Brief regering : Reactie op verzoek commissie op de petitie 'Stop 5G' door Stichting EHS en SOS Straling op 20 december 2022

Nr. 52
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 18 september 2023

De Stichting EHS en SOS Straling hebben op 20 december 2022 de petitie «Stop 5G» aan
de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangeboden. Op 24 januari
2023 verzocht de commissie om reactie op deze petitie. Vanwege de complexiteit en
de noodzaak voor zorgvuldige afstemming, heeft het langer dan gebruikelijk geduurd
om een reactie te formuleren.

De petitie, ondersteund door bijna 52.400 ondertekenaars, drukt zorgen uit over mogelijke
gezondheidsrisico's van 5G-straling en verzet zich tegen het feit dat mensen zonder
hun toestemming hieraan worden blootgesteld. De petitiehouders vragen de overheid
om twee onafhankelijke onderzoeken te laten uitvoeren naar de gezondheidseffecten
van 5G-straling. Daarnaast maken ze zich zorgen over de mogelijke negatieve effecten
op het milieu, de toenemende digitalisering en privacykwesties. Ze roepen op tot een
verantwoordelijke overheid die grenzen kan stellen aan nieuwe technologieën. De petitiehouders
willen niet dat er tegen hun wil in Nederland een 5G-netwerk wordt uitgerold zolang
het niet onomstotelijk vaststaat dat straling afkomstig van 5G-toepassingen ongevaarlijk
is voor de volksgezondheid.

De Gezondheidsraad heeft in 2020 een advies uitgebracht over 5G. De Gezondheidsraad
concludeert dat terwijl het niet uit te sluiten is dat het optreden van kanker, verminderde
mannelijke vruchtbaarheid, slechtere zwangerschapsuitkomsten en geboorteafwijkingen
samenhangen met blootstelling aan radiofrequente magnetische velden, een samenhang
tussen blootstelling en ziekte voor geen van deze en andere onderzochte ziekten en
aandoeningen aangetoond of waarschijnlijk is. Frequenties in de buurt van de 700 MHz-band
en de 3,5 GHz-band zijn al jaren in gebruik voor de huidige telecommunicatiesystemen
of andere toepassingen zoals Wi-Fi, zonder dat dit heeft geleid tot bewezen gezondheidsschade.
De Gezondheidsraad adviseert om de blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische
velden (EMV) zorgvuldig te monitoren en onderzoek te blijven doen. Tevens adviseerde
de Gezondheidsraad om de frequentieband van 26 GHz niet voor 5G in gebruik te nemen
zolang de mogelijke gezondheidsrisico’s niet zijn onderzocht. De Gezondheidsraad geeft
niet aan wanneer de mogelijke gezondheidsrisico’s voldoende zijn onderzocht. Echter,
het beleid is gebaseerd op de beste beschikbare wetenschappelijke onderzoeksresultaten
en de huidige consensus binnen de wetenschappelijke gemeenschap. Nieuwe onderzoeken
voegen daar op dit moment niets aan toe.

Naar aanleiding van het Gezondheidsraadadvies is op verzoek van de Tweede Kamer een
kabinetsreactie gestuurd door de ministeries van EZK, VWS en IenW. Het kabinet concludeert
op basis van het Gezondheidsraadadvies dat niet is aangetoond en niet waarschijnlijk
is dat blootstelling aan de 700 MHz-band en de 3,5 GHz-band, die ook voor 5G gebruikt
(zullen) worden, de gezondheid schaden. Deze frequenties zijn al jaren in gebruik
en dat heeft volgens de Gezondheidsraad niet geleid tot bewezen ongunstige effecten
op de gezondheid. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de Europese Commissie en
International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) zien op dit
moment geen aanleiding om te veronderstellen dat de 26 GHz-band negatieve gezondheidseffecten
oplevert en mede om die reden ziet het kabinet geen reden om meer onderzoeksresultaten
af te wachten voor het gebruik van deze band.

Ik erken en respecteer de zorgen die namens een aanzienlijk aantal burgers zijn geuit
en ik ben me er van bewust dat de petitie door bijna 52.400 mensen is ondertekend.
De WHO voert momenteel een grootschalig actuele systematische beoordeling van het
beschikbare onderzoek uit naar de gezondheidseffecten van 5G. In deze WHO-analyse
wordt gekeken naar mogelijke gezondheidsrisico’s bij blootstelling onder de huidige
blootstellinglimieten en wordt ook een kwaliteitscheck gedaan op de wetenschappelijke
literatuur. De resultaten van dit onderzoek zullen van grote waarde zijn om een beeld
te vormen van eventuele gezondheidsrisico's verbonden aan 5G-straling en bij toekomstige
beleidsvorming.

Daarnaast worden op Europees niveau al omvangrijke onderzoeken uitgevoerd naar de
blootstelling aan en mogelijke gezondheidseffecten van elektromagnetische velden met
5G-frequenties. Deze onderzoeken worden uitgevoerd in het kader van het Horizon Europe
onderzoeksprogramma door vier consortia, te weten: ETAIN, GOLIAT, NextGEM en SEAWave.
Nederland draagt bij aan dit onderzoek via de nationale bijdragen van de lidstaten
aan het EU-onderzoeksbudget en verschillende Nederlandse instellingen nemen actief
deel aan de onderzoeken.

Tevens worden op het niveau van individuele EU-lidstaten, zoals Frankrijk en Duitsland,
evenals in landen buiten de EU zoals de Verenigde Staten, Australië en Japan, ook
onderzoeken uitgevoerd naar de blootstelling aan en mogelijke gezondheidseffecten
van elektromagnetische velden met 5G-frequenties. Deze onderzoeken worden gefinancierd
door nationale overheden en worden uitgevoerd door gerenommeerde onderzoeksinstellingen.

De onderzoeksvragen die centraal staan in deze onderzoeken zijn gericht op het kennen
van onze blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden, hoe deze blootstelling
verandert met de introductie van nieuwe draadloze technologieën zoals 5G, en wat de
mogelijke gevolgen zijn voor onze gezondheid en het milieu. In lijn met het advies
van de Gezondheidsraad zal het Ministerie van VWS de uitkomsten van deze onderzoeken
volgen zodat eventuele nieuwe inzichten op het vlak van gezondheid mee kunnen worden
gewogen bij de verdere ontwikkeling van het beleid rond 5G.

Het is van vitaal belang om te benadrukken dat het waarborgen van de gezondheid en
veiligheid van de Nederlandse burgers een absolute prioriteit is voor onze regering.
Ik neem de zorgen van onze burgers zeer serieus. Op 23 mei 2023 heeft een gesprek
plaatsgevonden met Stichting Stop5GNL, een groep die zorgen heeft geuit over de mogelijke
gevolgen van 5G-technologie. Dit gesprek maakt deel uit van onze bredere inspanning
om te luisteren naar en te leren van verschillende belangengroepen in dit debat. Ik
vertrouw erop hiermee uw Kamer voldoende te hebben geïnformeerd.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. van Ooijen