Brief regering : Beleidsmatige mutaties na Najaarsnota

Nr. 138 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP EN VOOR BASIS- EN VOORTGEZET
ONDERWIJS EN MEDIA

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 13 december 2019

In deze brief wordt u geïnformeerd over de beleidsmatige mutaties op de begroting
van het Ministerie van OCW die na de Najaarsnota 2019 hebben plaatsgevonden. Eerst
leggen wij uit waarom wij deze brief sturen.

De Eerste en Tweede Kamer hebben budgetrecht over de begroting van ministeries. Door
de begroting aan te nemen, en de mutaties op de begroting bij de 1e en 2e Suppletoire Begrotingswet aan te nemen, autoriseren beide Kamers deze uitgaven.

De 2e Suppletoire Begrotingswet, die in november is verstuurd, is de laatste gelegenheid
waarop de Ministers mutaties ter autorisatie kunnen voorleggen aan het parlement.
De mutaties die daarna nog plaatsvinden worden slechts achteraf geautoriseerd in de
Slotwet, waarbij de laatste stand van de begroting in overeenstemming wordt gebracht
met de uiteindelijke realisatie. Deze autorisatie vindt achteraf plaats.

Om het parlement te informeren en invloed uit te kunnen laten oefenen op mutaties
die na de 2e Suppletoire Begrotingswet plaatsvinden, sturen wij u deze brief. Daarin brengen wij
u vooraf op de hoogte van de laatste beleidsmatige mutaties op de begroting. De Algemene
Rekenkamer hecht hier ook waarde aan en beoordeelt beleidsmatige mutaties die niet
in deze brief staan dan ook als onrechtmatig.

In enkele gevallen gaat het om een verhoging van de uitgaven, maar in de meeste gevallen
wordt er minder uitgegeven dan geraamd. Deze bedragen worden toegevoegd aan de eindejaarsmarge.
Over de inzet van de eindejaarsmarge wordt in het voorjaar besloten.

Bij de mutaties kan het ook gaan om verplichtingenmutaties waaraan in 2019 geen uitgavenmutaties
verbonden zijn. In veel gevallen komen deze verplichtingen in 2020 tot betaling.

Een bijzondere categorie van verplichtingen zijn de garantieverplichtingen. Dit zijn
risico’s waarvoor het Ministerie van OCW garant staat, mochten deze tot een uitgave
komen. In deze brief wordt de stand van de garantieverplichtingen geactualiseerd.

Uitgavenmutaties en verplichtingen

De volgende mutaties op de uitgaven van de OCW-begroting na Najaarsnota zijn op dit
moment bekend. Deze uitgavenmutaties leiden ook tot mutaties op de verplichtingen.

• In het Convenant extra geld voor werkdrukverlichting en tekorten onderwijspersoneel in het
funderend onderwijs 2020–2021 worden o.a. de individuele scholingsrechten voor 2020–2021 voor het primair onderwijs
(po) in lijn gebracht met die in het voortgezet onderwijs (vo). Voor 2020 komt de
benodigde € 10,6 miljoen uit de begroting 2019, dit is verdeeld over artikel 1 (€ 5,3 miljoen)
en artikel 3 (€ 5,3 miljoen). Deze ruimte is op het instrument Subsidies na Najaarsnota
ontstaan. Bij Voorjaarsnota 2020 wordt deze ruimte ingezet voor de maatregel individuele
scholingsrechten po in 2020.

• Bij artikel 1 (Primair Onderwijs) moet er een overboeking plaats vinden van subsidies
naar opdrachten, omdat er meer opdrachten zijn verstrekt dan oorspronkelijk was voorzien.
Het gaat hierbij om een bedrag van € 1,7 miljoen.

• Voor artikel 3 (Voortgezet Onderwijs) zijn de volgende mutaties te melden:

• Op het instrument Subsidies ontstaat een meevaller van € 1 miljoen, omdat de realisatie
van enkele subsidies lager uitvalt dan oorspronkelijk begroot.

• Op het instrument Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s ontstaat een meevaller van € 2,6 miljoen.
Cito voert minder activiteiten uit voor de onderdelen centrale examens mbo en de rekentoets
dan oorspronkelijk begroot. Dit zorgt voor een meevaller van € 1,5 miljoen. Daarnaast
ontstaat er een meevaller bij het CvTE van € 1,1 miljoen. Dit komt doordat het aantal
aanmeldingen voor het MBO staatsexamen Nt2 achterbleef en door een meevaller op de
(Adaptieve) Centrale Eindtoets. Deze ontstond door een versnelde afbouw van externen
en door drukkosten die wegvielen.

• Op artikel 4 (Beroepsonderwijs en Volwasseneducatie) is bij de middelen voor Tel Mee
Met Taal onder het instrument Subsidies sprake van een overlopende verplichting op
de uitgaven naar 2020. Deze overlopende verplichting wordt veroorzaakt doordat in
2019 subsidies zijn toegekend voor een deel van 2019, doorlopend in 2020. De subsidieaanvraag
wordt beoordeeld voor de gehele looptijd, maar in twee delen (in 2019 en in 2020)
bevoorschot. Er wordt dus in 2019 € 3,1 miljoen minder uitgegeven.

Verder is bij de middelen voor Onderwijshuisvesting Caribisch Nederland onder het
instrument Opdrachten sprake van een overlopende verplichting op de uitgaven naar
2020. Er wordt dus in 2019 € 0,3 miljoen minder uitgegeven.

• Op artikel 14 (Cultuur) zal ongeveer € 3,7 miljoen minder worden uitgegeven op het
instrument Subsidies. Dit bedrag bestaat ten eerste uit het budget Erfgoed en Fysieke
leefomgeving (€ 1,4 miljoen). De uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie voor erfgoed
kost wat meer tijd dan voorzien, waardoor enige geplande activiteiten niet meer in
2019 hebben plaatsgevonden. Ten tweede bestaat het uit het budget Specifiek Erfgoedbeleid
(€ 2,3 miljoen). Deze meevaller is het gevolg van verschillende kleine projecten waarvan
de kosten lager uitvallen of waarvan de uitwerking in 2020 gaat plaatsvinden.

• Op artikel 15 (Media) worden de uitgaven aan de Algemene Mediareserve (AMr) verhoogd
met € 3,1 miljoen. Niet bestede middelen worden in het gesloten systeem van de mediabegroting
toegevoegd aan de AMr. Dit bedrag is opgebouwd uit de bedragen die gedoteerd moeten
worden aan de AMr:

• € 0,8 miljoen van het instrument Overige bekostiging Media Bekostiging.

• € 0,4 miljoen van het instrument Regionale Omroepen.

• € 1,5 miljoen van het instrument Subsidies.

• € 0,4 miljoen van het instrument Opdrachten.

• Op artikel 16 (Onderzoek en Wetenschapsbeleid) worden de uitgaven verhoogd met € 0,1 miljoen.
Bij Slotwet wordt € 0,1 miljoen vanuit het Ministerie van BZK overgeboekt naar het
Ministerie van OCW, dit als aanvulling op hun eerdere overboeking dit jaar. Deze mutatie
heeft te maken met een lopend onderzoek naar «Klimaatadaptie» bij NWO. Naast het Ministerie
van OCW hebben de Ministeries van VWS, LNV, I&W en BZK bijgedragen aan dit onderzoek.
Overboekingen van de andere ministeries zijn via de Najaarsnota gegaan. Hierbij is
een gedeelte van de overboeking van het Ministerie van BZK niet meegenomen.

• Op artikel 95 (Apparaat Kerndepartement) worden de uitgaven verhoogd met € 2 miljoen.
Deze overschrijding van het apparaat kerndepartement heeft vooral te maken met de
toegenomen automatiseringskosten voor de implementatie van het programma ICT-werkplekdienstverlening
OCW1.

(Alleen)Verplichtingenmutaties

De volgende mutaties in de verplichtingen hebben na de Najaarsnota plaatsgevonden.
Deze mutaties zijn geen mutaties in de uitgaven en hebben daarom ook geen effect op
de eindejaarsmarge.

• Voor artikel 1 (Primair Onderwijs) is het verplichtingenbudget verhoogd met € 145 miljoen.
Doordat de bekostiging in het primair onderwijs op schooljaarbasis wordt verstrekt
en verplicht, ontstaat er een afwijking tussen de gerealiseerde verplichtingen en
het verplichtingenbudget zoals opgenomen in de administratie. In 2019 zijn niet de
reguliere uitgaven voor het kalenderjaar 2019 verplicht, maar de reguliere uitgaven
voor het schooljaar 2019–2020. Deze verplichting betreft deels uitgaven 2019 (die
voor de laatste 5 maanden van het jaar), maar ook deels uitgaven 2020 (die voor de
eerste 7 maanden van 2020). Hierdoor ontstaat een verschil met de stand in de begrotingsadministratie.

• Voor artikel 4 (Beroepsonderwijs en Volwasseneducatie) worden de verplichtingen per
saldo met € 10 miljoen naar boven bijgesteld, omdat verplichtingen in 2019 worden
aangegaan die in 2020 kaseffect hebben.

• Op artikel 15 (Media) worden de verplichtingen als volgt gewijzigd:

• Een verhoging van € 34,5 miljoen. Om aan te sluiten bij de Mediawet 2008 en/of de
aanwijzingen voor subsidieverstrekking waarbij binnen 13 weken na aanvraag de beschikking
tot subsidieverlening moet worden gegeven, dient voor een aantal instellingen verplichtingenruimte
te worden toegevoegd. Voor deze instellingen werd voorheen de verplichting vastgelegd
in het jaar waarin de uitgaven werden gedaan. Dit was niet correct en daarom is besloten
om dit te corrigeren in 2019. Dit betekent echter dat voor deze instellingen dit jaar
twee keer een verplichting wordt aangegaan waarvoor in 2019 geen verplichtingruimte
is.

• Een verhoging van € 56,7 miljoen. Voor de landelijke publieke omroep, regionale publieke
omroepen, SOM en COBO zijn de budgetten vastgesteld in de Mediabegrotingsbrief 2020.

Garantieverplichtingen en achterborgstellingen

• De garantieverplichtingen van de indemniteitsregeling worden verhoogd met € 2 miljoen.
Het totaal komt hiermee op € 250,4 miljoen. Het Ministerie van OCW staat hiermee garant
voor leningen die het Nationaal Restauratiefonds aangaat voor financiering van restauraties
aan monumenten.

• De achterborgstellingen van het Nationaal Restauratiefonds worden verhoogd met € 7,8 miljoen.
Het totaal komt hiermee op € 327,9 miljoen. Het Ministerie van OCW staat hiermee garant
voor leningen die het Restauratiefonds aangaat voor financiering van restauraties
aan monumenten.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, I.K. van Engelshoven

De Minister voor Basis- en Voorgezet Onderwijs en Media, A. Slob