Brief regering : Geannoteerde agenda voor de Eurogroep en informele Ecofinraad van 13 en 14 september 2019 te Helsinki

Nr. 1621
BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 30 augustus 2019

Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en informele Ecofinraad
van 13 en 14 september te Helsinki.

Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat bepaalde onderwerpen
worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de volgende vergadering.

De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Geannoteerde agenda t.b.v. Eurogroep en Ecofinraad 13 en 14 september 2019

Eurogroep

Reguliere samenstelling

Gedachtewisseling met de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken
van het Europees parlement

Document: n.v.t.

Aard bespreking: Gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting

De Eurogroep zal van gedachten wisselen met de Commissie Economische en Monetaire
Zaken van het Europees parlement (EP). Deze parlementaire commissie houdt zich onder
meer bezig met het economisch en monetair beleid van de Unie, vrij verkeer van kapitaal,
mededinging en belastingen. De voorzitter van deze Commissie is de Italiaan Roberto
Gualtieri van de S&D. Het is bij het schrijven van deze geannoteerde agenda onduidelijk
waar de gedachtewisseling specifiek betrekking op heeft. Er is tot op heden ook geen
achtergrondstuk met de lidstaten gedeeld.

Thematische discussie over groei en banen – beleidsonderzoeken en investeringen

Document: n.v.t.

Aard bespreking: Gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

De Eurogroep zal een bespreking houden in het kader van de thematische discussies.
De discussie richt zich op beleidsonderzoeken en in bijzonder de rol die beleidsonderzoeken
kunnen spelen bij het bevorderen van investeringen. Op basis van enkele discussievragen
zal een gedachtewisseling plaatsvinden.

Beleidsonderzoeken staan internationaal in toenemende belangstelling. Nederland heeft
hier ruime ervaring mee (Interdepartementale Beleidsonderzoeken; IBO’s). In september
2016 heeft de Eurogroep enkele principes over beleidsonderzoeken aangenomen en haar
onderliggende ambtelijke voorportalen en de Commissie gevraagd een specifieke werkstroom
gericht op beleidsonderzoeken te ontwikkelen. Sindsdien is gesproken over praktische
uitwerking van de principes (juni 2017) en het eigenaarschap van beleidsonderzoeken
(mei 2018).

Komende Eurogroep zal specifiek worden gekeken naar de rol die beleidsonderzoeken
kunnen spelen bij het stimuleren en verbeteren van publieke investeringen. Elementen
die naar verwachting aan de orde zullen komen zijn de mate waarin de huidige beleidsonderzoeken
reeds inzoomen op investeringen en specifieke eigenschappen van investeringen die
kunnen worden meegenomen, zoals inzicht in risico en rendement alsook informatie over
en waardering van de kapitaalgoederenvoorraad. Ook zal mogelijk worden gesproken over
de projectcyclus van voorbereiding via implementatie tot evaluatie, en de relatie
tussen investeringen en meerjarige begrotingsplanning.

Nederland is voorstander van het delen van kennis over en ervaringen met beleidsonderzoeken.
Discussiebijeenkomsten waar ervaringen over de organisatie en uitvoering van beleidsonderzoeken
aan de orde komen bieden hiertoe een goede mogelijkheid. In algemene zin vindt Nederland
het belangrijk dat beleidsonderzoeken plaatsvinden op basis van de bestaande Eurogroep
principes, zoals onder meer voldoende middelen en consistente methodologieën.

Post programma surveillance Ierland

Document: De 11e PPS rapportage wordt op een later moment gepubliceerd op: https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/economic-and-fiscal-pol…

Nieuwsbericht over missie: https://ec.europa.eu/info/news/staff-statement-following-eleventh-post-…

Aard bespreking: Gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

De Eurogroep zal een terugkoppeling ontvangen van de 11e Post Programma Surveillance (PPS) missie naar Ierland. De missie, waaraan de Europese
Commissie, samen met de ECB en het ESM deelnam, heeft plaatsgevonden van 21-24 mei
jongstleden. Het doel van PPS is om de economische, budgettaire en financiële ontwikkelingen
van een land dat financiële steun heeft ontvangen te monitoren om de terugbetaalcapaciteit
te beoordelen. Het rapport is op het moment van schrijven nog niet gepubliceerd. Wel
is een korte persverklaring van de Commissie en de ECB beschikbaar.

Uit de persverklaring blijkt dat tijdens de missie is gesproken over de voornaamste
uitdagingen voor de Ierse economie, waaronder externe risico’s. Ook is aandacht besteed
aan het verder terugbrengen van de publieke schuld. Tevens is gesproken over de krapte
op de arbeids- en woningmarkt. Tenslotte is aandacht besteed aan de financiële sector,
waaronder de ontwikkeling niet-presterende leningen (NPLs) en winstgevendheid

Terugkoppeling G7

Document: n.v.t.

Aard bespreking: gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

De Eurogroep zal een terugkoppeling ontvangen van de recente G7 onder het Franse voorzitterschap.
Deze terugkoppeling is een terugkomend onderdeel op de concept Eurogroep agenda. De
G7 is een intergouvernementele samenkomst van de zeven grootste industriële economieën.
Namens de EU nemen doorgaans de Commissievoorzitter en de Voorzitter van de Europese
Raad deel aan de G7. Het is op het moment nog onduidelijk waar de terugkoppeling betrekking
op zal hebben. Nederland zal de terugkoppeling aanhoren.

Inclusieve samenstelling

BICC

Document: n.v.t.

Aard bespreking: gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

De Eurogroep zal waarschijnlijk spreken over de vormgeving van het begrotingsinstrument
voor convergentie en concurrentievermogen (BICC). Op 14 juni jl. heeft de Eurogroep
overeenstemming bereikt over een aantal kenmerken van het BICC.1 Hierover is uw Kamer geïnformeerd via het verslag van de Eurogroep.2 Tijdens de Eurotop van 21 juni jl. hebben de regeringsleiders kennisgenomen van de
overeenstemming. De Eurotop heeft daarbij de Eurogroep en de Commissie verzocht verder
te werken aan alle openstaande onderwerpen.3 Zo heeft de Eurotop de Eurogroep verzocht spoedig te rapporteren over de geschikte
financieringsopties voor het instrument. In de kenmerken van het instrument is opgenomen
dat de financiering zal worden bepaald in de context van het MFK. Een aantal landen
wil echter dat eurolanden additionele bijdragen leveren aan het instrument, bovenop
de financiering uit de reguliere middelen van de EU-begroting. Nederland is, samen
met diverse andere landen, van mening dat het instrument gefinancierd dient te worden
uit de reguliere middelen van de EU-begroting, onder het MFK-plafond, om de eenheid
van de EU-begroting te bewaken. Een ander openstaand punt is de procedure voor het
variëren van de nationale cofinanciering. Voor Nederland is van belang dat deze procedure
niet leidt tot automatische aan de conjunctuurcyclus gekoppelde stabilisatie. Verder
is de verdeelsleutel voor het toekennen van middelen nog onderwerp van discussie.
In het Commissievoorstel voor het hervormingsondersteuningsprogramma (waarin het BICC
in de ogen van de Commissie moet worden ondergebracht) vindt de verdeling plaats op
basis van bevolkingsomvang.4 Er zijn echter ook landen die pleiten voor verdeling op basis van het BNI of BBP
per hoofd van de bevolking. Inmiddels heeft de Commissie een wetgevend voorstel gedaan voor een governanceraamwerk voor het BICC voor de lidstaten van
de eurozone. Daarin wordt de voor Nederland belangrijke koppeling tussen het Europees
Semester en het BICC gerealiseerd. De Tweede Kamer zal hierover via een BNC-fiche
worden geïnformeerd.

Ecofin

Versterkte actie tegen klimaatverandering

Document: n.v.t.

Aard bespreking: gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

De Raad zal open van gedachten wisselen over de rol van ministers van financiën bij
het bevorderen van klimaatactie op Europees niveau. Het voorzitterschap heeft hiervoor
een aantal discussievragen opgesteld, waarin zij voorstellen om periodieke discussies
te organiseren over klimaatactie en de transitie naar klimaatneutraliteit.

Het kabinet hecht belang aan een ambitieus klimaatbeleid en ziet hierbij ook een nadrukkelijke
rol voor ministers van financiën, die over diverse relevante instrumenten beschikken.

In dit kader is Nederland zelf ook actief op het gebied van klimaatactie en zet onder
andere in op het faciliteren van vergroening van de financiële sector, het stimuleren
van financiële middelen voor klimaatactie, en op nieuwe regels t.a.v. carbon pricing.

Nederland verwelkomt reguliere discussies over klimaatactie door ministers van financiën
op EU niveau, maar vindt het wel van belang dat van tevoren duidelijk is welke onderwerpen
worden besproken en welk doel deze gesprekken dienen.

Daarnaast is Nederland lid van diverse initiatieven die liggen op het werkterrein
van de ministers van financiën zoals de coalitie van ministers van financiën (Wereldbank),
het Platform for Sustainable Finance (EU), en het Paris Collaborative on Green Budgetting
(OESO). Het is van belang dat duidelijk is hoe deze initiatieven zich verhouden tot
overleggen over klimaatactie door ministers van financiën in de EU. Waar nodig dient
afstemming plaats te vinden.

Verwachting is dat veel landen de hierboven genoemde standpunten van Nederland delen.
Dat wil zeggen dat zij een rol zien voor de EU ministers van financiën bij klimaatactie
en hier graag over willen spreken, maar dat zij ook graag van tevoren duidelijke afspraken
maken over de specifieke onderwerpen die geagendeerd worden en ook over het doel van
dergelijke besprekingen.

Weerbaarheid van de financiële marktinfrastructuur

Document: n.v.t.

Aard bespreking: gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

Tijdens een werksessie zal gesproken worden over de weerbaarheid van de financiële
marktinfrastructuur tegen cyberaanvallen en hybride dreigingen. Hybride dreigingen
zijn multidimensionale dreigingen waarbij conventionele en onconventionele, en militaire
en niet-militaire middelen gecombineerd worden door statelijke of niet-statelijke
actoren om een specifiek politiek doel te bereiken. Deze dreigingen zijn gericht op
het uitbuiten van kwetsbaarheden en op het creëren van verwarring en het frustreren
van besluitvorming.

Het onderwerp van weerbaarheid en hybride dreigingen staat al langere tijd op de agenda.
Zo heeft de Commissie in 2016 een mededeling5 uitgebracht met 22 actiepunten omtrent de ontwikkeling van een gezamenlijk kader
om hybride dreigingen te bestrijden, dit mede naar aanleiding van Conclusies van de
Raad uit 2015.6 Actiepunt 14 betrof het verbeteren van de cyberweerbaarheid van de financiële sector.
Dit heeft onder meer geleid tot aanpassingen in wet- en regelgeving.7 In het fintech-actieplan van de Europese Commissie uit 2018 wordt het belang van
cyberweerbaarheid van de financiële sector eveneens benadrukt. 8 Dit actieplan heeft ertoe geleid dat de Europese toezichthoudende autoriteiten (de
«ESA’s») in april 2019 twee gezamenlijke adviezen hebben gepubliceerd omtrent cyberweerbaarheid.
Hierin benadrukken de ESA’s het belang van het bepalen van sector brede basislijnen
voor cyberweerbaarheid, standaardisatie van onder meer terminologie en rapportagewijzen,
en de ontwikkeling van een uniform testraamwerk.

Het Kabinet onderschrijft het belang van cyberveiligheid en weerbaarheid van de financiële
marktinfrastructuur, alsmede het belang van samenwerking op dit gebied op Europees
niveau. Nederland is in zowel Europees als internationaal verband actief in verschillende overleggen op het gebied van
cyberweerbaarheid van de financiële sector. Het betalings- en effectverkeer is op
nationaal niveau bovendien aangemerkt als onderdeel van de vitale infrastructuur.
De Nederlandsche Bank (DNB) stelt eisen aan de financiële sector ten aanzien van cyberweerbaarheid
en houdt hier toezicht op. Hiernaast werkt DNB met het TIBER-NL raamwerk («Threat
Intelligence Based Ethical Redteaming»), waarbij instellingen die onderdeel vormen
van de financiële kerninfrastructuur en een aantal grote instellingen uit de verzekerings-
en pensioensector testen organiseren waarin geavanceerde cyberaanvallen worden nagebootst,
uitgevoerd door professionele ethische testers. Dit TIBER-raamwerk heeft model gestaan
voor de ontwikkeling van het EU-brede TIBER-EU raamwerk dat in mei 2018 door de Europese
Centrale Bank is gepubliceerd voor de EU.9

Kapitaalmarktunie

Document: n.v.t.

Aard bespreking: gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t

Toelichting:

De Raad zal van gedachten wisselen over de prioriteiten van de Unie op het gebied
van de kapitaalmarktunie voor de komende institutionele cyclus.

In 2015 heeft de EU het Actieplan Kapitaalmarktunie gepubliceerd. Het Actieplan omvatte
een uitgebreid programma aan maatregelen waarmee een geïntegreerde kapitaalmarktunie
voor 2019 werd beoogd. Inmiddels is uitvoering gegeven aan het overgrote deel van
de maatregelen en heeft de Unie het Actieplan daarmee min of meer afgerond. Ondanks
de grote voortuitgang die de afgelopen jaren is geboekt, is de Europese kapitaalmarktunie
nog niet voltooid. De Raad zal gaan nadenken over een nieuwe start voor verdere verdieping
en verbreding van de Europese kapitaalmarktunie.

Nederland acht verdere verdieping en verbreding van de kapitaalmarktunie van groot
belang. Een goed functionerende grensoverschrijdende kapitaalmarktunie draagt bij
aan de schokabsorptiecapaciteit van lidstaten binnen de EMU. Daarnaast zijn bedrijven
in de EU, met name het MKB, voor hun financiering nog sterk afhankelijk van leningen
(van nationale banken) en kan een kapitaalmarktunie voor meer diversificatie van financieringsbronnen
zorgen. Thema’s die voor Nederland in ieder geval van belang zijn bij deze discussie
zijn financieringsmogelijkheden voor MKB, het wegnemen van barrières voor grensoverschrijdende
financiering, innovatie (fintech), duurzame financiering en de belangen van consumenten.

Nederland heeft samen met Duitsland en Frankrijk het initiatief genomen voor een werkgroep
kapitaalmarktunie, waarover de Kamer eerder is geïnformeerd. De werkgroep zal eind
september komen met een rapport met aanbevelingen voor de toekomst van de kapitaalmarktunie.

Europese begrotingsregels

Document: n.v.t.

Aard bespreking: Gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

Tijdens de informele Ecofin staat een discussie gepland over de Europese begrotingsregels.
Het zal waarschijnlijk een algemene discussie zijn waarin lidstaten kunnen aangeven
hoe zij tegen het raamwerk aankijken en wat volgens hen verbeterd kan worden. Er is
geen besluitvorming voorzien. Een van de redenen dat dit onderwerp op de agenda staat
is omdat voor het eind van dit jaar de vijfjaarlijkse evaluatie van het Stabiliteits-
en Groeipact (SGP) door de Commissie zal plaatsvinden. Voor Nederland geldt dat de
Europese begrotingsregels moeten leiden tot houdbare overheidsfinanciën. Dit principe
is voor Nederland leidend in discussies over mogelijkheden om de voorspelbaarheid
en uitlegbaarheid van het SGP te vergroten. Daarbij is het voor de effectiviteit van
begrotingsregels volgens Nederland vooral van belang dat ze op een consequente, transparante
en voorspelbare manier worden gehandhaafd.

Energiebelasting

Document: n.v.t.

Aard bespreking: gedachtewisseling

Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

Toelichting:

Het Finse voorzitterschap wil tijdens de Informele Ecofin spreken over modernisering
van de energiebelasting.

Het voorzitterschap heeft het klimaat en maatregelen hieromtrent als prioriteit gemaakt
gedurende haar voorzitterschap. Volgens hen noodzaakt klimaatverandering tot verdere
actie zoals bijvoorbeeld het aanpassen van de huidige belastingheffing op energieproducten.

Dit onderwerp sluit aan bij het binnenkort te verschijnen verslag van de Europese
Commissie met daarin de evaluatie van de energiebelastingrichtlijn. Deze richtlijn
komt uit 2003 en regelt de belasting van energieproducten en elektriciteit. Bij een
eerdere poging om de richtlijn beter af te stemmen op de doelstellingen van de Unie
inzake energie en klimaatverandering bleek een dergelijke aanpassing van de richtlijn
niet haalbaar. De verwachting is dat hiertoe opnieuw voorstellen worden gedaan in
het binnenkort te verschijnen verslag. Zo kan gedacht worden aan het verhogen van
de minimumtarieven, het hanteren van een CO2-gerelateerde component, het opheffen van de vrijstelling voor de commerciële lucht- en scheepvaart
en maatregelen om het gebruik van biobrandstoffen interessanter te maken.

Het kabinet is in beginsel voorstander van het moderniseren van de energiebelasting
en het aanpassen van de energiebelastingrichtlijn. Dit past binnen het beleid dat
is opgenomen in het Klimaatakkoord en bijvoorbeeld uiting heeft gekregen in de door
Nederland georganiseerde conferentie over het beprijzen van de luchtvaart.