Brief regering : Reactie op het verzoek van het lid Van Brenk, gedaan tijdens de Regeling van werkzaamheden van 4 september 2018, over het bericht ‘Turkije gaat weekendscholen financieren in Nederland’

Nr. 88 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 13 februari 2019

Naar aanleiding van het bericht dat Turkije weekendscholen gaat financieren in Nederland1 heeft uw Kamer verzocht om een brief.2 Hierbij ontvangt u een reactie op en verdere informatie over deze berichtgeving,
mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken.

Zoals ik eerder heb aangegeven in beantwoording van vragen van uw Kamer3 is Nederland een open en vrije samenleving. De vrijheden van vereniging en van vergadering
zoals vastgelegd in onze Grondwet zijn een groot goed. Het staat landen vrij om behoud
van de eigen taal en cultuur te stimuleren in het buitenland. In veel gevallen betalen
landen daaraan mee en zijn ze daar ook helder over. Nederland doet dit ook.

Het staat iedere burger vrij om hun kinderen buiten de onderwijstijd informele scholing
te laten volgen. Wat het kabinet niet wenselijk vindt, is informele scholing die de
integratie in Nederland belemmert of antidemocratische opvattingen stimuleert. Het
kabinet vindt het van belang dat in ons land alle mensen meedoen in de samenleving;
informele scholing zou dat niet in de weg moeten staan.

Op dit moment heeft het kabinet geen volledig zicht op de aard en omvang van informele
scholing op onder andere weekendscholen die zich richten op taal, cultuur en religie.
Dit omdat weekendscholen geen scholen zijn in de zin van de onderwijswetgeving. Dit
houdt bijvoorbeeld in dat de Inspectie van het Onderwijs hier geen wettelijke bevoegdheden
heeft.

Zoals eerder aangegeven in beantwoording van vragen van uw Kamer en tijdens het Wetgevingsoverleg
van 19 november jl. heeft de Minister van Buitenlandse Zaken in heldere bewoording
de duidelijke Nederlandse zorgen over Turkse weekendscholen ook gedeeld met zijn Turkse
collega, onder andere tijdens de gesprekken met zijn Turkse collega op 3 en 4 oktober
jl. De Turkse Minister van Buitenlandse Zaken heeft in dit gesprek toegezegd dat Turkije
maximale transparantie met betrekking tot dit programma voor weekendscholen nastreeft
en alle relevante informatie over deze weekendscholen met Nederland zal delen.

Uit de opvolging van dit gesprek blijkt dat de Turkse overheid inderdaad relevante
informatie over de weekendscholen deelt. Zowel het Turkse Ministerie van Buitenlandse
Zaken als het Presidency for Turks Abroad (de verantwoordelijke organisatie) hebben informatie gedeeld via het Ministerie van
Buitenlandse Zaken. Uit die informatie blijkt dat er inmiddels vanuit Nederland 18
projectaanvragen zijn ontvangen. Daarvan zijn er uiteindelijk 12 goedgekeurd.

Volgens de Turkse overheid is het voornaamste doel van deze weekendscholen om Turkse
Nederlanders de Turkse taal te leren. De 12 weekendscholen die een subsidie van Turkije
krijgen zullen per jaar gedurende 32 tot 40 weken, op zaterdag of zondag lessen aanbieden.
Op dit moment wordt nog gewerkt aan een curriculum. In eerste instantie zullen de
NGO’s die de weekendscholen in Nederland aanbieden, zelf verantwoordelijk zijn voor
de lesinhoud. Hierbij ligt de nadruk op taalonderwijs, maar kan ook les worden gegeven
over geschiedenis, cultuur of religie. De uiteindelijke curricula zullen worden ingedeeld
in drie leeftijdscategorieën: 6–9 jaar, 10–13 jaar en 14–17 jaar oud. Afgesproken
is dat Turkije Nederland blijft informeren over het te ontwikkelen lesaanbod. Daarnaast
zal er in het kader van de aangekondigde verkenning naar informele scholing in Nederland
contact gelegd worden met organisaties die informele scholing aanbieden dat zich richt
op taal, cultuur en/of religie.

Uit informatie van de Turkse overheid blijkt dat projectaanvragen beoordeeld worden
op vastgestelde criteria, zoals de competentie van de organisaties en docenten om
onderwijs te geven, hun ervaring en het lesprogramma. Per goedgekeurde aanvraag wordt
er subsidie van circa 8.000 euro tot 16.500 euro gegeven, voor één tot drie klassen.
Er wordt verder specifiek genoemd dat activiteiten die tegen de wet, openbare orde,
algemene gezondheid en moraliteit van de samenleving indruisen niet zullen worden
geaccepteerd. Meer informatie over het Anadolu weekendscholen project is te vinden
op de website van het Presidency for Turks Abroad:
www.ytb.gov.tr.

Ik deel de zorgen van uw Kamer, zoals geuit in de verschillende vragen die gesteld
zijn. Daarom heb ik tijdens het Wetgevingsoverleg4 van 19 november jl. toegezegd dat ik voornemens ben een verkenning te laten uitvoeren
naar vormen van informele scholing in Nederland om meer inzicht in aard en omvang
ervan te verkrijgen. In deze brede verkenning zullen deze Turkse weekendscholen worden
meegenomen. Uw Kamer wordt separaat geïnformeerd over de verdere afbakening van deze
verkenning.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, W. Koolmees