Brief regering : Beantwoording vragen die gesteld zijn, tijdens de technische briefing tiende voortgangsrapportage Kinderopvangtoeslag van 11 mei 2022, over hersteloperatie toeslagen

Nr. 1024
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 mei 2022

Bijgaand treft u de antwoorden op de feitelijke vragen op de tiende Voortgangsrapportage
hersteloperatie toeslagen (VGR).1 Hierbij zijn tevens de antwoorden opgenomen bij vragen uit de technische briefing
van 11 mei jl. die niet ter plekke konden worden beantwoord. Daarnaast wil ik u hierbij
nog over een aantal zaken informeren voorafgaand aan het debat van 19 mei aanstaande.

Zoals in de brief over het moratorium d.d. 10 maart jl. is aangegeven dat we gedupeerde
ouders voor wie het moratorium afloopt willen beschermen tegen gerechtelijke stappen,
als schulden via SBN kunnen worden opgelost.2 In de brief is aangegeven dat het rechtstreeks indienen van schuldenlijsten bij SBN
kan worden voorbereid, mits een uitvoeringstoets hierover positief is. Inmiddels is
door SBN een uitvoeringstoets verricht naar de mogelijkheden om schuldenlijsten rechtstreeks
in te laten dienen door gerechtsdeurwaarders bij SBN (zie bijlage). Daaruit blijkt
dat het helaas niet verantwoord is om deze maatregel te implementeren.

De maatregel heeft namelijk grote impact op het huidige primair proces van de afwikkeling
van private schulden, dat daardoor aanzienlijke vertraging oploopt en belemmeringen
zullen ontstaan. De verwerking van een grote hoeveelheid schuldenlijsten met gerechtelijke
vorderingen legt een groot beslag op de capaciteit van SBN (incl. service-center),
zeker in deze tijd van arbeidsmarktkrapte en toenemende druk op reguliere schuldhulpverlening.
Het vergt aanpassingen in de ict-systematiek en in de controleprocessen. Het verhoogt
de behandel- en wachttijden van de in behandeling zijnde schuldenlijsten.

Gegeven de uitvoeringstoets, wil ik afzien van de implementatie van deze aanvullende
maatregel.

In de tiende VGR is uw Kamer geïnformeerd over het capaciteitstekort van team VPD
dat ingesteld is voor het samenstellen en anonimiseren van dossiers voor ouders, advocaten
en de commissies. Ook zijn er verbetermaatregelen genoemd, zoals opschaling van het
team en het onderzoeken van verbetermogelijkheden zoals automatisering. Op korte termijn
is echter ook prioritering noodzakelijk, zoals reeds aangegeven in de 10e VGR. Binnen de huidige, beperkte capaciteit zal in de komende periode prioriteit
worden gegeven aan bezwaardossiers en dossiers voor urgente situaties. Zonder bezwaardossier
kunnen bezwaren van ouders niet worden behandeld. De wettelijke verplichting om het
dossier voor de hoorzitting ter beschikking te stellen en de strikte bezwaartermijnen
benadrukken de noodzaak voor deze prioritering.

Bij de berekening van het totaal aantal gedupeerden is bij de tiende voortgangsrapportage
per abuis niet uitgegaan van het aantal unieke ouders, waardoor in dit getal een aantal
ouders dubbel zijn geteld. Het gecorrigeerd aantal gedupeerde ouders eind eerste kwartaal
2022 bedraagt 24.617 in plaats van 25.180. Inmiddels is dit aantal tot en met 6 mei
gestegen naar 25.066. Het aantal ouders waarvoor nog geen betaling van € 30.000 heeft
plaatsgevonden bedraagt hierdoor 1.379 in plaats van 1.942 (peildatum 31 maart). Deze
correctie heeft geen verdere doorwerking op andere cijfers zoals het aantal afgeronde
beoordelingen.

In de tiende VGR heb ik daarnaast aangegeven dat de Kamer nader zou worden geïnformeerd
over een inventarisatie van signalen en meldingen over de hersteloperatie toeslagen.
In deze VGR is een categorisering van deze signalen met uw Kamer gedeeld. Deze categorisering
was gebaseerd op enkele tientallen meldingen van medewerkers van Toeslagen, de Belastingdienst
en gemeenten. Bij Toeslagen en de Belastingdienst zijn ook meldpunten waar onder andere
burgers (anoniem) een melding kunnen doen. Het proces van behandeling van meldingen
bij de betreffende meldpunten van Toeslagen en de Belastingdienst is in 2020 grotendeels
stilgelegd. Dit is gebeurd vanwege de problematiek rondom FSV (Fraude Signalering
Voorziening) en het feit dat er onvoldoende waarborgen voor gegevensbescherming bestonden.3 Meldingen komen wel binnen, maar worden niet behandeld. Bij het meldpunt van intensief
toezicht van de directie Toeslagen zijn in de afgelopen periode ongeveer tachtig meldingen
binnengekomen over de hersteloperatie. Dit zijn veelal signalen van burgers die zich
afvragen of burgers of ouders recht hebben op compensatie die ze hebben ontvangen.
Deze signalen worden inmiddels betrokken bij de in de VGR aangekondigde periodieke
analyse van signalen.

Tot slot wil ik u informeren over de publicatie van een besluit op grond van de Wet
open overheid met betrekking tot signalen van misbruik en oneigenlijk gebruik in het
kader van herstel. Deze treft u aan als bijlage. In het kader van actieve openbaarmaking
stuur ik u tevens de beslisnota’s die onderliggend zijn geweest aan de beleidsvorming
rondom signalen over onder andere misbruik en oneigenlijk gebruik.

De Staatssecretaris van Financiën,
A. de Vries