Brief regering : Hervatting onderhandelingen Duitse staat t.a.v. TenneT Duitsland en update kapitaalbehoefte TenneT Duitsland en update kapitaalbehoefte TenneT

Nr. 381 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 november 2022

De wereld is het afgelopen jaar sterk veranderd. De inval van Rusland in Oekraïne
heeft het belang van autonomie over vitale infrastructuur als het elektriciteitsnet
en energiezekerheid benadrukt. Als gevolg van het (gedeeltelijk) afsluiten van de
gasleveringen door Rusland aan Europa, worden in heel Europa ingrijpende maatregelen
genomen om de effecten van de zeer hoge energieprijzen enigszins te beteugelen. Hiermee
is het belang van de energietransitie in een ander daglicht komen te staan. Een voortvarende
energietransitie is niet alleen noodzakelijk voor het realiseren van de klimaatdoelstellingen,
maar draagt er bovendien aan bij dat wij in Nederland minder afhankelijk worden van
Russisch gas.

Recent heb ik een brief ontvangen waarin de Duitse staat formeel haar wens kenbaar
maakt de gesprekken over een mogelijke deelname in het Duitse deel van TenneT («TenneT
Duitsland») weer te hervatten. Deze wens is ingegeven door het feit dat de Duitse
staat de verdere uitbreiding van het Duitse elektriciteitsnet, en daarmee de Duitse
energietransitie, wil versnellen. Ik heb besloten om in onderhandeling te treden met
de Duitse staat om te onderzoeken of een voor beide kanten voordelige uitkomst bereikt
kan worden.

Met het hervatten van de onderhandelingen met de Duitse staat streeft het kabinet
er naar een betrouwbare investeerder voor de groeiende kapitaalbehoefte van TenneT
Duitsland te vinden. Het kabinet heeft tot nu toe altijd het standpunt ingenomen dat
de Nederlandse staat alleen kapitaal stort voor het Nederlandse deel van TenneT. Daarom
wordt al langere tijd gekeken naar een geschikte alternatieve wijze om de Duitse kapitaalbehoefte
in te vullen. In het afgelopen jaar is de Duitse investeringsagenda van TenneT wederom
gestegen. Dit heeft geleid tot een materiele stijging van de kapitaalbehoefte van
TenneT Duitsland. Waar deze in maart 2021 nog werd geraamd op € 4,5 miljard, wordt
de Duitse kapitaalbehoefte nu geschat op ca. € 11 miljard. Deze stijging is hoofdzakelijk
veroorzaakt door de versnelling van bestaande projecten en de inpassing van meerdere
nieuwe projecten die volgen uit de Duitse versie van het tweejaarlijkse Investeringsplan
(het «Netzentwicklungsplan 2035»). De stijging van de Duitse kapitaalbehoefte sterkt mij in mijn voornemen vast te
houden aan het standpunt dat de Nederlandse staat alleen kapitaal zal storten voor
het Nederlandse deel van TenneT. Het is nog altijd van groot belang dat een lange

termijn oplossing voor de Duitse kapitaalbehoefte wordt gevonden, waarmee het risico
van de Nederlandse staat over de Duitse activiteiten van TenneT wordt verlaagd.

Er moet begin 2024 extra eigen vermogen worden gestort voor TenneT Duitsland. Tot
die tijd kan TenneT de Duitse activiteiten zelf financieren, grotendeels vanwege financieringsvoordelen
en extra inkomsten op Holdingniveau.1 Het streven is dat er begin 2023 duidelijkheid is over de vraag of er voldoende basis
is voor een transactie met de Duitse staat. Mocht dit niet het geval zijn, dan resteert
er nog voldoende tijd om uiterlijk begin 2024 op alternatieve wijze invulling te geven
aan de kapitaalbehoefte van TenneT Duitsland.

Zowel de Nederlandse als de Duitse kapitaalbehoefte blijven schattingen die sterk
onderhevig zijn aan externe ontwikkelingen en beslissingen, zoals beleidsbeslissingen
op het gebied van de energietransitie en (energie)prijs- en kapitaalmarktontwikkelingen.
Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot stijgingen maar ook dalingen. De inschattingen
voor de Nederlandse kapitaalbehoefte laten bijvoorbeeld juist een daling zien naar
€ 6,1 miljard2 ten opzichte van € 9,3 miljard die ik in september 2022 in het schriftelijk overleg
staatsdeelnemingen heb gecommuniceerd.3 Dit heeft met name te maken met de veranderingen op de kapitaalmarkt (impact op kapitaalbehoefte:
ca. -/- € 3,5 mld.), waardoor TenneT op basis van de Nederlandse regulering in de
toekomst hogere vergoedingen ontvangt. Bij een eventuele daling van bijvoorbeeld de
risicovrije rente kan de Nederlandse kapitaalbehoefte weer stijgen.

De Minister van Financiën, S.A.M. Kaag