Brief regering : Evaluatie Controle Orgaan voor Kwaliteits Zaken

Nr. 578
BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 mei 2021

Met deze brief bied ik u het evaluatierapport van Controle Orgaan voor Kwaliteits
Zaken (hierna: COKZ)1 aan en tevens mijn eerste reactie op de aanbevelingen in het rapport. Een afschrift
van deze brief zal ook naar de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
worden gezonden.

COKZ

De doelmatigheid en doeltreffendheid van het functioneren van COKZ is in 2020 onderwerp
geweest van een evaluatieonderzoek. Een dergelijke evaluatie vindt op grond van artikel
39, eerste lid, Kaderwet zbo’s vijfjaarlijks plaats. De evaluatie is uitgevoerd door
Kwink Groep en beslaat de periode 2015–2019, waarbij relevante ontwikkelingen uit
de periode 2010–2015 ook zijn meegenomen.

Rol en positie COKZ

COKZ heeft als privaatrechtelijk zbo verschillende wettelijke taken op het gebied
van kwaliteit, voedselveiligheid en etikettering van zuivel, eieren en eiproducten
en op de handelsnormen voor pluimveevlees. Dit gebeurt op een aantal onderwerpen in
opdracht en onder tweedelijnstoezicht van de NVWA (bijvoorbeeld op het terrein van
voedselveiligheid). Op de andere terreinen is COKZ volledig zelfstandig bevoegd ten
aanzien van de controles, certificering en toezicht op de naleving van de nationale
en Europese regelgeving.

Onderzoeksvragen

De centrale vraag van de evaluatie is of het COKZ doeltreffend en doelmatig heeft
gefunctioneerd tijdens de eerder genoemde evaluatieperiode. Hiernaast heb ik Kwink
Groep gevraagd om de samenwerking tussen mijn ministerie en COKZ, de interne governance
van COKZ en de verankering van risicomanagement in de bedrijfsvoering tevens in het
onderzoek te betrekken.

Belangrijke uitkomsten onderzoek

Kwink heeft indicaties voor doeltreffendheid en doelmatigheid in kaart gebracht. COKZ
handelt over het geheel genomen zorgvuldig en geeft op voldoende wijze uitvoering
aan beleid op diverse terreinen. Het COKZ heeft in de evaluatieperiode een ontwikkeling
ingezet van een bovenal taakgerichte naar een meer effectgerichte werkwijze.

De governancerelatie tussen het Ministerie van LNV en het COKZ is in 2019 verder uitgewerkt.
Het contact tussen het Ministerie van LNV en het COKZ verloopt over het algemeen constructief,
maar kan volgens Kwink geoptimaliseerd worden.

COKZ heeft het financieel beheer voldoende op orde en weet de tarieven over het algemeen
laag te houden. Wel is aandacht nodig voor de totstandkoming van de tarieven, die
momenteel niet of onvoldoende transparant is. Ook de informatiehuishouding kan verbeterd
worden.

In de evaluatieperiode zijn voorts de waarborgen voor onafhankelijkheid en integriteit
binnen de governance en het kwaliteitsmanagementsysteem van het COKZ versterkt. Het
COKZ heeft vooral vanaf 2018 een inhaalslag gemaakt met het professionaliseren van
de interne organisatie, na een periode van relatieve stilstand door onder andere onzekerheid
over het voortbestaan van het COKZ. Het risicomanagement is tot slot nog onvoldoende
verankerd in de bedrijfsvoering en behoeft nog de aandacht van COKZ. COKZ heeft hier
recent echter al de eerste stappen in gezet.

Vervolg

Het rapport van Kwink geeft een inkijk in de ontwikkelingen van de afgelopen tien
jaar en de positie van COKZ. In de afgelopen twee jaar is COKZ gestart met een verdere
professionalisering van de eigen organisatie en bedrijfsvoering. Gelet op de opgaven
waar de sector en het COKZ voor staan aankomende periode ondersteun ik dit van harte
en ik ben voornemens om in samenwerking met COKZ deze ingeslagen weg voort te zetten
met aandacht voor de diverse aanbevelingen van Kwink waaronder een hogere transparantie
en beschikbaarheid van informatie, strategisch personeelsmanagement en extra investeringen
in ICT. Deze aandachtspunten zijn overigens niet uniek voor COKZ en ik juich eventuele
verdere samenwerking met andere zbo’s in de agrarische sector toe.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten