2024 over de voortgang.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H. Dijkgraaf