Brief regering : Inkoopstrategie voor duurzaam, sociaal en innovatief opdrachtgeverschap door de Rijksoverheid

Nr. 679
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 oktober 2019

Met mijn brief van 7 maart 2019 (Kamerstuk 30 196, nr. 621) zond ik u mede namens de Staatssecretaris van IenW het rapport van ABDTOPConsult
over de wijze waarop opdrachtgevers binnen de rijksoverheid door het inzetten van
hun inkoopkracht de duurzame transitie van Nederland kunnen versnellen.

In die brief zegde ik uw Kamer een ambitieuze rijksbrede inkoopstrategie toe met daarin
de visie van het kabinet op hoe de generieke en specifieke overheidsinkoop en daarmee
de samenwerking met de leveranciers van het Rijk bij moet gaan dragen aan de oplossing
van maatschappelijke vraagstukken en bijbehorende transities.

Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van IenW, deze rijksbrede inkoopstrategie
aan1.

Veel nationale en internationale ontwikkelingen raken aan de rijksbrede inkoop. Het
kabinet pakt het probleem van de klimaatverandering aan en versnelt de ontwikkeling
naar een circulaire economie. Voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt willen
wij baankansen creëren en wij willen kwetsbare groepen in de arbeidsmarkt beschermen.
Wij hebben daarbij oog voor de arbeidsomstandigheden in de productieketen van onze
leveranciers. De innovatiekracht van onze economie is een belangrijke bron van slimme
en blijvende oplossingen en van werkgelegenheid. Het kabinet vraagt van burgers en
bedrijven dat zij bijdragen aan deze doelen; ook het Rijk zelf doet mee. Overheidsinkoop,
en de samenwerking met de leveranciers van het Rijk, zien wij als een krachtig instrument
om duurzame, innovatieve en sociale ontwikkeling te stimuleren. Als Rijk kopen wij
jaarlijks voor ruim 10 miljard in bij vele bedrijven. Daarmee kunnen en willen wij
een verschil maken. Bovendien heeft het Rijk een voorbeeldrol voor de rest van Nederland.
Wij willen laten zien dat het kan en dragen bij aan het realiseren van maatschappelijk
effect via de circa 73 miljard inkoopspend van de gezamenlijke overheden.

Sinds 2008 is er aandacht voor maatschappelijk verantwoord inkopen. In die zin is
het via inkoop realiseren van maatschappelijke doelen niet nieuw. Nieuw is dat, in
aansluiting op het recente Klimaatakkoord, de Kabinetsreactie circulaire economie
en de banenafspraak, het kabinet met deze inkoopstrategie die ambities van het Rijk
ondersteunt. Bovendien is – anders dan in het verleden – deze inkoopstrategie nadrukkelijk
gericht op de gehele organisatie en duurzaam opdrachtgeverschap. Het is daarmee de
inkoopstrategie voor beleid, opdrachtgevers en inkopers. Ook sluit deze strategie
aan op een belangrijk deel van de aanbevelingen uit de evaluatie van het beleid op
het gebied van internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze evaluatie
is in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken uitgevoerd en zal door mijn
collega van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aan uw Kamer worden gezonden.

Ik hecht eraan te benadrukken dat het kabinet met de rijksbrede inkoopstrategie een
kantelpunt markeert in het denken over inkopen binnen het Rijk. Zoals bekend is de
afgelopen jaren veel tijd en energie geïnvesteerd in rechtmatig en efficiënt inkopen.
Dat is en blijft natuurlijk randvoorwaardelijk, maar is niet het hoofddoel van het
inkopen door het Rijk. Het Rijk koopt immers ook in om maatschappelijke effecten te
kunnen bereiken, zaken te realiseren en resultaten te boeken.

Het doel hiervan is om actief bij te dragen aan de uitvoering van het beleid van dit
kabinet en om het maatschappelijk effect bewust en gericht te maximaliseren. Bijvoorbeeld
door het hanteren van een CO2-prijs. Het is nodig dat naast de vereiste rechtmatigheid en efficiency het toevoegen
van maatschappelijke waarde in elke inkoopopdracht een prominente plek krijgt. Het
toevoegen van maatschappelijke waarde is geen secundair doel of bijzaak, het raakt
de kern van de opgaven waar dit kabinet voor staat.

Deze inkoopstrategie gaat uit van de eerder geformuleerde doelen om bij te dragen
aan duurzame, sociale en innovatieve groei. De voortgang wordt gemonitord en uw Kamer
wordt hierover geïnformeerd via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk alsook de jaarlijkse
Klimaatnota. Bij de monitoring zal er nadrukkelijk niet alleen gekeken worden of MVI
is uitgevraagd maar ook naar de resultaten en effecten. Waar resultaat en effect uitblijven
zullen wij bijsturen en zorgen voor verdere aanscherping van en vertalingen in opdrachten
en inkoopuitvoering van het Rijk.

Tenslotte merk ik op dat de strategie moet worden gezien als een belangrijke hefboom
om het proces van maatschappelijke waardecreatie verder op gang te brengen. Hiermee
zetten wij een belangrijke stap om de inkoopkracht van het Rijk maximaal in te zetten
voor de duurzame transitie van Nederland.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren