Brief regering : Reactie op verzoek commissie inzake Commissie Individuele Tegemoetkoming Slachtoffers WO II Transporten NS

Nr. 169
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 5 maart 2021

De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft mij gevraagd
te reageren op de brief van de heer C.H. van 2 december 2020 over de Commissie Individuele
Tegemoetkoming Slachtoffers WO II Transporten NS. Hierbij stuur ik u een reactie op
deze brief.

De heer C.H. schrijft in zijn brief over zijn vader, die als verzetsstrijder in 1942
is gefusilleerd. Uit zijn brief maak ik op dat het hem veel pijn en verdriet doet
dat nabestaanden van verzetsstrijders niet in aanmerking komen voor de NS-regeling
Tegemoetkoming Slachtoffers WOII Transporten NS. Daarnaast voelt hij zich als nabestaande
niet betrokken bij de totstandkoming van de collectieve erkenning van de NS. In een
reactie op zijn brief heb ik de heer C.H. bedankt voor het delen van zijn persoonlijke
verhaal. Ik snap zijn teleurstelling en begrijp dat dit hem veel pijn en verdriet
doet.

NS heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog in opdracht van de bezetter treinen gereden.
Dit is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van NS en van ons land. In 2019 heeft
NS de onafhankelijke Commissie Individuele Tegemoetkoming Slachtoffers WO II Transporten
NS (de commissie) ingesteld. Als aandeelhouder heeft de Minister van Financiën het
besluit van NS om een onafhankelijke commissie in te stellen van harte gesteund. De
Minister van Financiën heeft NS geen restricties opgelegd ten aanzien van de oprichting
en begrenzing van de commissie, de opvolging van de door de commissie gedane aanbevelingen
of het bedrag dat daar mee gemoeid is1.

De commissie heeft op 26 juni 2019 een voorstel aan NS gedaan om op morele gronden
over te gaan tot individuele tegemoetkoming aan personen uit de Joodse gemeenschap
of uit de gemeenschappen van Roma en Sinti die op last van de bezetter door de Nederlandse
Spoorwegen zijn vervoerd met als het doel om hen ter vernietiging naar concentratiekampen
te transporteren. NS heeft dat voorstel overgenomen.

De commissie heeft NS daarnaast aanbevolen om tot een collectieve uiting van erkenning
te komen van het leed en lot van de grote groep getransporteerde gevangenen en hun
nabestaanden, waarvoor geen aanspraak op de individuele tegemoetkoming kan worden
gemaakt. De Minister van Financiën heeft NS verzocht (nabestaanden van) verzetsstrijders
en represaille slachtoffers te betrekken bij het uitvoeren van die aanbeveling. NS
heeft uitvoering aan de aanbeveling gegeven door kamp Westerbork, kamp Vught, kamp
Amersfoort en het Oranjehotel financieel te steunen. Het gaat in totaal om 5 miljoen
euro. NS heeft deze herinneringscentra gevraagd het bedrag onder meer te besteden
aan educatie voor jongeren, met bijzondere focus op discriminatie waaronder antisemitisme
tot aan de dag van vandaag.

Door deze ondersteuning wil NS erkenning geven aan het leed en lot van de grote groep
getransporteerde gevangenen en hun nabestaanden – zoals de heer C.H. – die buiten
de individuele tegemoetkoming vallen.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis