Brief regering : CDM-advies Minimoederdieren in het pluimveerechtenstelsel, CDM-advies Actualisatie excretieforfaits voor vleesvee en Monitoringsrapportage fosfaatrechtenmarkt 2021

Nr. 483
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 januari 2023

Bij diverse gelegenheden heeft de pluimveesector het ministerie verzocht om moederdieren
van trager groeiende vleeskuikens (hierna: minimoederdieren) aan te merken als een
aparte categorie in de Meststoffenwet (Msw). Onlangs heeft de Commissie Deskundigen
Meststoffenwet (CDM) advies in dezen uitgebracht. Ook heeft de CDM recent een advies
uitgebracht over de actualisatie van excretieforfaits voor vleesvee. Beide adviezen
bied ik de Kamer hierbij aan. Tevens bied ik de Kamer met voorliggende brief het resultaat
van de monitoring van de fosfaatrechtenmarkt in 2021 aan.

CDM-advies minimoederdieren

In de afgelopen jaren hebben de sectorpartijen Land- en Tuinbouworganisatie (LTO)
Nederland/Nederlandse Organisatie van Pluimveehouders (NOP) en Nederlandse Vakbond
Pluimveehouders (NVP) meerdere keren verzocht de categorie-indeling (bijlage II Msw)
van het pluimveerechtenstelsel aan te passen.

Hierover is de CDM gevraagd om advies. In haar advies heeft de CDM een analyse gemaakt
van de mogelijke voordelen, nadelen en implicaties van het verzoek van de pluimveesector.

Vanwege de gevolgen voor het milieu en de potentiële gevolgen voor het stelsel van
dierrechten heb ik besloten om het verzoek van de pluimveesector niet te honoreren.
Ik heb de sector hierover geïnformeerd.

CDM-advies vleesveehouderij

Op verzoek van mijn ministerie heeft de CDM in samenspraak met enkele sectordeskundigen
verkend of het mogelijk is om binnen de mestregelgeving diercategorieën voor vleesvee
te definiëren die (beter) aansluiten bij de structuur van de huidige Nederlandse vleesveehouderij,
en of het mogelijk is om voor de onderscheiden diercategorieën representatieve stikstof-
en fosfaatexcreties te berekenen. Het resultaat van de verkenning heeft zijn weerslag
gekregen in het bijgevoegde CDM-advies actualisatie excretieforfaits van vleesvee.

Concreet adviseert de CDM om vijf nieuwe diercategorieën voor vleesvee met bijbehorend
excretieforfaits te introduceren. De implicaties van dit advies zijn vergaand, niet
alleen voor de vleesveehouderij maar zeker ook voor aanpalende sectoren en voor de
uitvoering. Daarom heb ik nog geen besluit genomen over het al dan niet opvolgen van
het CDM-advies. Echter, om het gesprek tussen de betrokken sectoren mogelijk te maken
en vanuit het oogpunt van transparantie informeer ik uw Kamer hierbij vooruitlopend
op deze besluitvorming over het uitgebrachte advies.

Onderzoek fosfaatrechtenmarkt

Na invoering van het fosfaatrechtenstelsel in 2018 heeft de Kamer bij motie van het
lid Lodders c.s.1 verzocht om onafhankelijk onderzoek naar de mogelijkheden tot markttoezicht op het
verhandelen van de fosfaatrechten met als uitgangspunt een eerlijke en transparante
handel. In mei 2019 is de Kamer geïnformeerd over de uitkomsten en adviezen van dit
onderzoek2. Een van de adviezen was om de fosfaatrechtenmarkt te monitoren.

In oktober 2020 heeft de toenmalige Minister van LNV de resultaten van de (eerste)
monitoring van de fosfaatrechtenmarkt in 20193 met de Kamer gedeeld. De conclusie van de onderzoekers was dat bij de monitoring
geen aanwijzingen zijn gevonden voor een slecht functionerende (fosfaatrechten-)markt,
noch dat er sprake zou zijn van machtsmisbruik. En hoewel de conclusies daartoe geen
aanleiding gaven, heeft de toenmalige Minister bij het aanbieden van het rapport aangegeven
voornemens te zijn om de monitoring voort te zetten. Hierbij doe ik u toekomen het
recent door mij ontvangen tweede monitoringsrapport naar het functioneren van de markt
in fosfaatrechten in 2021.

Op basis van een nadere analyse van door RVO ter beschikking gestelde transactiedata
van fosfaatrechten over 2021 komen de onderzoekers (wederom) tot de conclusie dat
er geen aanwijzingen zijn voor een slecht functionerende markt voor fosfaatrechten.
Tevens zijn er geen aanwijzingen gevonden van machtsmisbruik. Ook het feit dat de
fosfaatrechtenmarkt een geografische omvang heeft die duidelijk bovenregionaal is,
en binnen de regio goed functioneert, is volgens de onderzoekers een indicator van
een goed functionerende markt.

Gelet op de bevindingen van de onderzoekers in de recente monitoringsrapportage en
die uit de eerdere rapportage zie ik geen aanleiding om de monitoring naar het functioneren
van de fosfaatrechtenmarkt verder voor te zetten. Hiermee beschouw ik genoemde motie
Lodders c.s. als uitgevoerd.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema