Brief regering : Reactie op het verzoek van het lid Van der Lee, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 22 januari 2019, over lekkages bij aardwarmteprojecten

Nr. 297
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 5 februari 2019

Naar aanleiding van het artikel dat op 21 januari 2019 in Trouw is verschenen met
de titel «Schadelijke lekkage dreigt bij duurzame aardwarmte» heb ik vragen van lid
Beckerman (SP) en de leden Van Brenk en Geleijnse (beiden 50PLUS) ontvangen. De beantwoording
van de vragen, mede namens de staatsecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, treft
u in de bijlage aan (Aanhangsel Handelingen II 2018/19, nrs. 1444 en 1445). Ook heeft het lid Van der Lee gevraagd om een toelichting op deze problematiek
(Handelingen II 2018/19, nr. 43, item 24). In deze brief geef ik de gevraagde toelichting.

Het in Trouw verschenen artikel is een weergave van een interview met de Inspecteur-Generaal
der Mijnen, waarin hij onder andere zijn zorg uitspreekt over de mogelijke corrosie
in geothermieputten. Hij geeft daarbij aan dat dit probleem snel aangepakt moet worden,
omdat de sector weliswaar nog klein is, maar in de komende jaren een grote groei wordt
verwacht.

In mijn beleidsbrief geothermie van 8 februari 2018 (Kamerstuk 31 239, nr. 282) heb ik al aangegeven dat ik me bewust ben van het feit dat geothermie een relatief
jonge sector is in Nederland met de nodige technische uitdagingen. Staatstoezicht
op de Mijnen (SodM) heeft dit in 2017 in zijn Staat van de sector Geothermie ook al
duidelijk aangegeven. In mijn beleidsbrief heb ik dan ook nadrukkelijk aangegeven
dat verdere professionalisering, waaronder maatregelen om de veiligheid van de operaties
te verhogen en de risico’s te minimaliseren, noodzakelijk is. In mijn brief heb ik
ook aangegeven hoe ik dit onder andere door middel van nieuwe wet- en regelgeving
wil vormgeven. Ik ben daar nu mee bezig en streef ernaar om nog dit jaar een wijziging
van de Mijnbouwwet naar uw Kamer sturen.

Corrosie in geothermieputten

Op het ogenblik hebben drie bedrijven uit eigen beweging hun geothermiedoublet stilgelegd,
vanwege mogelijke kans op lekkages. Voor de andere geothermieprojecten worden om corrosie
te voorkomen momenteel corrosieremmers toegevoegd aan het zoute water, om daarmee
de put te beschermen tegen de corrosieve invloed van het zoute water dat wordt opgepompt.
Voor deze projecten is nu geen aanleiding om aan te nemen dat ze ook dreigen te gaan
lekken. Desondanks is blijvende monitoring van groot belang.

Corrosie van de putten kan lekkage veroorzaken, waardoor zout water en de toegevoegde
hulpstoffen mogelijk naar het oppervlak kunnen stromen.

De uitspraken van de Inspecteur-Generaal zijn gebaseerd op een onderzoek dat SodM
heeft laten verrichten naar de integriteit van putten geboord voor olie, gas, opslag,
geothermie en zout. Dit onderzoek wordt binnen twee weken door SodM gepubliceerd.

De integriteit van een put omvat het geheel van technische, operationele en organisatorische
maatregelen om het risico op (schadelijke) lekkage buiten de put te voorkomen. Een
falend element in de put of bovengrondse installaties hoeft echter nog niet te leiden
tot het falen van de gehele putintegriteit. Pas als een serie van elementen in de
put zouden falen kan er een lekkage vanuit de put naar buiten ontstaan. Deze elementen
kunnen daarmee gezien worden als «barrières».

De uitvoering van de barrières kunnen per put verschillen afhankelijk van de delfstofsector.
Bij geothermie is het aantal barrières beperkt, waardoor een lek in de eerste barrière
direct kan leiden tot lekkage naar de omgeving. Daarmee vormen geothermieputten een
groter risico dan andere putten. SodM gaat adviseren hoe vorm gegeven kan worden aan
een meer veilige opbouw van geothermieputten. Er zijn meerdere oplossingen mogelijk,
bijvoorbeeld door dubbele buizen in de put te gebruiken in gevoelige gebieden of het
gebruik van corrosie bestendige buizen. Als eerste stap heeft SodM nu al alle geothermieoperators
verplicht de putintegriteit te borgen op basis van een «Well Integrity Management
System» en te koppelen aan een adequaat onderhoud management.

Elk project dat stilgelegd moet worden, omdat mogelijke lekkage dreigt, is er één
te veel. Ik onderschrijf daarom ook het standpunt van SodM dat extra eisen qua putontwerp
en monitoring zo snel mogelijk geïmplementeerd moet worden. Dat is één van de redenen
waarom ik dit jaar met nieuwe regelgeving kom.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes