Brief regering : Voortgang uitvoering kabinetsreactie op het advies van de commissie Vergemakkelijking Schadeafhandeling Beroepsziekten (de commissie Heerts)

Nr. 393 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 9 november 2020

Op 13 juli jl. stuurde ik uw Kamer de Kabinetsreactie op het advies van de commissie
Vergemakkelijking Schadeafhandeling Beroepsziekten (de commissie Heerts) (Kamerstuk
25 883, nr. 389). De commissie deed onder meer voorstellen over een tegemoetkoming voor slachtoffers
van ernstige beroepsziekten door blootstelling aan gevaarlijke stoffen en over een
versterking van de kennisinfrastructuur op het terrein van deze stoffen. Daarover
gaf ik aan dat het kabinet deze voorstellen over wil nemen, maar dat de kosten en
dekking daarvan een integrale weging vergen in augustus. Hierbij informeer ik u over
de uitkomsten daarvan.

Met deze brief geef ik tevens invulling aan de toezegging om uw Kamer zo spoedig mogelijk
te informeren over de definitieve opdracht en aanstelling van een verkenner die de
aanpak van de voorgestelde aanpassingen van de kennisinfrastructuur zal uitwerken.
Daarnaast ga ik nader in op de aangekondigde tegemoetkomingsregeling.

Naast de hiervoor genoemde toezeggingen uit de Kabinetsreactie op het advies van de
commissie Heerts, zijn ook toezeggingen gedaan op het terrein van een intensivering
van de preventie, de bedrijfsgezondheidszorg en de handhaving en het toezicht. In
het voorjaar van 2021 zal ik u informeren over de voortgang van het totale pakket
van maatregelen dat voortvloeit uit de Kabinetsreactie.

Terugkoppeling augustusbesluitvorming

In de Kabinetsreactie liet ik u weten dat de kosten die voortvloeien uit het advies
van de commissie Heerts en de dekking hiervan, zouden worden bezien in de augustusbesluitvorming.
Het gaat hierbij om de kosten voor de tegemoetkomingsregeling en de versterking van
de kennisinfrastructuur. In de rijksbegroting voor 2021 is vermeld dat het kabinet
voor deze kosten een reservering heeft gemaakt. De extra uitgaven worden mogelijk
gemaakt door de Aof-premie, die alle werkgevers betalen, vanaf 2022 licht te verhogen.
Naar verwachting gaat het om een verhoging met 0,04 procentpunt.

Van het bedrag dat daarmee jaarlijks beschikbaar komen, zal € 62,5 mln. worden ingezet
voor de tegemoetkomingsregeling en € 6 mln. voor de aangepaste kennisinfrastructuur.
Bij de berekening van de benodigde middelen voor de tegemoetkomingsregeling is een
aantal aannames gedaan, waarbij is uitgegaan van maximaal 2.5001 tegemoetkomingen per jaar.

Aanstelling verkenner en definitieve opdracht

In de Kabinetsreactie onderschreef ik het belang van een verbeterde kennisinfrastructuur
voor stoffengerelateerde beroepsziekten, ten behoeve van een adequate preventie. Daarbij
kondigde ik aan op korte termijn een verkenner aan te stellen, om met concrete voorstellen
te komen voor de door de commissie voorgestelde verbeterde kennisinfrastructuur. Ten
behoeve van de verdere implementatie is een nadere uitwerking van de aanbevelingen
van de commissie op dit punt nodig.

Met genoegen kan ik u melden dat ik inmiddels de oud-minister voor Medische Zorg en
Sport, de heer Bruno Bruins, bereid heb gevonden deze taak op zich te nemen. Ik heb
met hem afgesproken dat hij zo snel mogelijk in november aan de slag gaat.

De opdracht die ik aan de heer Bruins heb meegegeven is drieledig.

In de eerste plaats zal hij nader uitwerken wat nodig is om te komen tot deze verbeterde
kennisinfrastructuur. De beoogde verbetering moet onder meer leiden tot een bundeling
van de bestaande kennis en expertise, het aanjagen van kennisontwikkeling en het actief
bevorderen van de verspreiding van de kennis. Dit draagt bij aan zowel de preventie
van stoffengerelateerde beroepsziekten als aan de diagnosestelling en de behandeling
daarvan. Ik heb de heer Bruins gevraagd rekening te houden met de voorkeur om de verbetering
te realiseren binnen de bestaande kennisinfrastructuur. Verder is het wenselijk dat
er draagvlak is voor deze verbetering onder de betrokken partijen. In dat kader zal
hij in kaart brengen hoe de instellingen die nu deel uitmaken van de kennisinfrastructuur
aankijken tegen de aanbeveling en hun rol daarin.

In de tweede plaats zal de heer Bruins adviseren over hoe zo spoedig mogelijk kan
worden gekomen tot een eerste adequate en werkbare lijst van ernstige stoffengerelateerde
beroepsziekten, die een van de grondslagen zal vormen voor de toegang tot de tegemoetkomingsregeling,
en hoe deze in de toekomst actueel kan worden gehouden. Daarbij kijkt hij ook naar
de mogelijkheden van een gefaseerde inwerkingtreding, te starten op basis van een
eerste lijst met beroepsziekten die gaandeweg en mede op basis van ervaringen verder
wordt uitgebreid.

In de derde plaats heb ik de heer Bruins gevraagd hoe te komen tot een panel van deskundigen
of een beoordelingsinstituut dat bij aanvragen voor een tegemoetkoming kan adviseren
over de medische causaliteit tussen aandoeningen en uitgeoefende werkzaamheden.

De heer Bruins heeft mij laten weten uiterlijk 1 april 2021 te zullen rapporteren
over zijn bevindingen.

Tegemoetkomingsregeling

Ik ben inmiddels gestart met de uitwerking van de tegemoetkomingsregeling voor de
slachtoffers van ernstige beroepsziekten door blootstelling aan gevaarlijke stoffen.
Met deze tegemoetkoming geeft het kabinet erkenning aan het leed dat door deze beroepsziekten
wordt veroorzaakt. Het lukt ernstig zieke slachtoffers nauwelijks hun schade te verhalen
op hun (ex)werkgever via een schadeclaim. In de kabinetsreactie merkte ik al op dat
de uitwerking van de regeling complex is.

Naast de al genoemde lijst van stoffengerelateerde beroepsziekten en de beoordeling
van de medische causaliteit, waarover de heer Bruins mij zal adviseren, is nog op
veel punten een nadere uitwerking nodig. Zo is een concrete invulling nodig van termen
en criteria als «ernstig ziek», «voorshands aannemelijk», «gebaseerd op wetenschappelijke
criteria» en «een beroepsziekte ontstaan door blootstelling aan gevaarlijke stoffen».
Doordat veel tijd verstreken kan zijn tussen de blootstelling en het ontstaan van
klachten, zal bovendien niet altijd blootstellingsinformatie voorhanden zijn. In het
geval van bijvoorbeeld de Chroom-6-regelingen van het Ministerie van Defensie en de
gemeente Tilburg is het relatief eenvoudig om een uitspraak te doen over de relatie
tussen blootstelling en klachten, omdat het RIVM al uitgebreid onderzoek heeft gedaan
naar doelgroep, locaties en arbeidsomstandigheden. Daarvan is bij deze tegemoetkomingsregeling
geen sprake. Waar mogelijk zal ik wel gebruik maken van het voorbeeld van deze en
vergelijkbare regelingen.

Voor mij staat voorop dat er een duidelijke en goed uitvoerbare regeling komt, die
middels een snelle en toegankelijke procedure aan zieke (ex-)werkenden helderheid
biedt over waar zij aan toe zijn.

Met de tegemoetkomingsregeling komt er zicht op erkenning en concrete verbeteringen
voor slachtoffers van beroepsziekten door blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Ik
zet alles in werking om te bereiken dat deze regeling per 1 juli 2022 van start kan
gaan.

Zo snel mogelijk nadat ik de rapportage van de heer Bruins heb ontvangen, zal ik uw
Kamer in de eerdergenoemde voortgangsbrief daarover en over het vervolg dat ik daaraan
zal geven, informeren.

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
B. van ’t Wout