Brief regering : 7th Ministerial Conference on Environment and Health

31 793
Internationale klimaatafspraken

Nr. 262
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 13 juli 2023

In oktober 2022 heeft het kabinet de eerste Nederlandse Mondiale Gezondheidsstrategie
gepubliceerd1. Het kabinet heeft in deze strategie aangekondigd de komende jaren gecoördineerd
en doelgericht bij te willen dragen aan het verbeteren van de volksgezondheid wereldwijd
en daarmee ook in Nederland. De Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde
Naties vormen hierbij het uitgangspunt.

Op basis van de grootste wereldwijde uitdagingen en de Nederlandse meerwaarde op het
gebied van mondiale gezondheid, richt de strategie zich op; 1) het versterken van
de mondiale gezondheidsarchitectuur en nationale gezondheidssystemen; 2) het verbeteren
van internationale pandemische paraatheid en minimaliseren van grensoverschrijdende
gezondheidsdreigingen; en 3) het adresseren van de impact van klimaatverandering op
volksgezondheid en vice versa.

Mede in het licht van de Mondiale Gezondheidsstrategie heb ik deelgenomen aan de 7th
Ministerial Conference on Environment and Health van WHO Europe. Met deze brief informeer
ik uw Kamer hierover, mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport.

Tijdens de conferentie hebben de 52 lidstaten de «Budapest Declaration on Environment
and Health» ondertekend. Namens Nederland heb ik dat mede namens de Minister en Staatssecretaris
van Infrastructuur en Waterstaat en de Staatssecretaris van VWS gedaan. De Russische
Federatie heeft besloten de verklaring niet te steunen.

Tevens heb ik aangekondigd dat Nederland, samen met een cross-regionale kerngroep
zal werken aan het vernieuwen van de 2008 World Health Assembly (WHA) resolutie op
klimaatverandering en gezondheid. Het streven is om deze bij de WHA in mei 2024 voor
te leggen ter aanname.

Met de «Budapest Declaration on Environment and Health» committeren de bewindslieden
voor milieu en volksgezondheid van de 53 lidstaten van de Europese regio van de WHO,
zich aan meerdere doelstellingen om de relatie tussen de omgeving en gezondheid te
verbeteren.

Centraal staan de gezondheidsgevolgen van de triple crisis van milieuvervuiling, klimaatverandering
en biodiversiteitsverlies. De verklaring bestaat uit 9 verplichtingen en twee annexen.
Annex 1 bevat een roadmap voor lidstaten, waarmee ze kunnen werken aan het bereiken van die verplichtingen.

De implementatie van de maatregelen die in deze annex zijn opgenomen, zijn ter overweging
voor alle lidstaten.

Annex 2 beschrijft het nieuwe instrument van de European Envrionment and Health Process
(EHP) Partnerships, waarmee landen kunnen samenwerken aan sub-thema’s uit de verklaring.

In de verplichtingen is opgenomen dat de bewindslieden van milieu en gezondheid zich
inzetten voor:

1. Een versnelling van de transitie naar bestendige, gezonde, gelijkwaardige en duurzame
samenlevingen door;

– een vergroting van inspanningen voor preventie, voorbereiding, vroeg-signalering van
en respons op calamiteiten;

– een vergroting van inspanningen om omgevingsdeterminanten van gezondheid te adresseren.

2. Prioritering van acties op de gezondheidsuitdagingen van de drievoudige crisis van
klimaatverandering, milieuvervuiling en biodiversiteitsverlies door:

– het vergroten van acties van de gezondheidssector om de gevolgen van klimaatverandering
aan te pakken;

– het zetten van een volgende stap om gezondheidsgevolgen van milieuvervuiling te verminderen;

– natuur en biodiversiteit te integreren in het beleid voor omgeving en gezondheid en
de One Health-benadering daarbij te gebruiken;

– te zorgen voor universele en gelijkwaardige toegang tot essentiële diensten, zoals
veilig drinkwater, sanitatie en hygiëne, energie en voedselvoorziening, afvalverwerking,
afvalwatermanagement en gezonde en duurzame transportsystemen;

– het bevordering van een veilige, schone en gezonde gebouwde omgeving.

Met de ondertekening van de verklaring gaat de Nederlandse overheid geen juridische
verplichtingen aan. Uit deze verklaring volgt geen wetgeving en ook geen financiële
verplichtingen.

Niettemin vind ik het wel zeer belangrijk om onze inzet op dit belangrijke onderwerp
internationaal te delen en gezamenlijk vooruitgang te boeken op omgevingsgezondheid
voor de Europese bevolking en de Nederlandse bevolking in het bijzonder.

In de bijlage kunt u de volledige verklaring lezen, inclusief de roadmap (annex 1).

Tijdens de conferentie heeft Nederland ook aangekondigd deel te gaan nemen aan drie
EHP Partnerships:

1. de THE PEP/EHP Partnership voor actieve mobiliteit onder coördinatie van Oostenrijk,
Frankrijk en Nederland. Dit gaat om een uitbreiding van de bestaande samenwerking
onder THE PEP (Transport, Health and Environment Pan-European Partnership), waarbij
we specifiek gezondheid nadrukkelijker in de samenwerking willen opnemen.

2. de EHP Partnership voor Health Sector Climate Action onder coördinatie van Ierland,
waarin zal worden samengewerkt aan de ontwikkeling van een weerbare en duurzame zorgsector.

3. de EHP Partnership voor humane biomonitoring onder coördinatie van Duitsland en Georgië,
waarin kennis zal worden gedeeld over humane biomonitoring.

Tijdens de conferentie heb ik tevens aangekondigd dat Nederland een trekkersrol zal
oppakken om de WHA-resolutie over klimaatverandering en gezondheid uit 2008 te vernieuwen.

De WHO heeft klimaatverandering uitgeroepen tot grootste bedreiging voor de gezondheid
van de mensheid van de 21ste eeuw. Klimaat is daarom ook een van de drie prioriteiten
van de Nederlandse mondiale gezondheidsstrategie, gericht op het adresseren van de
impact van klimaatverandering op gezondheid en van de zorgsector op klimaatverandering.
In het licht van de toenemende urgentie en de noodzaak voor versneld handelen acht
ik het hoog tijd om de huidige WHA-resolutie op klimaatverandering en gezondheid uit
2008 te vernieuwen.

Tijdens de 7th Ministerial Conference hebben we officieel het proces gestart om een
nieuwe resolutie op klimaatverandering en gezondheid aan te nemen bij de eerstvolgende
WHA (77ste) in 2024. Ik hoop hiermee een basis te leggen voor sterkere internationale actie
om de steeds dringender wordende uitdagingen op het gebied van klimaatverandering
en gezondheid aan te pakken.

Om daadwerkelijk internationale actie te stimuleren en duurzame impact voor de toekomst
te realiseren, is het van belang om 1) klimaat een centraal onderdeel te maken van
het werk van de WHO; 2) heldere internationale afspraken te maken en 3) over bestaande
grenzen heen samen te werken.

Recent nam uw Kamer de motie2 van de leden Thijssen en Van der Lee aan waarin de regering is verzocht te onderzoeken
hoe Nederlandse klimaatadaptatie-inspanningen bij kunnen dragen aan de adaptatie van
gezondheidssystemen, vooral in klimaatkwetsbare partnerlanden. In dat licht zal Nederland
ook vertegenwoordigd zijn in verschillende fora, zoals de G20, de UN High Level meetings
in september en op de COP28 in december en pleiten voor actie op klimaatverandering
in relatie tot gezondheid.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers