Brief regering : Reactie op Petitie Nederlandse Coeliakie Vereniging 'Extra kosten glutenvrij dieet'

Nr. 1193
BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 23 mei 2023

In de procedurevergadering van 4 april jongstleden heeft de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport besloten graag een reactie te ontvangen op een in ontvangst genomen
petitie over de extra kosten van een glutenvrij dieet. Graag voldoe ik hierbij aan
dit verzoek.

De petitie is 22.882 keer ondertekend en opgesteld door de Nederlandse Coeliakie Vereniging.
In de petitie wordt geconstateerd dat de kosten van een glutenvrij dieet aanzienlijk
zijn (€ 1.000 meerkosten per jaar) en hard stijgen, terwijl personen die om medische
redenen glutenvrij moeten eten, geen andere keuze hebben dan deze kosten levenslang
te maken. De petitie verzoekt «ervoor te zorgen dat de extra kosten voor het noodzakelijke
glutenvrij dieet gecompenseerd worden, zodat het voor iedereen met coeliakie, dermatitis
herpetiformis of glutensensitiviteit financieel haalbaar blijft om glutenvrij, veilig
en gezond te eten».

Graag reageer ik hierbij op deze petitie en de begeleidende brief. De Nederlandse
Coeliakie Verenging ervaart in het gebrek aan compensatie voor de genoemde meerkosten,
dat de ziekte onvoldoende erkend of serieus genomen wordt. Dit lijkt te worden afgeleid
uit het gegeven dat er geen tegemoetkoming is in de meerkosten. Graag wil ik in reactie
hierop aangeven, dat deze aandoening en de ernst daarvan absoluut wordt erkend en
serieus genomen. De diagnosestelling en de eventuele overige zorgkosten zijn immers
basisverzekerde zorg.

De basisverzekering dekt echter geen kosten voor aangepaste voeding. Deze komt daarom
in beginsel voor eigen rekening. In voorkomende gevallen kunnen verzekerden vanuit
het wettelijk vastgestelde basispakket – onder voorwaarden – recht hebben op dieetpreparaten. Dat betreft speciaal bewerkte of samengestelde producten voor bijzondere voeding,
met een andere samenstelling en in een andere vorm dan normale voeding. De zorgverzekeraar
vergoedt een dieetpreparaat alleen als een verzekerde niet uitkomt met aangepaste
normale voeding of bijzondere dieetvoeding die te koop is in de winkel. Gewone dieetproducten, zoals glutenvrij brood, worden niet vergoed uit het basispakket. Het kan weliswaar
zo zijn dat zorgverzekeraars een dieetvergoeding aanbieden vanuit de aanvullende verzekering.

Het is nogmaals niet een gebrek aan erkenning van aandoeningen als coeliakie, die
maken dat de benodigde dieetvoeding niet uit het basispakket wordt vergoed. De vergoeding
van zorg uit collectieve middelen is logischerwijs verbonden aan strikte voorwaarden.
Voor dergelijke zelfzorgmiddelen is bepaald dat deze niet noodzakelijkerwijs vanuit
het basispakket verzekerd hoeven te worden.

Overigens waardeer ik het signaal dat de Nederlandse Coeliakie Vereniging met deze
petitie afgeeft. Alhoewel de kosten van dieetvoeding voor eigen rekening komen, zal
een deel van de patiënten met coeliakie wellicht gebruik kunnen maken van de verschillende
vormen van financiële ondersteuning die er zijn voor groepen met langdurig of chronisch
hoge zorgkosten. Allereerst is er de regeling «aftrek specifieke zorgkosten» voor
personen die veel kosten maken, bijvoorbeeld als gevolg van een chronische aandoening
zoals coeliakie. Onder voorwaarden kunnen zorgkosten, in dit geval de kosten voor
dieetvoeding, vanaf een bepaald drempelbedrag worden afgetrokken in de aangifte inkomstenbelasting.
Zoals de Nederlandse Coeliakie Vereniging aangeeft zal dit niet voor iedere patiënt
soelaas bieden, het drempelbedrag is immers afhankelijk van het inkomen. Huishoudens
met een lager inkomen en/of huishoudens waarin meerdere mensen dieetvoeding nodig
hebben, zullen dit drempelbedrag sneller overschrijden. Ook betalen verschillende
gemeenten een bedrag uit aan blijvend zieke mensen en mensen met een beperking. Dit
zijn de zogenaamde meerkostenregelingen. De hoogte van het bedrag en de voorwaarden
zijn onderdeel van gemeentelijk beleid.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers