Brief regering : Reactie op het advies van de verkenner zoutwinning Twente

Nr. 235
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 29 augustus 2023

19 juni jl. heb ik de heer Bernard Wientjes gevraagd om als verkenner te onderzoeken
of er nu en in de toekomst ruimte en vertrouwen is voor winning van zout in Haaksbergen
en onder welke voorwaarden. Op 3 juli heb ik het advies van de heer Wientjes naar
de Kamer gestuurd en aangekondigd om op korte termijn een inhoudelijke reactie te
geven op het advies (Kamerstuk 32 849, nr. 233). Hierbij stuur ik uw Kamer mijn reactie, mede namens de Staatssecretaris van Economische
Zaken en Klimaat.

Uitstel van besluitvorming

In haar vergadering van 5 juli jl. heeft de gemeenteraad van Haaksbergen besloten
om de besluitvorming over het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen (vvgb)
van de raadsagenda te halen. Daarmee volgt de raad het advies Wientjes om besluitvorming
uit te stellen om zodoende de fracties in de gelegenheid te stellen om op basis van
nieuwe openbare informatie en garanties een afgewogen besluit te nemen. Ik waardeer
het dat de gemeenteraad kiest voor zorgvuldigheid boven snelheid. Het Ministerie van
Economische Zaken en Klimaat (EZK) wil de extra tijd graag maximaal benutten om samen
met de gemeente en Nobian aan de slag te gaan met het advies Wientjes.

Het advies Wientjes pleit ervoor om besluitvorming binnen afzienbare termijn alsnog
af te ronden. Ik zal ervoor zorgdragen dat de adviezen van de heer Wientjes eind september
zoveel mogelijk zijn opgepakt, zodat de raad te Haaksbergen in haar vergadering van
1 november alsnog een weloverwogen besluit kan nemen over een vvgb.

Procesbegeleider

Conform het advies Wientjes, en in overleg met het college van B&W te Haaksbergen,
heb ik besloten om per 21 augustus 2023 een procesbegeleider aan te stellen die de
gemeente Haaksbergen en het Ministerie van EZK ondersteunt bij de uitvoering van het
advies Wientjes. De procesbegeleider wordt gevraagd om het proces van besluitvorming
door het Ministerie van EZK over het winningsplan (instemmingsbesluit) en de besluitvorming
van de gemeenteraad van Haaksbergen over de vvgb, benodigd voor de omgevingsvergunningen,
te begeleiden. Mede op advies van het college van B&W te Haaksbergen heb ik de heer
Han ten Broeke, voormalig lid van uw Kamer, bereid gevonden om de komende weken als
procesbegeleider op te treden. Zijn opdracht tot eind oktober is bijgevoegd.

Waarborgen Nobian

Weloverwogen besluitvorming vraagt volgens het advies Wientjes ook dat Nobian alle
additionele toezeggingen sinds de indiening van het definitieve winningsplan schriftelijk
vastlegt in één document en ondertekent (zowel qua veiligheid, garantiefonds, als
ruimtelijke inpassing en overige toezeggingen). Dit advies neem ik over. Ik heb Nobian
gevraagd om uiterlijk eind september een voorstel te doen aan de gemeente en EZK voor
een overeenkomst waarin additionele toezeggingen worden geconsolideerd.

Ook heb ik Nobian, op advies van de heer Wientjes, gevraagd om een voorstel uit te
werken voor het verder versterken van de regionale betrokkenheid van het bedrijf,
met focus op het betrekken van de gemeente Haaksbergen in het vervolgproces (zowel
voor als na besluitvorming over het vvgb in de raad). Nobian heeft mij toegezegd deze
beide voorstellen uit te werken en in afstemming met de gemeente tot een gezamenlijk
document te komen.

Veiligheid

Het college van B&W te Haaksbergen heeft randvoorwaarden voor veiligheid geformuleerd
in haar brief van 30 juni jl. aan de heer Wientjes. Deze brief is opgenomen in het
advies Wientjes1. Uiteraard staat veiligheid voorop. In zijn brief van 28 juni jl. aan de burgemeester
van Haaksbergen heeft de Staatssecretaris reeds aangegeven dat hij de adviezen van
het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zal overnemen conform de wens van de gemeente.
Ook heeft de Staatssecretaris aangegeven dat de cavernes niet zullen worden gebruikt
voor de opslag van waterstof of andere stoffen. De brief van de gemeente betrekt de
Staatssecretaris bij het conceptbesluit dat gedeeld zal worden voorafgaand aan de
besluitvorming in de raad over de vvgb.

Besluit over het winningsplan

De heer Wientjes adviseert om een besluit over het door Nobian ingediende winningsplan
(d.d. 6 oktober 2022) niet te nemen voor eind september. De Staatssecretaris zal het
aangepaste besluit in concept vrijgeven ten behoeve van besluitvorming in de raad
over de vvgb. Uiterlijk eind september wordt het conceptbesluit gedeeld met het college
van B&W te Haaksbergen. Het college zal het conceptbesluit met een advies delen met
de gemeenteraad. Hiermee kom ik ook tegemoet aan het verzoek van het college van B&W
om een gewijzigd conceptbesluit aan de raad voor te leggen voorafgaande aan besluitvorming
over de vvgb. De Staatssecretaris is voornemens na besluitvorming over de vvgb in
de raad te besluiten over het winningsplan.

Technische briefing

De heer Wientjes stelt in zijn rapport dat voor weloverwogen besluitvorming de gemeenteraad
verschillende betrokkenen kan uitnodigen om adviezen en toezeggingen te duiden. In
goed overleg met de gemeente Haaksbergen wil ik graag bijdragen aan een technische
briefing voor de gemeenteraad in september. Ik heb het SodM bereid gevonden om tijdens
deze technische briefing nadere toelichting te geven en vragen van de raad te beantwoorden.
Ik adviseer de raad om ook Nobian uit te nodigen voor deze briefing om een toelichting
te geven op de additionele waarborgen sinds indiening van het winningsplan. Tot slot
zal ik ook medewerkers van mijn ministerie afvaardigen.

Ik wens de gemeenteraad te Haaksbergen succes toe bij de afronding van de besluitvorming
in de raad.

Mede namens de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens