Brief regering : Reactie op het zwartboek ‘Een boek vol rotte tanden’

Nr. 288 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 23 augustus 2023

In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport van 21 juni 2023 is gesproken over het zwartboek «Een boek vol rotte tanden:
Getuigenissen van én oplossingen voor de gaten in ons mondbeleid» van FNV en Dokters
van de Wereld. De commissie verzoekt om een reactie op het zwartboek aan de Kamer
te doen toekomen.

In het zwartboek wordt gesteld dat er ten aanzien van de mondgezondheid een groot
landelijk probleem is, waar een grootschalige en structurele oplossing voor nodig
is. Het opnemen van mondzorg in het basispakket zou hiervoor een oplossing zijn. Voor
de korte termijn stelt Dokters van de Wereld voor om te onderzoeken hoe maatwerk kan
worden geleverd voor deelgroepen die kampen met ernstige gebitsproblemen door mondzorgmijding
vanwege financiële redenen. Gedacht kan worden aan een eenmalige triage en behandeling
van deze groepen om hun gebit weer in orde te brengen.

Hoewel Nederland internationaal gezien een goede mondgezondheid kent en de meeste
Nederlanders regelmatig de mondzorg bezoeken, zijn er signalen dat een toenemend aantal
mensen dit niet doet. Om verschillende redenen, waaronder financiële redenen, maar
ook vanwege angst, schaamte, onbekendheid met de vergoedingen of omdat men pas naar
de tandarts gaat als er pijn is (omdat dit vanuit hun achtergrond gewoon is).

Naar aanleiding van deze signalen is er een samenwerking van de Ministeries van VWS,
SZW, de Mondzorgalliantie1, Divosa, VNG, ZN en Patiëntenfederatie Nederland opgezet om de aard van de problematiek
en eventuele oplossingsrichtingen te verkennen. Uw Kamer heeft op 29 juni 2023 de
1e voortgangsrapportage van de samenwerkende partijen ontvangen2. De geïnventariseerde oplossingsrichtingen worden de komende maanden verder uitgewerkt.

In het zwartboek wordt gesteld dat 1,5 miljoen Nederlanders de mondzorg mijden om
financiële redenen. Ik constateer dat er veel onderzoeken zijn naar het aantal mensen
dat de mondzorg bezoekt, maar dat er verschillen zijn in onderzoeksmethodiek (bijvoorbeeld
een telefonische enquête), definities en dat niet altijd rekening wordt gehouden met
de verschillende achterliggende redenen waarom mensen niet naar de tandarts gaan.
Onderzoek wijst uit dat in absolute aantallen in 1990 4,3 miljoen mensen in dat jaar
de mondzorg niet bezochten. In 2021 was dit 3,7 miljoen3. De redenen daarvoor lopen uiteen. Financiële redenen zijn daar één van. Zoals eerder
aangegeven zijn er signalen dat dit aantal toeneemt. Om die reden is het goed om de
aard van de problematiek te onderzoeken en eventuele passende maatregelen te verkennen,
zoals beschreven in de genoemde 1e voortgangsrapportage van het project mondzorg.

Het opnemen van mondzorg in het basispakket wordt in dit verband vaak genoemd, waaronder
ook in het zwartboek van Dokters van de Wereld. Dit is een algemene maatregel met
grote financiële gevolgen, terwijl de problematiek bij bepaalde groepen speelt en
om meerdere redenen. Het is in verband met doelmatigheid gewenst ook naar specifieke
maatregelen te kijken. De samenwerkende partijen hebben aangegeven een analyse van
de aanspraak voor mondzorg en de mogelijkheden om deze te optimaliseren in termen
van passende zorg, te willen voorbereiden. Hierbij kunnen verschillende opties in
beeld worden gebracht, zodat een volgend kabinet hierover kan beslissen. Tegelijkertijd
zal ook gekeken worden naar het versterken van de samenwerking van het zorg- en sociaal
domein. Voor de korte termijn wordt gekeken naar mogelijke oplossingen om de mensen
met de ergste problemen nu te kunnen helpen, zoals het versterken van informele mondzorgnetwerken
en een betere inzet van de gemeentepolis. Ook is er expliciete aandacht voor kinderen
die, ondanks dat mondzorg voor kinderen in het basispakket zit, niet naar de tandarts
gaan.

Voor een uitgebreidere toelichting bij de aard van de problematiek en de geïnventariseerde
oplossingsrichtingen verwijs ik naar de genoemde 1e voortgangsrapportage en de oplegbrief.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E.J. Kuipers