Brief regering : Uitkomst inventarisatie intern ingewonnen juridische adviezen over de verenigbaarheid van het EMB met het Unierecht

Nr. 11
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 19 februari 2021

Tijdens de schriftelijke behandeling van het Eigenmiddelenbesluit door uw Kamer verzochten
de leden van de CDA-fractie om alle juridische adviezen (intern, extern, landsadvocaat)
die zijn ingewonnen over het Eigenmiddelenbesluit met uw Kamer te delen (Kamerstuk
35 711, nr. 5). Wat de extern ingewonnen adviezen betreft heeft het kabinet in de nota naar aanleiding
van het verslag1 reeds gewezen op het advies van de Juridische Dienst van de Raad van 24 juni 2020
en het advies van de Raad van State van 25 januari 2021. Er is geen juridisch advies
ingewonnen bij de landsadvocaat.

Het bleek niet mogelijk om uw Kamer in de nota naar aanleiding van het verslag al
te informeren over de eventuele intern ingewonnen juridische adviezen over de verenigbaarheid
van het Eigenmiddelenbesluit met het Unierecht. Het kabinet zegde toe om deze eventuele
intern ingewonnen juridische adviezen te inventariseren en uw Kamer voor de inhoudelijke
mondelinge behandeling van het wetsvoorstel de uitkomst hiervan toe te zenden. Met
deze brief doe ik deze toezegging gestand en informeer ik uw Kamer, mede namens de
Minister van Financiën, over de uitkomst van deze inventarisatie.

Uit de inventarisatie naar de intern ingewonnen juridische adviezen over de verenigbaarheid
van het EMB met het Unierecht komt naar voren dat de directie Juridische Zaken van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (DJZ) geen eigenstandig intern juridisch advies
heeft gestuurd aan bewindspersonen. DJZ heeft wel juridische appreciaties verzorgd
ten behoeve van interne gedachtevorming, en bijgedragen aan notities voor bewindspersonen
en Kamerbrieven over het Eigenmiddelenbesluit. Interne juridische advisering door
DJZ vindt in de praktijk doorgaans plaats in deze vorm.

De volgende documenten zijn voor uw Kamer als bijlage bij deze brief gevoegd.

Bijlage 1 betreft de notitie voor een bewindspersonenoverleg dat plaatsvond op 17 april
20202. In deze notitie staat een korte passage «Juridisch kader», die enkel op hoofdlijnen
het toepasselijke Unierecht samenvat. In deze notitie zijn enkele passages, die overigens
geen juridische advisering bevatten, gelakt. In de eerste plaats omdat het openbaar
maken van in vertrouwen gedeelde informatie de diplomatieke betrekkingen met een of
meer EU-lidstaten dan wel EU-instellingen zou kunnen schaden. Daarnaast bevatten deze
passages van de notitie informatie die de onderhandelingspositie van Nederland over
financieel-economische dossiers in de toekomst zou kunnen schaden.

Bijlage 2 betreft een eerste juridische appreciatie ten behoeve van interne gedachtevorming
naar aanleiding van geruchten dat de Europese Commissie mogelijk zou denken aan een
herstelinstrument op grond van artikel 122 VWEU3. De appreciatie is geschreven op 22 april 2020, voordat de Commissie met haar formele
voorstellen is gekomen, met als gevolg dat de appreciatie uitgaat van een aantal aannames
ten aanzien van de mogelijke hoofdlijnen van toekomstige voorstellen.

Bijlage 3 betreft een dossierbijdrage voor het plenaire debat voorafgaand aan de Europese
Raad van 19 juni 2020 (Handelingen II 2019/20, nr. 84, items 2 en 5), in de vorm van een antwoord op een vraag gesteld door de SGP-fractie tijdens dit
plenaire debat4.

Bijlage 4 betreft een eerste juridische appreciatie ten behoeve van interne gedachtevorming
van het advies van de Juridische Dienst van de Raad over het pakket EU Next Generation,
geschreven op 25 juni 20205. Deze eerste appreciatie is vervolgens uitgewerkt en verwerkt in een bericht (bulletin)
aan de Minister van Buitenlandse zaken d.d. 29 juni 2020 (bijlage 5).

Bijlage 5 betreft een bulletin voor de Minister van Buitenlandse Zaken met een toelichting
op en appreciatie van het advies van de Juridische Dienst van de Raad over het pakket
Next Generation EU, geschreven op 29 juni 20206. In dit document zijn de namen van ambtenaren gelakt en enkele passages die, zouden
deze openbaar gemaakt worden, de diplomatieke betrekkingen met een of meer lidstaten
dan wel EU-instellingen kunnen schaden.

Bijlage 6 betreft de Geannoteerde Agenda voor de videoconferentie van de leden van
de Raad Algemene Zaken van 15 juli 20207 die uw Kamer op 2 juli 2020 is toegezonden8. In deze geannoteerde agenda is opvolging gegeven aan de toezegging van de Minister-President,
gedaan tijdens het plenair debat voorafgaand aan de Europese Raad van 19 juni 2020,
om naar aanleiding van een verzoek van de SGP-fractie uw Kamer te informeren over
de reactie van de Juridische Dienst van de Raad op de vragen van het kabinet over
de verenigbaarheid van het pakket Next Generation EU met de EU-Verdragen. Hoewel deze
bijlage reeds in bezit is van uw Kamer, voeg ik dit document volledigheidshalve toe,
omdat het hier gaat om juridische advisering door DJZ die uw Kamer rechtstreeks bereikt
heeft.

Bijlage 7 betreft een dossierbijdrage voor het plenaire debat voorafgaand aan de Europese
Raad van 17–21 juli 2020 naar aanleiding van het advies van de Juridische Dienst van
de Raad9.

Het is van belang om te benadrukken dat onderdeel van juridische advisering is dat
appreciaties soms onder grote tijdsdruk worden geschreven ten behoeve van de eerste
interne gedachtevorming en/of om snel in te kunnen spelen op ontwikkelingen. Zo is
de eerste juridische appreciatie van het advies van de Juridische Dienst van de Raad
over het pakket Next Generation EU op de dag van verspreiding van dat advies door
DJZ geschreven ten behoeve van de presentatie van dat advies door de Juridische Dienst
van de Raad in het Coreper op 26 juni 2020. De uiteindelijke juridische appreciatie
van de verenigbaarheid van het Eigenmiddelenbesluit met het Unierecht staat in de
bovengenoemde Geannoteerde Agenda voor de videoconferentie van de leden van de Raad
Algemene Zaken van 15 juli 2020 die uw Kamer op 2 juli 2020 heeft ontvangen.

De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok