Brief regering : Verslag van de informele Raad Buitenlandse Zaken Handel van 19 en 20 oktober 2023

Nr. 2771 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 26 oktober 2023

Hierbij bied ik u het verslag aan van de informele Raad Buitenlandse Zaken Handel
van 19 en 20 oktober 2023.

De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, E.N.A.J. Schreinemacher

VERSLAG INFORMELE RAAD BUITENLANDSE ZAKEN HANDEL VAN 19 EN 20 OKTOBER 2023

Introductie

Op donderdag 19 en vrijdag 20 oktober vond onder Spaans voorzitterschap de informele
Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) Handel plaats in Valencia. Tijdens de Raad is gesproken
over Economische Veiligheid en de handelsrelaties tussen de Europese Unie (EU) en
India. Ook heeft de Raad gesproken over de bilaterale handelsrelaties met verschillende
handelspartners van de EU, inclusief lopende en afgeronde onderhandelingen over handelsakkoorden.

Economische Veiligheid

De Europese Commissie ging in op de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de
Hoge Vertegenwoordiger over een Europese Economische Veiligheidsstrategie (EEV-strategie)
van 20 juni jl., waarover uw Kamer een BNC-fiche heeft ontvangen.1 Daarbij benadrukte de Commissie onder meer het belang van partnerschappen en andere
vormen van samenwerking met derde landen op het gebied van economische veiligheid,
waaronder via handelsakkoorden. Verder verwees de Commissie naar de aanbeveling die
3 oktober jl. werd gepubliceerd over het voornemen om risicoanalyses uit te voeren
voor de door de Commissie geïdentificeerde kritieke technologieën, waarover uw Kamer
separaat een kabinetsappreciatie ontvangt. De Commissie benadrukte hierbij het belang
van samenwerking met de lidstaten en het bedrijfsleven.

Lidstaten verwelkomden in hun interventies de mededeling van de Commissie. Verschillende
lidstaten benadrukten dat de economische veiligheid in de EU moet worden vergroot
met behoud van economische openheid. Ook wezen lidstaten op de toegevoegde waarde
van meer uitwisseling van informatie tussen lidstaten ten aanzien van de nationale
toetsing en toetsingsbeslissingen bij inkomende investeringen. Voorts benadrukten
ze het belang van nieuwe EU-instrumenten, zoals het anti-dwang instrument. Lidstaten
onderschreven de oproep van de Commissie voor een versterkte inzet op partnerschappen,
zowel via bilaterale handelsakkoorden als via andere vormen van samenwerking. Verder
werd door lidstaten gerefereerd aan de lopende risicoanalyse van mogelijke veiligheidsrisico’s
bij uitgaande investeringen door de daartoe opgerichte EU-expertgroep. Op basis van
deze analyse wil de Commissie voor het einde van het jaar ideeën presenteren over
mogelijke vervolgstappen.

Nederland verwelkomde de EEV-strategie als stap om tot een meer samenhangend economisch
veiligheidsbeleid op EU-niveau te komen. Ook verwelkomde Nederland het onderzoek naar
mogelijke risico’s bij uitgaande investeringen, wat gebruikt kan worden om te beoordelen
of aanvullende maatregelen nodig zijn om deze risico’s te beperken. Verder sprak Nederland
steun uit voor meer EU-coördinatie op het gebied van exportcontrole, met inachtneming
van de competentieverdeling.

EU-India handelsbetrekkingen

De Europese Commissie gaf een stand van zaken van de lopende onderhandelingen met
India. De Commissie benadrukte hierbij onder andere het geo-economische en geopolitieke
belang dat uitgaat van verdieping van deze (handels-)relatie. De Commissie meldde
dat, hoewel op enkele onderwerpen goede voortgang wordt geboekt, er ook onderwerpen
zijn waar de standpunten van de Commissie en India uiteenlopen.

Lidstaten onderkenden het geopolitiek belang van een mogelijk handelsakkoord met India,
mede ten behoeve van diversificatie van handelspartners. Verschillende lidstaten gaven
aan dat ingezet moet worden op een betekenisvol handelsakkoord. Zij benadrukten daarbij
onder andere het belang van markttoegang voor goederen, diensten en overheidsaanbestedingen.
Ook vroegen verschillende lidstaten aandacht voor het belang van afspraken over non-tarifaire
handelsbelemmeringen, grondstoffen en handel & duurzame ontwikkeling.

Nederland benadrukte het belang van een verdieping van de handelsbetrekkingen met
India, met aandacht voor ambitieuze afspraken over handel en duurzame ontwikkeling
conform het BNC-fiche over de recente Commissiemededeling hierover.2

Lunchbespreking

Bilaterale handelsakkoorden

Tijdens de lunch besprak de Raad de stand van zaken van de lopende onderhandelingen
over handelsakkoorden. De Commissie gaf een overzicht van de stand van zaken ten aanzien
van Australië, Chili, Kenia en Mexico en stond stil bij de besprekingen met de Mercosur-landen
over een additioneel instrument bij het handelsdeel van het in 2019 bereikte onderhandelingsresultaat.
Besluitvorming over een mogelijk EU-Mercosur akkoord wordt niet verwacht vóór 2024.
Nederland heeft nogmaals bepleit dat een mogelijk EU-Mercosur akkoord een integraal
associatieakkoord blijft.3

Overig

EU-VS Summit

Gelijktijdig met de informele Raad Buitenlandse Zaken Handel in Valencia vond op 20 oktober
jl. de EU-VS Top plaats in Washington DC. Tijdens de Top werd ten aanzien van handelspolitiek
onderhandeld over twee initiatieven: het Global Sustainable Arrangement (GSA) on steel and aluminium en het Critical Minerals Agreement (CMA). Hoewel er nog geen concrete resultaten konden worden gepresenteerd tijdens
deze top, is er vooruitgang geboekt in de besprekingen en zullen de Europese Commissie
en de VS de komende tijd verder werken aan de concretisering van deze initiatieven.
Daarnaast is tijdens de Top overeengekomen dat de volgende bijeenkomst op politiek
niveau van de Trade and Technology Council (TTC) later in 2023 zal plaatsvinden. Met het oog op de internationale veiligheid,
onderstrepen de EU en de VS in hun gezamenlijke verklaring het belang van het beschermen
van bepaalde geavanceerde technologieën. Voor het kabinet is de aanbeveling over het
voornemen om risicoanalyses uit te voeren op door de Commissie geïdentificeerde kritieke
technologieën hierbij relevant. Zoals aangegeven, ontvangt uw Kamer binnenkort een
appreciatie van deze aanbeveling.