Brief regering : Onderzoek Joint Audit in de accountancysector

Nr. 38
BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 26 november 2021

Op 20 maart 2020 heeft het kabinet gereageerd op het eindrapport van de Commissie
toekomst accountancysector (Cta).1 In die reactie werd onder andere de aanstelling van de Kwartiermakers toekomst Accountancysector (de Kwartiermakers) aangekondigd.2 Zij hebben de opdracht om een aantal in de reactie genoemde aanbevelingen uit te
voeren en op te volgen, en zijn verzocht om de voortgang van de kabinetsmaatregelen
te stimuleren, aan te jagen en te bewaken.

Een van de aanbevelingen van de Cta was het verrichten van nader onderzoek naar alternatieve
structuurmodellen ten aanzien van accountancy om zo dieper inzicht te krijgen in het
effect van het audit only-model, het joint audit-model en het intermediairmodel.

Ik heb de Kwartiermakers gevraagd deze alternatieve structuurmodellen te onderzoeken;
om op te halen wat de nationale en internationale ervaringen met deze modellen zijn
om zo te bezien of deze structuurmodellen kunnen leiden tot een hogere controlekwaliteit
door accountantsorganisaties in Nederland. Het onderzoek dat als eerste door de kwartiermakers
is opgeleverd gaat over het joint audit-model en is uitgevoerd door het Erasmus Competition
and Regulation Insitute.

Het joint audit model wordt als mogelijk alternatief structuurmodel genoemd, vanwege
de hypothese dat joint audits mogelijk tot een betere controlekwaliteit leiden. In
het joint audit-model tekenen twee externe accountants van verschillende accountantsorganisaties
de controleverklaring voor een controlecliënt. Met dit structuurmodel houden enerzijds
beide accountantsorganisaties en accountants elkaar scherp, waardoor de kwaliteit
van de wettelijke controle kan verbeteren. Anderzijds kunnen joint audits kleinere
accountantsorganisaties een kans geven om ervaring op te doen met wettelijke controles
van organisaties van openbaar belang (OOB’s).

Hierbij stuur ik u de onderzoeksresultaten van dit eerste onderzoek, alsmede de begeleidende
brief van de kwartiermakers over het uitgevoerde onderzoek en de bevindingen daaruit3.

In de kern schrijven de kwartiermakers dat het onderzoek laat zien dat de voordelen
van het joint audit-model beperkt lijken te zijn. Daarbij overwegen zij dat:

– het joint audit-model volgens de onderzoekers niet tot een verbetering van de controlekwaliteit
lijkt te zorgen,

– de nationale en internationale toezichthouders niet overtuigd lijken te zijn van de
voordelen van het joint audit-model,

– stakeholders geen sterke wens hebben om het model in te voeren, en

– het joint audit-model mogelijk een prijsverhogend effect heeft.

Medio 2022 verwacht ik de onderzoeksresultaten ten aanzien van het audit only-model.
De resultaten van het intermediair model verwacht ik eind 2023. Tot slot verwacht
ik daarna de slotrapportage van de kwartiermakers waarin zij de alternatieve structuurmogelijkheden
in nader detail in gezamenlijkheid zullen bespreken. De kwartiermakers schrijven dat
zij op dit moment nog geen definitieve conclusies willen trekken, maar dat ze dit
in samenhang met de andere onderzoeken zullen doen. Ik sluit mij daarbij aan, en wacht
dan ook de conclusies van de kwartiermakers af voordat ik besluit over vervolgstappen.

De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra