Brief regering : Reactie op verzoek commissie over de stand van zaken over het verwezenlijken van een sportwet

Nr. 300
BRIEF VAN DE MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 16 mei 2022

In het commissiedebat Sport van juni 2021 (Kamerstuk 30 234, nr. 275) is de motie van het lid Van der Laan c.s. (Kamerstuk 30 234, nr. 268) aangenomen (Handelingen II 2020/21, nr. 99, item 82) op basis waarvan een verdiepingsslag is gestart naar de mogelijke reikwijdte en
effecten van een sportwet. Het proces van deze verdiepingsslag is geschetst in de
brief d.d. 25 november 20211.

Door de Kamercommissie sport is per brief d.d. 21 april 2022 gevraagd om geïnformeerd
te worden over de voortgang. Dit verzoek doe ik af in deze brief.

Regie en verantwoordelijkheden

De sportsector is van onderaf ontstaan; vanuit mensen die graag samen en in clubverband
willen sporten en de organisatie en financiering daarvan zelf in de hand namen. In
de loop van de tijd zijn op organische wijze allerlei taak-en rolverdelingen ontstaan
tussen verschillende overheden, sportaanbieders, sportorganisaties en sporters. Ik
deel de wens van de Kamer om het bereik van de sport te vergroten. Ik deel ook de
constatering dat een heldere verantwoordelijkheidsverdeling op basisvoorwaarden als
kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid nodig is. Ik vind – net als uw Kamer – dat
de huidige situatie te vrijblijvend is om ambitieus te kunnen zijn in het halen van
de beweegdoelstellingen en het werken aan kansengelijkheid. Het advies van de Sportraad
en de wens vanuit de sport om de regie te nemen om tot een nieuwe inrichting van de
sportsector te komen, die sportdeelname van de Nederlanders bevordert neem ik ter
harte. Ik neem daarom deze regierol graag op me.

De stappen die tot nu toe zijn gezet

Op dit moment werk ik met alle relevante partijen aan een sportstelsel dat klaar is
voor de toekomst. Het proces van de verdiepingsslag kent drie fases.

De eerste fase bestond uit een analyse van de knelpunten met betrekking tot de kwaliteit,
veiligheid en toegankelijk van de sport. Hier stond de vraag centraal welke knelpunten
opgelost moeten worden door een nieuw sportstelsel. Dit overzicht is opgesteld door
20 experts uit het veld van de sport. Het resultaat is een «knelpuntenkaart» die overzichtelijk
maakt welke doelen onderdeel zijn van de verdiepingsslag2. Kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid komen hierin terug, en zijn aangevuld
met de doelen «bereik» en «organisatie». Ik stuur dit overzicht als bijlage mee.

De tweede fase richtte zich op de oplossingsrichtingen waarmee de geïnventariseerde
knelpunten aangepakt zouden kunnen worden. Op 30 maart 2022 is met 80 vertegenwoordigers
van de sport in een werkconferentie samengewerkt aan de vraag «wat moet er geregeld
worden en wie is daarvoor aan zet?». Dit heeft geleid tot aanvullingen op de knelpunten
-zoals de aandacht voor inrichting van de openbare ruimte- en tot de mogelijke oplossingsrichtingen.
Dit overzicht van ideeën om het sportstelsel in te richten wordt momenteel gebruikt
als basis voor de laatste fase van de verdiepingsslag. Wat ik ook meeneem van deze
fase is de wens vanuit de sportsector om samen te werken over sectoren heen, het bereiken
en vasthouden van de jeugd en jongvolwassenen en het op korte termijn vergroten van
de sociale veiligheid binnen de sport.

De derde fase loopt door tot en met oktober 2022. De derde fase is een verdieping
op de totale aansturing (governance)van de sportsector. Hierin staat de rol en taakverdeling
centraal en gaat het om de in de Motie Van der Laan gestelde vraag wat de beste verhouding
is tussen, overheden, sportaanbieders, verenigingen, bonden en (niet)sporters om de
kwaliteit, veiligheid, toegankelijkheid en het bereik van de sport te verbeteren.
Onder de begeleiding van bestuurskundige experts zijn governancevormen opgesteld.
Dit zijn vier vormen die een verschillende manier van samenwerking laten zien tussen
overheid, markt, gemeenschap en individu. Op dit moment werk ik aan een analyse van
de consequenties van deze verschillende vormen van samenwerking.

Ik zie het vormgeven van een nieuw stelsel als een meerjarig en gezamenlijk traject
waarin ik graag de regie neem terwijl ik ook de organisatiekracht en dynamiek die
in de sportsector zelf aanwezig is optimaal wil behouden en benutten. De landelijke
overheid neemt immers niet de belangrijkste plaats in als het gaat om het organiseren
of financieren van sport. Gemeenten, provincies, de sport(ers) zelf, maar ook andere
(veelal private) stakeholders zijn de belangrijkste organisatoren en financiers. Als
landelijke overheid neem ik het initiatief om te komen tot een nieuw sportstelsel,
maar een sportstelsel vormgeven kan niet zonder andere relevante partijen en in het
bijzonder de gemeenten en de provincies. Zij zijn daarom betrokken bij de verdiepingsslag
en hebben zelf ook een traject opgestart om hun mogelijke rollen in een nieuw sportstelsel
uit te werken. Gemeenten hebben als VNG/VSG een expertcommissie ingesteld op dit vraagstuk;
zij komen naar verwachting na de zomer van 2022 met een advies aan hun leden.

Naast het onderzoeken van het sportstelsel ligt er ook een belangrijke opgave in de
samenwerking tussen sport en andere domeinen en stelsels zoals zorg, onderwijs, ruimtelijke
ordening en de werkomgeving. Daarbij is het belangrijk dat de sportsector groeit als
betrouwbare sector. De sportsector zal daarom toewerken naar garanties op de kwaliteit,
toegankelijkheid en veiligheid. Dit is een voorwaarde om overkoepelende doelen te
stellen op het gebied van sport en bewegen. De opgave om te komen tot een sterk sportstelsel
en de opgave om meer samen te werken met andere domeinen zijn niet los van elkaar
te zien.

Vervolgproces

De komende maanden wordt de verdiepingsslag voortgezet met als doel de governancevormen
uit te werken met alle stakeholders zoals NOC*NSF, het Platform Ondernemende Sportaanbieders,
gemeenten en provincies. Ook werksessies met mensen die dicht op de praktijk zitten
zijn hier onderdeel van. Ik zal uw Kamer informeren over deze fase.

Voor het zomerreces zal ik bestuurlijk overleg voeren op zowel gemeentelijk als provinciaal
niveau en met de belangrijkste vertegenwoordigende organisaties uit de sport. U ontvangt
in het najaar (voor het wetgevingsoverleg sport) een overzicht van de mogelijke governancevormen
van een nieuw sportstelsel met daarbij een overzicht van de financiële en juridische
consequenties en mijn analyse daarvan. Ik ga hierover graag met u in debat. Op basis
daarvan wil ik de volgende stappen in het proces formuleren.

De Minister voor Langdurige Zorg en Sport, C. Helder