Brief regering : Informatievoorziening Europese richtlijn INSPIRE

Nr. 17
BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 juli 2019

Met deze brief informeer ik u, conform toezeggingen van mijn voorgangers, over de
invoering van de Europese richtlijn INSPIRE.1 Deze richtlijn zorgt ervoor dat geo-informatie van goede kwaliteit beschikbaar, vindbaar
en bruikbaar is en dat de inhoud ervan, ook over de landsgrenzen heen, op elkaar is
afgestemd.

Mijn verwachting is dat dit de laatste keer is dat ik u hierover informeer. Ik heb
hiervoor een tweetal redenen:

1. Afgesproken was de informatievoorziening over INSPIRE aan de Tweede Kamer te laten
samenvallen met de driejaarlijkse rapportageverplichting aan de Europese Commissie
(Kamerstuk 31 771, nr. 12).2 Deze rapportageverplichting is echter geschrapt door Raad en Europees Parlement.
Hiermee vervalt ook het formele rapportagemoment aan uw Kamer.

2. De implementatie van INSPIRE in Nederland gaat van de programma- naar de beheerfase.
De richtlijn is grotendeels geïmplementeerd en is inmiddels onderdeel van de going
concern bij de betrokken partijen in Nederland.

Hieronder zal ik deze redenen verder toelichten.

Schrappen rapportageverplichting

In het kader van stroomlijning en het terugdringen van administratieve lasten verandert
de werkwijze met betrekking tot het rapporteren over een aantal richtlijnen, waaronder
INSPIRE.3 Het idee is dat rapportages over de implementatie van deze richtlijnen gebaseerd
moeten zijn op beschikbare digitale data en niet op arbeidsintensieve tekstuele informatie.
Het Europese INSPIRE geoportaal4 geeft inmiddels een voor iedereen digitaal toegankelijk actueel inzicht in de stand
van zaken van de implementatie. Dit inzicht wordt geautomatiseerd verzameld via onder
andere het Nederlandse georegister. De uitgebreide tekstuele rapportage is daarmee
overbodig geworden.

De Commissie publiceert vanaf 2020 jaarlijks, op grond van de beschikbare data, per
lidstaat een zogenaamd country fiche. Dit fiche vat de stand van de implementatie
kernachtig samen. Lidstaten moeten alleen nog, voor zover van toepassing, wijzigingen
doorgeven (bijvoorbeeld als de governance structuur wijzigt).

Het schrappen van de rapportageverplichting betekent niet alleen een aanzienlijke
lastenverlichting voor INSPIRE-betrokkenen: als data infrastructuur levert INSPIRE
ook een bijdrage aan vereenvoudiging van rapporteren over andere richtlijnen.

Stand van zaken implementatie INSPIRE

De implementatie van INSPIRE is voor een groot deel voltooid. We kunnen na 10 jaar
implementatie constateren dat INSPIRE deel uitmaakt van de going concern bij de betrokken
partijen in Nederland. Momenteel wordt de omslag gemaakt van de programma- naar de
beheerfase. De allerlaatste deadlines van de richtlijn vallen in 2020 (harmoniseren
van gegevens) en 2021 (technische aspecten van datadiensten) en worden onderdeel van
de beheerfase. Ik verwacht dat de implementatie van deze deadlines zonder problemen
zal verlopen, niettemin blijf ik ook in de beheerfase sturen op goede implementatie.

De implementatiewet INSPIRE heeft de richtlijn al in 2009 verankerd in de Nederlandse
wet- en regelgeving. Het uitgangspunt bij de implementatie was de uitvoeringslasten
zo laag mogelijk te houden. Nederland koos voor een programmatische aanpak waarin
werd samengewerkt tussen dataproviders (zoals Kadaster en Rijkswaterstaat), stichting
Geonovum, die de implementatie ondersteunt en het toenmalige Ministerie van VROM.
Deze aanpak maakte optimaal gebruik van basisregistraties en hun landelijke voorzieningen.
Zo bleven de invoeringslasten, nationaal bezien, beperkt en binnen de door de Tweede
Kamer gestelde kaders. De kwaliteit van de data is hoog te noemen. Over het algemeen
kan de technische implementatie van INSPIRE in Nederland als goed worden bestempeld,
zeker in vergelijking met andere lidstaten. De Europese Commissie onderschrijft dit
positieve beeld van Nederland.

Er bestaat een brede consensus bij de stakeholders in Nederland over de belangrijke
strategische bijdrage van INSPIRE aan de Nederlandse geo-informatie infrastructuur.
INSPIRE heeft het geo-informatie vakgebied samengebracht, zowel nationaal als internationaal
en betekende een impuls voor de bekendheid en de beschikbaarheid van de geo-informatie.
INSPIRE lag onder meer ten grondslag aan het succesvolle loket Publieke Dienstverlening
Op de Kaart (PDOK), waarin onder meer de geobasisregistraties worden ontsloten, en
het Nationaal Georegister. Ook werd het open databeleid gestimuleerd. De uitgangspunten
van INSPIRE zoals data bij de bron en het creëren van uitwisselbare data, ook over
landsgrenzen heen, op basis van internationale open standaarden zijn inmiddels breed
verankerd in het Nederlandse en Europese (open) databeleid.

Vervolg

Het INSPIRE-programma heeft zich met name gericht op de complexe (technische) implementatie.
Het is nu van belang – binnen de afgesproken middelen – het gebruik van INSPIRE te
borgen. Dit vergt een veranderende aanpak: de vraag moet centraal staan, zowel op
nationaal als Europees niveau, We maken een omslag van het sturen op implementatie
naar het sturen op het realiseren van baten. Deze vervolgstrategie wordt breed gedragen
door de bij de implementatie betrokken partijen in Nederland. De inspanningen zullen
zich richten op de (Europese) vraag naar INSPIRE-data. De eerste stap is het gebruiken
van INSPIRE voor het voldoen aan de vraag naar data voor rapportageverplichtingen
over richtlijnen, waarmee de meerwaarde van INSPIRE wordt getoond.

Via het Geo-informatieberaad, waarin alle stakeholders van de overheid zijn vertegenwoordigd,
zal ik mij blijvend laten informeren en adviseren over de verdere ontwikkelingen bij
INSPIRE.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren