Brief regering : Reactie op het verzoek van het lid Ploumen, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 16 januari 2020, over de financiële situatie van het Langeland ziekenhuis in Zoetermeer

Nr. 276 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 29 januari 2020

Naar aanleiding van de Regeling van Werkzaamheden van uw Kamer van 16 januari 2020
(Handelingen II 2019/20, nr. 42, Regeling van werkzaamheden) informeer ik hierbij
u over een aantal ontwikkelingen rondom twee ziekenhuizen. Het betreft ontwikkelingen
bij het LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer en het ziekenhuis Franciscus Gasthuis &
Vlietland met locaties in Rotterdam en Schiedam.

LangeLand Ziekenhuis

Eind vorig jaar is bekend geworden dat de Reinier Haga Groep, ontstaan uit een bestuurlijke
fusie tussen het Haga ziekenhuis en het Reinier de Graaf ziekenhuis in 2013, waarin
het LangeLand Ziekenhuis in 2015 is opgenomen, de verkenning naar een juridische fusie
heeft gestaakt. Hierop werd in de media bericht over de levensvatbaarheid van LangeLand
Ziekenhuis indien de bestuurlijke fusie zou worden teruggedraaid.1 Hierin werd ook de rol van de zorgverzekeraars DSW en Menzis bij het al dan niet
overeind houden van het ziekenhuis betrokken. Er is echter geen acuut probleem met
betrekking tot het voortbestaan van het LangeLand Ziekenhuis. Voor de komende jaren
zijn Menzis en het LangeLand Ziekenhuis in gesprek om een meerjarenafspraak te maken.

Zoals ik bij de beantwoording van de Kamervragen van het lid Van Gerven (SP) van 15
en 20 januari 2020 (Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nrs. 1365 en 1421) heb aangegeven, heeft Menzis voor 2020 een contract met het LangeLand Ziekenhuis
en beide partijen hebben de intentie tot een meerjarige afspraak uitgesproken. Menzis
heeft mij laten weten dat de indruk die in de media is gewekt (dat het ziekenhuis
niet op steun van Menzis hoeft te rekenen) niet overeenkomt met de visie van Menzis.
Menzis heeft publiekelijk afstand genomen van het bericht en laat weten in gesprek
te zijn met de betrokken partijen over de huidige situatie waarin duidelijk is dat
de juridische fusie tussen het Reinier de Graaf ziekenhuis, het HagaZiekenhuis en
LangeLand Ziekenhuis niet doorgaat.2

Indien besloten wordt tot het terugdraaien van de bestuurlijke fusie en dit voor het
LangeLand Ziekenhuis tot financiële problemen leidt, zal Menzis naar eigen zeggen
actie ondernemen waarbij het belang van de inwoners van Zoetermeer voorop staat. Ook
DSW heeft in de media bericht het LangeLand Ziekenhuis te zullen steunen bij een dergelijke
ontwikkeling. Het Langeland Ziekenhuis kan dus op Menzis en DSW rekenen.

De Reinier Haga Groep beraadt zich momenteel of en zo ja in welke vorm de samenwerking
tussen de ziekenhuizen wordt voortgezet. Hierover wordt naar verwachting in 2020 een
besluit over genomen. In het proces van die besluitvorming heeft Reinier Haga Groep
mij benadrukt vanzelfsprekend zorgvuldig te werk te gaan en de continuïteit van het
LangeLand Ziekenhuis mee te nemen bij het afwegen van de verschillende scenario’s.
Duidelijk is dat bij een eventuele ontvlechting sluitende afspraken zullen moeten
worden gemaakt over de gezamenlijke projecten in het algemeen en het LangeLand Ziekenhuis
in het bijzonder, ook in samenspraak met de zorgverzekeraars. De Reinier Haga Groep
heeft de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) dan ook laten weten dat, bij
welke herijking dan ook, het verankeren van een duurzame toekomst van het Langeland
Ziekenhuis noodzakelijk is.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en IGJ zijn vanuit hun toezichthoudende rol bij
dit proces betrokken. De IGJ zal erop toezien dat het ziekenhuis, samen met andere
betrokkenen, maatregelen treft om te zorgen dat patiëntveiligheid en continuïteit
van individuele patiëntenzorg centraal staan en geborgd worden. De NZa heeft afspraken
met alle zorgverzekeraars dat zij hen tijdig informeren over financiële problemen
bij zorgaanbieders. De NZa zorgt er zo voor dat ze op tijd op de hoogte is van risico’s
met betrekking tot de continuïteit van zorg en dat alle partijen vanuit hun eigen
rol de juiste acties kunnen ondernemen. De NZa laat weten dat van dergelijke risico’s
thans geen sprake is.

Ziekenhuis Franciscus Gasthuis & Vlietland

Het ziekenhuis Franciscus Gasthuis & Vlietland heeft twee locaties. Vlietland in Schiedam
en het Gasthuis in Rotterdam. Het ziekenhuis is bezig met het toekomstbestendig inrichten
van de zorg, waaronder ook de acute zorg.

Beide locaties hebben een afdeling Acute Verloskunde. Het ziekenhuis is bezig met
nieuwbouw, een vrouw en kind-centrum dat in 2023 klaar moet zijn. Dit nieuwe centrum
wordt gebouwd in Rotterdam op de locatie Gasthuis. Het ziekenhuis is van plan om als
de nieuwbouw er is alle klinische bevallingen en poliklinische bevallingen in het
ziekenhuis te concentreren naar het nieuwe centrum in Rotterdam. Het doel daarvan
is, aldus het ziekenhuis, om invulling te geven aan de ambities rondom integrale geboortezorg
en daarbij het door het ziekenhuis vastgestelde (deels verplichte) kwaliteitskader
te realiseren. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is 24/7 aanwezigheid van een gynaecoloog,
een OK-team, een anesthesioloog, een anesthesiemedewerker en een kinderarts. Het ziekenhuis
heeft mij laten weten dat een grotere Acute Verloskunde afdeling in Rotterdam meerwaarde
heeft boven twee kleinere Acute Verloskunde afdelingen. Dit betekent dat de acute
verloskunde uiteindelijk (in 2023) dicht zou kunnen gaan op de locatie Schiedam. Ik
heb de raad van bestuur erop gewezen dat bij veranderingen in het aanbod van acute
zorg zorgvuldig overleg noodzakelijk is. In dit geval is daarvan sprake in 2023 omdat
dan waarschijnlijk de acute verloskunde wordt geconcentreerd in Rotterdam (en niet
meer in Schiedam). Franciscus Gasthuis en Vlietland en de eerstelijns verloskundigen
en kraamzorginstellingen werken aan integrale geboortezorg en hebben een intentieverklaring
getekend voor de verkenning van een Verloskundig Prenataal triage centrum op locatie
Vlietland in Schiedam. Voordat een definitief besluit gemaakt wordt moeten de stappen
beschreven in de concept amvb over de beschikbaarheid en bereikbaarheid van acute
zorg (Kamerstuk
29 247, nr. 292) worden doorlopen. De raad van bestuur heeft mij laten weten dit te doen.

De afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) in Vlietland is sinds oktober 2016 zeven dagen
per week van 10.00 tot 21.00 uur open en in de nacht gesloten. Dat blijft onveranderd.
Patiënten die SEH-zorg nodig hebben kunnen in de nacht terecht op de locatie Gasthuis.
De SEH op de locatie Gasthuis in Rotterdam is 24/7 open. En dat blijft ook zo. Met
het oog op «de nachturen» in Schiedam wordt nu gekeken samen met de huisartsen om
de samenwerking met de HAP en de SEH te optimaliseren. Onlangs is met alle betrokken
partners in de regio een concept intentieverklaring geïntegreerde spoedzorg opgesteld.
Doel van de intentie is om door intensievere samenwerking ervoor te zorgen dat de
patiënt met een spoedeisende hulpvraag, buiten kantooruren, spoedzorg ontvangt die
de hulpvraag professioneel, patiëntgericht en efficiënt beantwoordt. Het komende jaar
wordt hier verder invulling aan gegeven.

Voor de afdelingen Klinische Kindergeneeskunde geldt dat er op beide locaties een
tekort aan personeel is. Dat is landelijk een probleem, en niet alleen in Rotterdam
en Schiedam. Investeren in opleiding vindt veelvuldig plaats, maar is voor de korte
termijn geen oplossing. Het ziekenhuis wil daarom de afdeling Klinische Kindergeneeskunde
naar één locatie concentreren (de locatie in Rotterdam). Het idee is dat ze daar vervolgens
meer bedden beschikbaar krijgen dan nu het geval is, namelijk 6 extra kinderbedden.
Bovendien zijn door de inzet van het beschikbare personeel op één locatie de kwaliteit
en veiligheid van deze zorg beter geborgd. Het gaat hierbij om zorg voor de «oudere»
kinderen. Vooralsnog moet besluitvorming over de concentratie naar het Gasthuis in
Rotterdam nog plaatsvinden. Tot die tijd blijft de klinische kindergeneeskunde op
beide locaties aangeboden. De komende weken zal hierover besloten worden volgens de
raad van bestuur van het ziekenhuis. Hierover stemmen zij af met de betrokken stakeholders
zoals kinderartsen, zorgverzekeraars, huisartsen, verloskundigen, verpleegkundigen
en ROAZ. En hierbij worden de adviesorganen van het ziekenhuis geconsulteerd zoals
bestuur medische staf, ondernemingsraad en cliëntenraad. De klinische kindergeneeskunde
is geen acute zorg, waardoor de concept amvb over de beschikbaarheid en bereikbaarheid
van acute zorg niet van toepassing is.

Daarnaast wordt momenteel hard gewerkt om van alle regio’s een regiobeeld te hebben.
Ik vraag hiermee aan zorgaanbieders en zorgverzekeraars om een feitelijk beeld te
maken van de sociale en gezondheidssituatie en opgave in de regio, gemeente of wijk.
De regiobeelden zullen een overzicht opleveren van het huidige zorgaanbod, de huidige
en toekomstige zorgvraag en een scenario om in de toekomst aan de zorgvraag te voldoen.
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft mij laten weten dat deze regiobeelden dit voorjaar
gereed zijn voor alle regio’s in Nederland. Zodra het regiobeeld klaar is, zal er
een meer gedetailleerde cijfermatige onderbouwing beschikbaar zijn van de zorg in
een regio. Op basis van dit regiobeeld kunnen alle betrokken partijen in Rotterdam
en Schiedam vervolgens afspraken maken over de organisatie van zorg en ondersteuning
in die regio.

Tot slot

Ik ga ervanuit dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd over de ontwikkelingen
bij beide ziekenhuizen.

De Minister voor Medische Zorg, B.J. Bruins