Brief regering : Toetsingskader risicoregelingen voor Borgstelling MKB-landbouwkredieten (BL)

36 045
Situatie in de Oekraïne

Nr. 529
BRIEF VAN DE MINISTERS VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT EN VAN ECONOMISCHE
ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 december 2022

Met deze brief stuur ik u het Toetsingskader risicoregelingen voor de Borgstelling
MKB-landbouwkredieten (BL), onderdeel tijdelijke kredietfaciliteit ten behoeve van
glastuinbouw in verband met de gascrisis door Russische oorlog tegen Oekraïne (BL-G),
zoals vastgesteld door de ministerraad. Tevens informeer ik u, mede namens de Minister
van EZK, dat met deze BL-G en de Borgstelling MKB-kredieten Groen het kabinet uitwerking
heeft gegeven aan de motie van het lid Amhaouch c.s. (Kamerstuk 36 045, nr. 82).

BL-G voor de glastuinbouw

Binnen de BL is het, anders dan binnen de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) en Garantie
Ondernemersfinanciering (GO) in principe niet toegestaan om voor de land- en tuinbouwsector
werkkapitaalleningen, die geen betrekking hebben op een nieuwe investering in het
bedrijf, onder een borgstelling door de rijksoverheid te brengen. Dit heeft een staatssteuntechnische
achtergrond. Er is momenteel echter wel een mogelijkheid op grond van het «Tijdelijk
crisiskader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de economie na de Russische
agressie tegen Oekraïne». Het kabinet heeft vanwege het energie-intensieve karakter
van de glastuinbouw daarom besloten de BL voor deze sector tijdelijk te verruimen
met de mogelijkheid voor een borgstellingskrediet voor werkkapitaal. Voor een categorie
glastuinbouwbedrijven, met name die met een meerjarig gewas dat erg beperkt is in
de mogelijkheden om op korte termijn de energiekosten sterk terug te brengen, maar
met een goed perspectief op langere termijn ook ten aanzien van z’n mogelijkheden
in het licht van de energietransitie, kan deze regeling het verschil maken tussen
noodgedwongen op korte termijn moeten stoppen of blijvend perspectief. Het «Toetsingskader
risicoregelingen» dat is opgesteld voor deze tijdelijke verruiming van de BL is als
bijlage bij deze brief gevoegd. Naar verwachting zal het loket van deze verruiming
in januari 2023 open gaan. Dit vanwege het feit dat de Europese Commissie eerst nog
goedkeuring aan deze tijdelijke verruiming moet verlenen.

Verruiming BMKB en GO

Naast een verruiming van de BL heeft de Minister van EZK ook onderzocht of een verruiming
van de BMKB of de GO van meerwaarde zou kunnen zijn voor bedrijven die getroffen zijn
door de gevolgen van de Russische oorlog tegen Oekraïne. Er is sinds juni van dit
jaar een aantal sessies geweest met betrokkenen vanuit financiers, werkgeversorganisaties,
EZK en LNV om de noodzaak van verruiming van het bestaande financieringsinstrumentarium
goed in beeld te krijgen. Hieruit is naar voren gekomen dat een verruiming van de
BMKB en GO naar analogie van de corona-modules geen meerwaarde heeft. Financiers hebben
benadrukt dat op dit moment zo’n verruiming van het instrumentarium niet zal leiden
tot een toename van kredietverlening voor bedrijven die direct getroffen zijn door
de Russische oorlog tegen Oekraïne. Dat betekent dat een dergelijke verruiming niet
doelmatig of doeltreffend zou zijn.

Daarentegen is gebleken dat een borgstellingsinstrument dat toeziet op een duurzame
oplossing voor de huidige problematiek en zich richt op in de kern gezonde bedrijven
met voldoende toekomstperspectief wel van meerwaarde kan zijn. Daarom is besloten
om de BMKB te verruimen met een groen luik, de BMKB-Groen. Hierover heeft de Minister
van EZK uw Kamer op 4 november (Kamerstukken 32 637 en 32 813, nr. 511) geïnformeerd. Deze verruiming kent onder andere een hoger garantiepercentage en
een verlaagde standaardpremie (provisie). Daarnaast komt er met de aankondiging van
de Tegemoetkoming Energiekosten energie-intensief mkb (TEK) een instrument dat bedrijven
die geraakt zijn door hoge energiekosten zal ondersteunen met een subsidie, en maakt
daarmee een lening onder een garantie-faciliteit minder aantrekkelijk.

Met de genoemde verruiming van de BL en uitbreiding van de BMKB met een groen luik
geeft het kabinet invulling aan de motie van het lid Amhaouch c.s., met het verzoek
met urgentie te onderzoeken of en zo ja hoe het huidige financieringsinstrumentarium,
waaronder de BMKB, GO en de BL, geschikt en toegankelijk gemaakt kan worden voor getroffen
bedrijven als gevolg van de Russische oorlog tegen Oekraïne.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens