Brief regering : Reactie op verzoek commissie over aandacht voor een onterechte opsluiting van een Nederlandse vrouw met baby in Turkije

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 25 april 2019

Hierbij bied ik de reactie aan op het verzoek van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken van 11 april 2019 om een reactie op een burgerbrief over de detentie van een
Nederlandse in Turkije. De burgerbrief stelt de detentie van een Nederlandse vrouw
en haar vijf maanden oude baby in Turkije aan de orde.

U verzoekt mij om informatie over de situatie van betrokkenen, maar ook van andere
Nederlandse staatburgers die zijn gedetineerd in Turkije, en daarbij aan te geven
op welke wijze ik deze situatie aan de orde stel bij mijn Turkse ambtsgenoot en welke
stappen het kabinet verder onderneemt om de situatie van deze Nederlanders te verbeteren.

Momenteel zijn er bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken 77 Nederlanders in Turkse
detentie geregistreerd. Ongeveer 10% van deze groep is gearresteerd op Turkse verdenking
van delicten met terroristisch karakter, de rest in verband met strafrechtelijke aanklachten,
vooral drugsgelateerd.

Op grond van internationaal recht mag Nederland aan zijn gedetineerde onderdanen in
het buitenland die daar prijs op stellen consulaire bijstand verlenen. Alle Nederlanders
in Turkije met een consulaire hulpvraag kunnen dus bijstand verzoeken van de Nederlandse
ambassade in Ankara of het consulaat-generaal in Istanboel. In Turkije krijgen gedetineerden
normaal gesproken consulaire bijstand in de vorm van persoonlijke bezoeken (ongeveer
twee per jaar) van een consulair medewerker van de ambassade in Ankara of het consulaat-generaal
in Istanboel of van honorair consuls van Nederland in Turkije. Dit is ook om de detentie-omstandigheden,
inclusief de medische situatie, te monitoren. Daarnaast wordt eveneens informatie
verleend over het belang van adequate juridische bijstand, en indien gewenst een informatief
overzicht verstrekt van advocaten met goede naam. Ten slotte ontvangen gedetineerden
een maandelijkse gift van dertig euro.

In alle gevallen van gedetineerde Nederlanders die onder de aandacht komen van de
ambassade of het consulaat-generaal, wordt een informatiepakket verstuurd aan de gedetineerde
waarin ook een formulier zit met het verzoek aan te geven of een consulair bezoek
gewenst is. Als de gedetineerde aangeeft daar prijs op te stellen, wordt deze bezocht.

Bij bipatride personen die ook de Turkse nationaliteit bezitten, kan het voorkomen
dat Nederland niet op de hoogte wordt gesteld van hun arrestatie en geen consulaire
bijstand kan verlenen. Zoals opgenomen in de Staat van het Consulaire van 7 december
2018 (Kamerstuk 35 000 V, nr. 51) stelt Nederland zich op het standpunt dat het consulaire bijstand moet kunnen verlenen
aan bipatride burgers. Dit is in de praktijk niet altijd mogelijk, en daar waar in
het gastland obstakels bestaan voor consulaire bijstand zal Nederland via stille diplomatie
en vanuit humanitair perspectief trachten de bijstand te bieden die gezien de omstandigheden
mogelijk is. Op dit moment zijn er enkele gevallen bekend van bipatride burgers in
Turkije waartoe nu geen toegang mogelijk is. Nederland vraagt bij herhaling aandacht
voor die gevallen bij de Turkse autoriteiten en monitort voor zover mogelijk de ontwikkelingen
in die gevallen.

Nederland kan zich zoals bekend niet mengen in de rechtsgang in Turkije, maar kan
wel in voorkomende gevallen de rechtsgang met nauwe aandacht volgen. Als er signalen
zijn dat er sprake is van een schending van internationaal recht dan kan Nederland
hiervoor aandacht vragen.

Wat de situatie van de recent gedetineerde vrouw betreft, kan ik u melden dat door
ambassade Ankara is aangedrongen bij de Turkse autoriteiten op het zo snel mogelijk
laten plaatsvinden van een bezoek van medewerkers van het consulaat-generaal. Dit
bezoek vond plaats op 10 april jl. Ook heb ik persoonlijk bij mijn Turkse ambtgenoot
aangedrongen op een snel bezoek van familieleden. Deze heeft daaraan een spoedig vervolg
gegeven zodat dit bezoek op 15 april jl. kon plaatsvinden.

Uit het bezoek van medewerkers van het consulaat-generaal blijkt dat moeder en baby
toegang hebben tot medische zorg in de gevangenis en het naar omstandigheden goed
maken. Om humanitaire redenen zullen regelmatige bezoeken door het consulaat-generaal
worden aangevraagd bij de Turkse autoriteiten. Ook zal de rechtsgang oplettend worden
gevolgd.

De Minister van Buitenlandse Zaken, S.A. Blok