Brief regering : Verslag bijeenkomst van de NAVO-ministers van Defensie (DMM) en bijeenkomst van de Ukraine Defence Contact Group (UDCG) 14 en 15 februari 2023

36 045
Situatie in de Oekraïne

Nr. 427
BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 21 februari 2023

Op 14 en 15 februari jl. vond in Brussel de bijeenkomst van de NAVO-Ministers van
Defensie (DMM) plaats, in aanwezigheid van de Ministers van Defensie van Finland en
Zweden. Voorafgaand aan de DMM vond ook een bijeenkomst van de Ukraine Defence Contact Group (UDCG) plaats.

UDCG

Op uitnodiging van de Amerikaanse Minister van Defensie kwam de UDCG voor de negende
keer bijeen. Bondgenoten onderstreepten dat het leveren van wapensystemen en munitie
cruciaal blijft om de Oekraïense strijdkrachten op korte termijn voor te bereiden
op een Russisch tegenoffensief. In zijn persconferentie voorafgaand aan de UDCG en
DMM benadrukte de SG NAVO het belang van snelheid bij de leveringen.

Op langere termijn is het voorzettingsvermogen van de Oekraïense strijdkrachten van
cruciaal belang voor de uitkomst van de strijd. Om de steun voor de langere termijn
voort te kunnen zetten zijn training, instandhouding, brandstof en transportmiddelen
essentieel. Bondgenoten benadrukten de noodzaak van een transitie van het leveren
van veel verschillende soorten materieel naar volledige capaciteiten, inclusief bijbehorende
logistieke randvoorwaarden. Een aantal landen wees op het belang de industrie te betrekken
bij de steun aan Oekraïne. Het opvoeren van de industriële productie van munitie is
een belangrijke prioriteit, maar ook breder onderstreepten bondgenoten het belang
van het vergroten van de industriële capaciteit – zowel voor steun aan Oekraïne als
voor het versterken van de eigen militaire slagkracht.

DMM: informele sessie Oekraïne

De UDCG werd gevolgd door een informele sessie in NAVO-verband over Oekraïne, met
deelname van de EU Hoge Vertegenwoordiger en de Oekraïense Minister van Defensie.
Bondgenoten, waaronder Nederland, benadrukten de blijvende brede politieke en militaire
steun aan Oekraïne en het belang om het tempo van leveringen te verhogen. Nederland
gaf daarbij aan dat de coherentie en samenhang met inspanningen vanuit de EU geborgd
moeten worden. Verschillende landen spraken waardering uit voor de rol die Nederland
inneemt bij de militaire steun aan Oekraïne, zowel met de levering van materieel,
in coalities en bilaterale samenwerkingsverbanden, als met trainingen. In het bijzonder
werd de inzet van forensische opsporingsteams van de Koninklijke Marechaussee voor
het onderzoeken van mogelijke oorlogsmisdaden genoemd. Nederland heeft in dit kader
opgeroepen tot coördinatie en rotatie van internationale forensisch onderzoeksteams,
om waarheidsvinding te bevorderen. Bondgenoten bespraken ook de mogelijkheden voor
langere termijn steun aan Oekraïne binnen het Ukraine Comprehensive Action Programme (UCAP). De ontwikkeling van UCAP staat tijdens de aankomende NAVO-top in Vilnius op
11 en 12 juli 2023 prominent op de agenda.

Afschrikking en verdediging

Op 15 februari vervolgde de DMM met een formele werksessie over afschrikking en verdediging.
De Ministers bespraken de veiligheidsontwikkelingen rond het NAVO-verdragsgebied.
Er was brede steun voor de snelle toetreding van Finland en Zweden tot het bondgenootschap.
Ook werd het voorliggende concept voor de Allied Response Force (ARF) en de verdere ontwikkeling van het New Force Model (NFM) omarmd. De implementatie van het NFM wordt bekrachtigd tijdens de aankomende
NAVO-top in Vilnius. Het NFM is essentieel voor zowel het verder versterken van de
bondgenootschappelijke afschrikking en verdediging als voor het vermogen van de NAVO
om op toekomstige dreigingen te kunnen reageren.

Ook steunden de bondgenoten, waaronder Nederland, een versterkte rol van de NAVO voor
de bescherming van onderzeese infrastructuur, gezien het publieke belang daarvan.
De dialoog tussen overheden en de private sector is hierbij essentieel. Mede op aandringen
van Nederland heeft de NAVO een coördinatie-cel ingericht die de samenwerking met
de industrie zal faciliteren. De komende maanden zal dit initiatief verder vorm krijgen.
Nederland heeft daarbij benadrukt dat ook de EU nauw betrokken moet worden bij de
bescherming van onderzeese infrastructuur.

Voorraden en samenwerking met defensie-industrie

De Ministers van Defensie besteedden aandacht aan de voorraden van wapens en munitie
en de samenwerking met de defensie-industrie. Verschillende bondgenoten, waaronder
Nederland, hebben zelf stappen ondernomen om de eigen voorraden te vergroten.1 Meer samenwerking en het tegengaan van fragmentatie is cruciaal om de voorraden versneld
op orde te brengen. Ook is gesproken over de mogelijkheden om de (Europese) productie
van wapens en munitie te verhogen. Zo steunt Nederland actief het Duitse initiatief
om, als onderdeel van het European Sky Shield Initiative (ESSI), samen met de defensie-industrie de productielijn voor Patriot-luchtverdedigingsraketten
in Europa te heropenen, in lijn met de motie van het lid Dassen c.s. (Kamerstuk 36 124, nr. 19 van 22 december 2022).

NDPP en de aanloop naar Vilnius

De bondgenoten hebben de Political Guidance 2023 (PG23) aangenomen. Hiermee is de nieuwe cyclus van het NAVO Defensieplanningsproces
(NDPP) van start gegaan. De PG23 bevat het ambitieniveau dat de komende jaren richting
geeft aan de defensieplanning van de bondgenoten. Het ambitieniveau is realistisch
en robuust, waarbij met name de nauwere afstemming tussen defensieplanning en operationele
planning essentieel is voor de versterking van de bondgenootschappelijke afschrikking
en verdediging. De PG23 biedt daarnaast ruimte voor de multinationale invulling van
capaciteitsdoelstellingen. Conform de Motie van het lid Boswijk c.s. (Kamerstuk 36 200 X, nr. 37 van 17 november 2022) heeft Nederland bij de onderhandelingen ingezet op de noodzaak
voor innovatie in defensieplanning door inpassing van geïntegreerde strijdkrachten
in Europa in de systematiek van het NDPP.

Eén van de belangrijkste onderwerpen tijdens de aankomende top in Vilnius is de nieuwe
Defence Investment Pledge (DIP). De gesprekken over een nieuw DIP wordt de komende maanden voortgezet. Voorafgaand
aan de top zal het kabinet u informeren over de Nederlandse inzet voor een nieuwe
Defensie pledge. Het kabinet steunt het in NAVO-verband afspraken maken over robuuste, meerjarige
financiering.

De Minister van Defensie,
K.H. Ollongren