Brief regering : Toezegging aan het lid Van Raan om in te gaan op het artikel op de website Mongabay over het Amerikaanse bedrijf Enviva

Nr. 810
BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 20 maart 2023

Tijdens het debat van 14 december 2022 (Handelingen II 2022/23, nr. 35, item 11) voorafgaand aan de Energieraad op maandag 19 december 2022 heeft het lid Van Raan
vragen gesteld over een artikel van de website Mongabay1 over het Amerikaanse bedrijf Enviva, een van ‘s werelds grootse producenten van houtpellets.
Volgens een klokkenluider die is gesproken voor het artikel klopt de duurzaamheidsclaim
die dit bedrijf maakt niet en draagt Enviva bij aan de ontbossing in het zuidoosten
van de VS. Tijdens het debat van 14 december jl. is mij ook gevraagd dieper in te
gaan op de controle van de duurzaamheid van biogrondstoffen. Ik heb uw Kamer toegezegd
om een reactie te geven op dit artikel en verder in te gaan op hoe we in Nederland
zorgen voor correcte naleving van duurzaamheidsafspraken over (houtige) biogrondstoffen.
Met deze brief kom ik tegemoet aan mijn toezegging aan het lid Van Raan.

Voor het kabinet geldt dat alleen duurzame biogrondstoffen kunnen bijdragen aan een
klimaatneutrale en circulaire samenleving. Deze kunnen in Nederland alleen als duurzaam
worden gerekend wanneer deze voldoen aan strenge eisen, zoals is geregeld in het systeem
van certificering. Om de duurzaamheid te borgen van de houtige biogrondstoffen die
in Nederland worden ingezet voor energie, wordt een onafhankelijke controle van de
duurzaamheid vereist. Hiervoor worden certificatieschema’s gebruikt, die zijn getoetst
en die – na advies van de onafhankelijke experts van de Adviescommissie Duurzaamheid
Biomassa voor Energietoepassingen (ADBE) – worden goedgekeurd. Een onafhankelijke
verificateur gebruikt dit schema vervolgens om op locatie de duurzaamheid controleren.
Al deze verificateurs staan op hun beurt weer onder toezicht van een accreditatieinstelling.
Deze accreditatieinstellingen controleren bij de verificateurs of zij onafhankelijk
en correct beoordelen dat de biogrondstoffen aan de eisen voldoen.

Hiernaast voert de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) als bestuursrechtelijk toezichthouder
inspecties uit om te kijken of al deze partijen hun rol op een juiste manier hebben
vervuld. Dit doet de NEa onafhankelijk en op basis van signalen vanuit verschillende
lagen uit de keten, van NGO’s en berichtgeving in de media. Als er een melding binnenkomt
van een vermeende misstand, wordt er door de NEa naar hoofdzakelijk de volgende drie
criteria gekeken: is de melding concreet? Levert de betrokken onderneming biogrondstoffen
aan Nederland? En is de vermeende misstand ook een overtreding van de Nederlandse
duurzaamheidseisen? Na evaluatie van deze criteria, kan de NEa een onderzoek starten
naar de vraag of de certificeerder al dan niet terecht een certificaat heeft afgegeven
aan de biomassaproducent. Als blijkt dat een certificeerder onterecht heeft gecertificeerd,
moet de certificeerder de producent schorsen. In het uiterste geval kan ik ervoor
kiezen om op grond van de rapportages van de NEa de erkenning van een certificeerder
in te trekken. Op deze manier zijn er veel lagen van onafhankelijke beoordeling en
controle in de biogrondstoffenketens.

Het kabinet neemt signalen over eventuele misstanden rondom de duurzaamheid van biogrondstoffen
zeer serieus. Zo heeft mijn ambtsvoorganger vorig jaar een onafhankelijk onderzoek
door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) ingesteld naar aanleiding van een rapport
door Stichting Onderzoek Multilaterale Instellingen (SOMO) over biogrondstoffen uit
Estland. De NEa concludeerde daarbij dat de betwiste biogrondstoffen als duurzaam
beschouwd konden worden. Er waren daarnaast geen aanwijzingen dat Ests bos structureel
niet-duurzaam beheerd werd. Wel gaf de NEa enkele aanbevelingen voor verbetering,
onder andere op transparantie, niveau van duurzaamheidsborging en stakeholderconsultatie.
Ook de aantijgingen uit het artikel van de website Mongabay neem ik, zeer serieus.
Hoewel ik er vertrouwen in heb dat het systeem van certificering en toezicht naar
behoren werkt en dat hiermee de duurzaamheid van biogrondstoffen in Nederland goed
geborgd wordt, is oplettendheid dat de regels ook daadwerkelijk nageleefd worden altijd
vereist. Daarom heb ik naar aanleiding van het artikel op Mongabay navraag gedaan
bij de NEa. De NEa heeft aangegeven dat er al een inspectie gepland staat voor leveringen
biogrondstoffen uit de Verenigde Staten. Als er uit deze inspectie blijkt dat de rol
van een van de partijen niet op de juiste manier is vervuld, zal de NEa dit melden
aan mij en zal er gepaste actie ondernomen worden. Daarnaast geeft de NEa het altijd
aan als zij knelpunten signaleert die erop wijzen dat het hierboven beschreven stelsel
van toezicht niet goed functioneert.

Geen enkel systeem van controle en toezicht is volledig waterdicht. Echter hebben
we in Nederland door de vele lagen van beoordeling en controle in de biogrondstoffenketen
een robuust systeem dat signalen van misstanden adequaat op kan vangen en onderzoeken.
Dat neemt niet weg dat we ons blijven inzetten om het systeem nog betrouwbaarder en
robuuster te maken. Daarom wordt op dit moment binnen de EU ook gewerkt aan het versterken
van toezicht op certificering, zowel binnen als buiten de EU-landsgrenzen. Nederland
neemt hierin een leidende rol. Ook in de uitwerking van het duurzaamheidskader biogrondstoffen
speelt een robuust stelsel van certificering en toezicht een centrale rol.

Hierin nemen we ook de aanbevelingen van de NEa naar aanleiding van het rapport door
Stichting Onderzoek Multilaterale Instellingen (SOMO) over biogrondstoffen uit Estland
mee Ik zal uw Kamer voor het zomerreces een brief sturen over de voortgang van het
verankeren van duurzaamheidscriteria in wet- en regelgeving en zal hierin ook ingaan
op de NEa-aanbevelingen.

De Minister voor Klimaat en Energie, R.A.A. Jetten