Brief regering : Reactie op verzoek commissie om nadere informatie over de voorgenomen sluiting van de Hoenderloo Groep

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 december 2019

De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft mij op 4 december
2019 en 12 december 2019 verzocht om nadere informatie over de voorgenomen sluiting
van de Hoenderloo Groep. Zoals gevraagd informeer ik u over:

• maatregelen die ik neem om de continuïteit van zorg te garanderen;

• mogelijkheden voor een doorstart en

• wat ik doe om ervoor te zorgen dat jeugdzorgmedewerkers behouden blijven voor de sector.

Aanleiding

Pluryn heeft op 2 december 2019 aangekondigd dat ze De Hoenderloo Groep gaat sluiten.
Als redenen voor de sluiting heeft Pluryn genoemd zorgen over de kwaliteit van de
hulpverlening, de financiële resultaten van de Hoenderloo Groep en de wens om ook
complexe zorg meer in de regio te organiseren.1

Uiteraard roept dit besluit van Pluryn grote emoties op bij jeugdigen die bij De Hoenderloo
Groep verblijven, bij hun ouders en de werknemers van De Hoenderloo Groep. Ik vind
dat zij zo snel mogelijk moeten weten waar zij aan toe zijn. Het is daarom essentieel
dat Pluryn zorg draagt voor een heldere en directe communicatie naar jeugdigen die
bij de Hoenderloo Groep verblijven, hun ouders en de betrokken gemeenten. Betrokken
partijen zijn inmiddels intensief in overleg met elkaar. Ik zie daar nauwgezet op
toe.

Pluryn is verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van de organisatie, de borging
van de kwaliteit van jeugdhulp en – indien nodig- een zorgvuldige zorgoverdracht voor
de jeugdigen die nu verblijven bij De Hoenderloo Groep.

Gemeenten zijn wettelijk verantwoordelijk voor een toereikend aanbod van jeugdhulp.
De gemeenten dienen daarom in nauwe samenwerking met Pluryn de continuïteit van zorg
te borgen. Ook moeten zij ervoor zorgen dat jeugdigen met een complexe problematiek
ook na de sluiting van De Hoenderloo Groep passende jeugdhulp krijgen. Jeugdigen uit
vele regio’s, lang niet altijd in de omgeving van de locaties in Hoenderloo en Deelen,
verblijven momenteel in deze twee locaties. Daarom kunnen gemeenten hun wettelijke
verantwoordelijkheid alleen nakomen als zij bovenregionaal samenwerken. Onder regie
van de gemeente Utrecht is deze samenwerking gestart.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet actief toe op de kwaliteit van zorg
bij De Hoenderloo Groep en op de zorgvuldigheid van de zorgoverdracht van de jeugdigen
die nu bij De Hoenderloo Groep verblijven. De IGJ houdt al langere tijd intensief
toezicht bij Pluryn en bij De Hoenderloo Groep in het bijzonder. Dat gebeurt omdat
de inspectie zich zorgen maakt over de kwaliteit van zorg en de afwezigheid van middelen
om deze zorg te verbeteren. Zowel de inspectie als Pluryn hebben vastgesteld dat de
benodigde verbetervoorwaarden onvoldoende aanwezig zijn op de locatie.

Vanuit mijn rol als stelselverantwoordelijke volg ik de situatie nauwgezet om te zorgen
dat Pluryn en gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen. Ik laat mij door Pluryn en
de gemeenten met regelmaat op de hoogte stellen, niet alleen uit oogpunt van de continuïteit
van zorg, maar ook vanwege de invloed op het zorglandschap.

Continuïteit van zorg

Op dit moment verblijven ruim 200 kinderen bij de Hoenderloo Groep. Ik heb Pluryn
en de betrokken gemeenten gevraagd hoe zij de continuïteit van zorg gaan borgen. Die
continuïteit kent twee aspecten: de zorg voor jeugdigen die nu verblijven bij de Hoenderloo
Groep en de beschikbaarheid van passende hulp van jeugdigen die in de toekomst jeugdhulp
nodig hebben die thans de Hoenderloo Groep biedt.

Pluryn neemt in principe een jaar de tijd om De Hoenderloo Groep af te bouwen. Het
is de verantwoordelijkheid van Pluryn om hiervoor een zorgvuldige aanpak met maatwerkoplossingen
voor elk kind in te richten. Dit uiteraard in samenwerking met de jongeren, hun ouders,
gemeenten en andere jeugdhulpaanbieders. Dit vraagt een zorgvuldige communicatie van
Pluryn met alle betrokkenen. Dat plan wordt op dit moment gemaakt. In hoofdlijnen
kent de aanpak drie bestanddelen:

• Jeugdigen die nu wonen op de locaties van de Hoenderloo Groep en binnen de genoemde
periode hun behandeling afronden, kunnen de behandeling daar afmaken.

• Een ander deel van de jeugdigen kunnen thuis verder worden behandeld of een plaats
krijgen bij een andere locatie van Pluryn.

• Voor de jeugdigen voor wie deze twee mogelijkheden niet passend zijn, gaat Pluryn
overlegtafels met andere zorgaanbieders en gemeenten organiseren en bespreken welke
hulp en daarbij horende locatie passend zijn voor deze jeugdigen.

De IGJ heeft aan Pluryn gevraagd de hierboven beschreven aanpak uit te werken in een
concreet plan voor een zorgvuldige zorgoverdracht. Dat moet rond de kerst klaar zijn.
De IGJ beoordeelt dit plan inclusief of de vraag of Pluryn in staat is het plan uit
te voeren.

Tegelijk zijn gemeenten er verantwoordelijk voor dat jeugdigen die in de toekomst
de specialistische hulp nodig hebben die de Hoenderloo Groep nu biedt, passende hulp
krijgen. Dit heeft alles te maken met het zorglandschap en onze ambitie om ook als
jeugdigen uit huis geplaatst worden, hun verblijf zo thuis mogelijk te organiseren.
Dit geldt zowel voor Jeugdzorgplus als drie-milieuvoorzieningen. Ik heb met gemeenten
afgesproken dat VWS hen bij hun coördinerende rol zal ondersteunen, bijvoorbeeld in
het achterhalen van de benodigde informatie.

Mogelijkheden voor een doorstart

Of een doorstart van de Hoenderloo Groep tot de mogelijkheden behoort is een afweging
die Pluryn en gemeenten moeten maken, mede in relatie tot de vraag of zij de continuïteit
van zorg kunnen borgen.

Behoud van zorgmedewerkers voor de sector

Ik vind het belangrijk dat de circa 500 medewerkers voor de sector behouden blijven.
Want de arbeidsmark problematiek en het hoge personeelsverloop in de jeugdsector zijn
hardnekkig. Daarom is het goed dat Pluryn inzet op het behouden van personeel voor
andere locaties en/of voor de jeugdzorg. Om te voorkomen dat personeel versneld vertrekt
bij De Hoenderloo Groep onderzoekt Pluryn de mogelijkheden om het personeel zo veel
mogelijk zekerheden te geven. De bestuurder is in gesprek met de vakbonden van Zorg
en Welzijn en Onderwijs om medewerkers te begeleiden van werk naar werk. Hij wil nog
voor de kerst met de bonden een intentieverklaring afsluiten. Gegeven de inzet van
Pluryn zie ik nu nog geen aanleiding om zelf maatregelen te nemen om ervoor te zorgen
dat jeugdhulpmedewerkers behouden blijven voor de sector.

Resumerend, vanuit mijn rol als stelselverantwoordelijke ben ik betrokken. Concreet
betekent dit dat ik (in eerste instantie via de IGJ) toezie op een zorgvuldige overgang
voor de jeugdigen die nu bij de Hoenderloo Groep verblijven zodat hun continuïteit
van zorg geborgd is. Daarnaast ondersteun ik partijen bij het nemen van hun verantwoordelijkheid.
Ik laat mij door Pluryn en de gemeenten en jeugdhulpregio’s met regelmaat op de hoogte
stellen, niet alleen uit oogpunt van de continuïteit van zorg, maar ook vanwege de
invloed op het zorglandschap.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, H.M. de Jonge