Brief regering : Jaarverslag 2020 en jaarplan 2021 Staatstoezicht op de Mijnen

Nr. 82
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 14 juni 2021

Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
– Klimaat en Energie, het jaarverslag 2020 en het jaarplan 2021 aan van het Staatstoezicht
op de Mijnen (SodM)1.

SodM houdt – als rijksinspectie – onder andere toezicht op de veiligheid van mens
en de bescherming van milieu bij de delfstoffen- en energiewinning in Nederland. Daarnaast
is SodM voor mij een belangrijke adviseur, bijvoorbeeld waar het gaat om de afbouw
van de gaswinning en de versterkingsoperatie in Groningen. Haar taken en bevoegdheden
zijn vastgelegd in de Mijnbouwwet, de Gaswet en de Wet windenergie op zee. Met het
jaarverslag geeft de inspecteur-generaal der mijnen inzicht in de wijze waarop invulling
is gegeven aan de toezichts- en adviestaken en welke resultaten dit heeft opgeleverd2.

In deze brief zal ik een aantal zaken uit het jaarverslag uitlichten, alsmede voorzien
van een reactie. Dit doe ik per sector, waarbij ik de volgorde aanhoud van het jaarverslag
van SodM.

De adviezen die SodM mij in 2020 heeft gezonden over de gaswinning en de versterkingsoperatie
in Groningen heb ik veelal direct met uw Kamer gedeeld. Ik verwijs voor mijn reactie
op deze adviezen naar de betreffende brieven.

Gasnetten

Ten aanzien van het toezicht op gasnetten signaleert SodM een aantal belangrijke ontwikkelingen,
zoals de beoogde komst van de nieuwe Energiewet (die de huidige Gaswet en Elektriciteitswet
1998 zal vervangen) en de experimenten met waterstofnetten. Voor waterstof geldt dat
ik werk aan een wettelijk kader voor toezicht, waarbij ook een besluit zal worden
genomen waar het toezicht voor waterstofnetten zal worden belegd. In de tussentijd,
totdat het wettelijk kader gereed is, wordt in een tijdelijk beleidskader voorzien
voor het omgaan met de risico’s van waterstof en de veiligheidsaspecten voor pilotprojecten.

Geothermie

SodM geeft aan dat zij geothermiebedrijven heeft geïnspecteerd op de integriteit van
de putten. Hieruit is gebleken dat er regelmatig integriteitsproblemen optreden bij
«eerste generatie» geothermieputten. Ik heb daarom samen met SodM aangedrongen bij
de geothermiebranche op het verbeteren van het putontwerp door het opstellen van een
industriestandaard. De geothermiebranche heeft dit samen met Energie Beheer Nederland
(EBN) opgepakt en heeft eind vorig jaar deze industriestandaard voor een veiliger
putontwerp afgerond en aan mij en SodM aangeboden. SodM ziet erop toe dat de branche
voor nieuwe putten deze industriestandaard toepast. De integriteit van de bestaande
putten blijft echter een zorg. Daarom blijft SodM bedrijven met bestaande putten controleren
ter vaststelling of de putten geïnspecteerd en onderhouden worden om zo de integriteit
van de putten te waarborgen.

Voormalige steenkolenwinning

In haar jaarverslag gaat SodM in op de na-ijlende effecten als gevolg van de voormalige
steenkolenwinning in Zuid-Limburg. De toezichthouder is met rechtsopvolger DSM in
overleg over de permanente afsluiting van de Beatrix-schacht. SodM heeft in het afgelopen
jaar het zogenoemde «pakket van maatregelen» in detail bekeken dat in 2017 door mij
en de regio werd afgesproken op basis van een uitgebreid onderzoek naar de na-ijlende
effecten van de voormalige steenkolenwinning. De maatregelen zijn gericht op het verminderen
van de bestaande risico’s voor mens en milieu. Zo zijn in de afgelopen jaren meerdere
meetpunten voor het niveau en samenstelling van het mijnwater geïnstalleerd, worden
historische schachten gelokaliseerd en daarna gesaneerd, en wordt met behulp van satellieten
de lokale bodembeweging gemonitord. De maatregelen en saneringen worden door mij gefinancierd
en door de regio uitgevoerd. SodM ondersteunt deze aanpak en de behaalde resultaten
maar dringt ook aan op meer proactieve aanpak en formele verankering van nazorg. Ik
vind dit een waardevol advies en ben samen met SodM in gesprek hoe dit kan worden
vormgegeven.

Tot slot wil ik u attenderen op het jaarplan van SodM waarin de aandachtsvelden en
belangrijkste onderzoeken zijn aangekondigd voor 2021.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
S.A. Blok