Brief regering : Leveringen militaire goederen aan Oekraïne
22 054 Wapenexportbeleid
36 045 Situatie in Oekraïne
Nr. 393 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juli 2023
In vervolg op de vorige update van leveringen van militaire goederen aan Oekraïne
(Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 390, van 24 mei 2023), informeer ik u, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken
en de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in bijgaande
vertrouwelijke bijlage1 over de laatste stand van zaken omtrent de levering van militaire goederen aan Oekraïne.
De vertrouwelijke bijlage bevat een totaaloverzicht van de tot en met 26 juni 2023
door Defensie geleverde goederen. Zoals gebruikelijk zijn lopende trajecten hier niet
in meegenomen.
In het openbare overzicht meldt het kabinet enkel de leveringen die nieuw zijn ten
opzichte van het overzicht in de laatste periodieke update (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 390, van 24 mei 2023). Per levering wordt een afweging gemaakt of openbaarmaking mogelijk
is. De operationele veiligheid blijft leidend in de afweging om informatie al dan
niet openbaar te maken. Ook houdt Defensie rekening met de belangen van bij leveringen
betrokken derde partijen zoals bondgenoten, partners en de industrie.
Nederlandse militaire steun
Het onderstaande overzicht bevat een weergave van de sinds 16 mei 2023 aan Oekraïne
geleverde militaire goederen, rekening houdend met operationele veiligheid(-soverwegingen).
Deze lijst is niet uitputtend.
• Luchtverdedigingssystemen
Bofor 40L70 40mm Luchtdoelkanonnen (incl. donorsystemen voor reservedelen) (6).
• Munitie
Diverse soorten kleinkaliber munitie voor individuele wapens en zware munitie voor
kanonsystemen.
• Sensoren en waarnemingsmiddelen
Zoals nachtzichtapparatuur, drones (21) en radarsystemen.
• Bruggen
Baileybruggen (5).
• Voertuigen (190)
Vrachtwagens en vrachtwagens voor brandstofvervoer.
• Ontmijningsuitrusting (200)
• Vaartuigen (10)
• Tenten (750)
• Aggregaten (11)
• Reservedelen voor diverse soorten voertuigen en (wapen-)systemen
• Logistiek materiaal
Zijladers (4).
• Persoonlijke uitrusting, waaronder kleding, helmen, scherfvesten
• Rantsoenen
• Medische Goederen, zoals persoonlijke EHBO-pakketten en medicijnen
• Brandstoffen, zoals diesel en kerosine
Financiële stand van zaken levering van militaire goederen
De totale waarde van de geleverde militaire steun aan Oekraïne bedroeg op 26 juni
2023 ongeveer 1,9 miljard euro.2 De Nederlandse steun bestaat uit:
• Directe levering: Tot en met 26 juni is ruim 788 miljoen euro aan materiële steun geleverd. Dit bedrag
betreft de boekwaarde van het geleverde materieel. In de vorige Kamerbrief update
leveringen militaire goederen aan Oekraïne (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 390 van 24 mei 2023) stond de boekwaarde van het geleverde materieel op ruim 732 miljoen euro.
Zoals in de vorige update vermeld, wil Defensie het geleverde materieel waar nodig
zo spoedig mogelijk aanvullen of vervangen. De totale vervangingswaarde van de materiële
steun bedroeg op 26 juni 2023 in totaal circa 1,5 miljard euro. In de vorige Kamerbrief
(Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 390 van 24 mei 2023) stond de totale vervangingswaarde van de materiële steun op 1,3 miljard euro
(peildatum 16 mei 2023).
• Commerciële levering: De waarde van de commercieel verworven militaire goederen ten behoeve van Oekraïne
bedraagt op dit moment circa 210 miljoen euro (t.o.v. 148 miljoen op 24 mei jl.).3
• Bijdrage International Fund for Ukraine: Nederland heeft een bijdrage gedaan van 100 miljoen euro voor het International Fund for Ukraine (IFU), zoals eerder met de Kamer gedeeld (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 377 van 16 december 2022). Het IFU is een belangrijke manier voor de deelnemende landen
om direct bij de industrie goederen te kopen voor steun aan Oekraïne.
• NAVO-trustfund: Nederland draagt 100 miljoen euro bij aan het NAVO Ukraine Comprehensive
Assistance Package (UCAP). Uit het UCAP levert NAVO niet-letale steun als brandstof,
medische voorzieningen, winteruitrusting en drone jammers, zoals eerder met de Kamer
gedeeld (Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 377 van 16 december 2022 en Kamerstukken 22 054 en 36 045, nr. 387 van 13 april jl.).
• Bijdrage aan International Air Defence Coalition van 40 mln. euro (Kamerstukken 36 045 en 22 054, nr. 164 van 14 juni 2023) voor gemeenschappelijke aanschaf van luchtverdedigingsmiddelen.
Bijdrage aan gemeenschappelijke aanschaf 155mm munitie
Nederland draagt 130 miljoen bij aan het initiatief van het Europese defensieagentschap
(EDA) en 130 miljoen aan het Duits initiatief, waar ook Denemarken aan deelneemt,
zoals eerder met uw Kamer is gedeeld (Kamerstukken 36 045 en 22 054, nr. 157 van 20 april 2023).4
Toetsing
Voor alle leveringen is, waar nodig, een zorgvuldige, maar gezien de uitzonderlijke
omstandigheden versnelde, toetsing aan de EU wapenexportcriteria verricht door de
Minister van Buitenlandse Zaken waarna door de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking een exportvergunning is afgegeven.5 Ook bij eventuele nieuwe leveringen zal deze zorgvuldige en versnelde toetsing plaatsvinden.
Effecten krijgsmacht
De effecten van de geleverde steun op de gereedheid van de Nederlandse strijdkrachten
worden, gezien de omstandigheden, door Defensie als acceptabel beoordeeld. De voortdurende
ondersteuning van Oekraïne en met name leveringen uit (operationele) voorraden hebben
consequenties voor de eigen gereedstelling en inzet. Daarnaast heeft de voortdurende
militaire steun aan Oekraïne een vertragend effect op verwervingsprojecten. Defensie
neemt maatregelen om deze gevolgen te mitigeren. Zo zijn er maatregelen om de aankoop
van vervangend materieel te versnellen en wordt project- en inkoopcapaciteit versterkt.
Echter, de markt voor defensiematerieel staat momenteel onder druk en de prijzen voor
verschillende soorten materieel stijgen daardoor snel. Daarmee leidt de geleverde
steun tot langdurige effecten op de gereedheid van onze krijgsmacht, die onder de
huidige omstandigheden als acceptabel worden beoordeeld. Het kabinet houdt ook bij
toekomstige verzoeken aandacht voor de effecten op de gereedheid.
Europese Vredesfaciliteit
Vanuit de Europese Vredesfaciliteit (European Peace Facility – EPF) is momenteel 3,5 miljard euro beschikbaar gesteld als compensatie voor levering
van militair materieel vanuit de EU-lidstaten aan Oekraïne. Daarnaast is 1 miljard euro
gealloceerd voor de levering van munitie uit eigen voorraden en nog eens 1 miljard
voor de gezamenlijke aanschaf van munitie bij de Europese industrie. Tot en met februari
2023 heeft Nederland voor ongeveer 462 miljoen euro aan prioritaire leveringen gedeclareerd.
Omdat het totaal aan ingediende declaraties van de lidstaten groter is dan het beschikbare
budget worden declaraties niet volledig gecompenseerd. Het vergoedingspercentage ligt
gemiddeld op 50%. Nederland krijgt voor de geleverde steun ter waarde van 462 miljoen euro
(tot en met februari 2023) ruim 242 miljoen euro gecompenseerd. Besluitvorming over
vergoedingen voor leveringen vanaf maart 2023 loopt nog. In totaal heeft Nederland
tot en met 17 mei 2023 708 miljoen euro gedeclareerd. Uw Kamer wordt via de reguliere
leveringenbrieven op de hoogte gehouden van declaraties en compensatie via de EPF.
De Minister van Defensie, K.H. Ollongren
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
K.H. Ollongren, minister van Defensie