Brief regering : Toezegging gedaan tijdens het debat over de situatie in Oekraïne op 28 februari 2022 om een overzicht van eventuele giften uit de Russische Federatie aan Nederlandse politieke partijen

35 373
Rusland

Nr. 63
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 maart 2022

Tijdens het debat over de situatie in Oekraïne op 28 februari jl. (Handelingen II
2021/22, nr. 56, Debat over de situatie in Oekraïne) heeft de Minister-President toegezegd
dat ik u een overzicht zou toesturen van de eventuele giften die Nederlandse politieke
partijen in de jaren 2014–2020 hebben ontvangen uit de Russische Federatie. Met deze
brief voldoe ik aan deze toezegging.

De Wet financiering politieke partijen (Wfpp) is op 1 mei 2013 in werking getreden.
Sindsdien hebben de politieke partijen en hun neveninstellingen overzichten van giften
en schulden boven de wettelijke drempelbedragen aan de toezichthouder moeten verstrekken
over de periode 1 mei t/m 31 december 2013 en de jaren 2014 tot en met 2020. Deze
overzichten moeten gecontroleerd zijn door een onafhankelijke accountant en door deze
accountant voorzien zijn van een goedkeurende verklaring. De verantwoording over 2021,
inclusief een overzicht van giften en schulden en goedkeurende accountantsverklaring,
moet voor 1 juli a.s. worden ingediend. Voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2017
en 2021 hebben de politieke partijen aanvullende overzichten van giften en schulden
van de partij en overzichten van giften aan kandidaten op de kandidatenlijst in moeten
dienen.

De overzichten van giften en schulden heb ik eerder openbaar gemaakt op rijksoverheid.nl. Uit deze overzichten blijkt niet van enige directe gift of schuld uit de Russische
Federatie aan/van politieke partijen in deze periode boven de wettelijke drempelbedragen
1 Het voorstel tot wijziging van de Wet financiering politieke partijen in verband
met de evaluatie van deze wet (verder: de Evaluatiewet) bevat een voorstel om giften
van buiten de Europese Unie (EU) en de Europese Economische Ruimte (EER) te verbieden.
Na de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zal het politieke partijen, neveninstellingen
en kandidaten van deze partijen niet langer zijn toegestaan om giften uit de Russische
Federatie te ontvangen.

Hoewel er dus geen giften vanuit de Russische Federatie in de door de politieke partijen
aangeleverde overzichten zijn opgenomen valt het niet uit te sluiten dat politieke
partijen, neveninstellingen en/of kandidaten via een tussenpersoon giften uit dit
land hebben ontvangen. Dit kan zowel een natuurlijke persoon als een rechtspersoon
zijn. Omdat het bij giften van rechtspersonen niet altijd duidelijk is wie de natuurlijke
personen achter deze rechtspersonen zijn, heeft de Evaluatie- en Adviescommissie Wet
financiering politieke partijen (commissie-Veling) geadviseerd om politieke partijen
te verplichten om bij giften van rechtspersonen boven de drempel voor openbaarmaking
te melden wie de eigenaren/bestuurders van de rechtspersoon zijn.2 In de Evaluatiewet is daarom het voorstel opgenomen om rechtspersonen te verplichten
te melden wie de uiteindelijk belanghebbenden van de rechtspersoon zijn. Deze gegevens
worden vervolgens openbaar gemaakt door de toezichthouder. Hierdoor ontstaat er meer
inzicht in de achtergrond van giften van rechtspersonen dan in de huidige situatie
het geval is. De Evaluatiewet bevat tevens een voorstel om politieke partijen te verplichten
om alle giften die zij en hun neveninstellingen en kandidaten voor Tweede Kamerverkiezingen
vanuit andere lidstaten van de EU en de EER dan Nederland hebben ontvangen, te melden
bij de toezichthouder, die deze giften vervolgens openbaar maakt. Ook dit voorstel
draagt bij aan het verder vergroten van de transparantie van buitenlandse financiering
van Nederlandse politieke partijen.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
H.G.J. Bruins Slot