Brief regering : Toelichting op wetsvoorstel ter implementatie van de herziening van het Europese systeem voor handel in broeikasgasemissierechten (EU ETS)
36 407 Wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op de economische delicten ten behoeve van de implementatie van richtlijn nr. 2023/959, richtlijn nr. 2023/958 en verordening nr. 2023/957 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 10 mei 2023 (PbEU 2023, L130) met het oog op aanpassingen van het emissiehandelssysteem op het terrein van broeikasgasinstallaties en luchtvaart en een uitbreiding naar scheepvaart en brandstofleveranciers
Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 september 2023
Met deze brief informeer ik u over het wetsvoorstel ter implementatie van de herziening
van het Europese systeem voor handel in broeikasgasemissierechten (EU ETS), onderdeel
van het Europese Fit-for-55 pakket. Dit wetsvoorstel is thans ingediend en ligt nu
voor in uw Kamer1.
De herziening van het EU ETS is omvangrijk en wordt in detail uitgelegd in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel. Ik licht hier de hoofdlijnen toe. De herziening
brengt het EU ETS in lijn met de doelen uit de EU klimaatwet2, zijnde tenminste 55% netto broeikasgasemissiereductie in 2030 ten opzichte van 1990
en klimaatneutraliteit uiterlijk in 2050. De daling van de emissieruimte in het bestaande
emissiehandelssysteem voor de industrie, elektriciteitssector en luchtvaart (ETS1)
wordt versneld, waardoor er binnen het ETS1 in 2030 62% minder broeikasgassen worden
uitgestoten ten opzichte van 2005. De voorwaarden voor de kosteloze toewijzing van
emissierechten worden flink aangescherpt, en volledig uitgefaseerd voor de luchtvaart
(tussen 2024 en 2026) en CBAM-sectoren3 (tussen 2026 en 2034). Voor vluchten buiten de EER implementeert de EU ETS richtlijn
de mondiale regeling voor koolstofcompensatie en -reductie (CORSIA) van de Internationale
Burgerluchtvaartorganisatie van de Verenigde Naties (ICAO). Daarnaast wordt het toepassingsbereik
van het EU ETS vergroot naar nieuwe sectoren. De internationale zeevaart wordt gefaseerd
geïntroduceerd in het ETS1 tussen 2024 en 2026, en er wordt een tweede emissiehandelssysteem
geïntroduceerd voor brandstoffen geleverd aan de gebouwde omgeving, het wegvervoer,
en enkele overige sectoren zoals de kleine industrie (ETS2). Dit ETS2 zal geleidelijk
worden geïntroduceerd in de aankomende jaren; de start van de veiling en handel in
emissierechten is voorzien in 2027. Het ETS2 krijgt een doelstelling van 42% broeikasgasreductie
in 2030 ten opzichte van 2005.
Op 25 april jl. zijn de Europese onderhandelingen over de herziening van het EU ETS
afgerond4. Op 16 mei jl. zijn de relevante richtlijnen en verordening gepubliceerd in het publicatieblad
van de EU5. De meeste artikelen uit de herziene EU ETS richtlijn moeten uiterlijk 31 december
2023 zijn omgezet in nationale wet- en regelgeving, ten behoeve van een geharmoniseerde
Europese uitvoering vanaf 1 januari 2024. Om deze implementatiedeadline te halen houdt
het wetsvoorstel vast aan zuivere implementatie, dat wil zeggen dat enkel de bindende
bepalingen uit de richtlijn worden geïmplementeerd en er geen andere regels opgenomen
zijn dan voor deze implementatie noodzakelijk. Niet-bindende bepalingen kunnen desgewenst
nog later worden geïmplementeerd.
Het wetsvoorstel is op 12 juli jl. verzonden aan de Afdeling advisering van de Raad
van State. De Afdeling heeft op 24 juli jl. aangegeven geen opmerkingen bij het voorstel
te hebben en heeft geadviseerd het voorstel bij uw Kamer in te dienen6.
Ongeacht de demissionaire status van het kabinet lopen onze Europese verplichtingen
door. Ik verzoek u daarom dan ook het wetsvoorstel spoedig in behandeling te nemen.
De Minister voor Klimaat en Energie, R.A.A. Jetten
Ondertekenaars
R.A.A. Jetten, minister voor Klimaat en Energie