Amendement (gewijzigd/nader/vervangend) : Amendement van het lid Stultiens c.s. ter vervanging van nr. 12 over middelen voor het terugdraaien van bezuinigingen
36 725 VIII Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 18 AMENDEMENT VAN HET LID STULTIENS C.S. TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 121
Ontvangen 26 juni 2025
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
De departementale begrotingsstaat wordt als volgt gewijzigd:
I
In artikel 01 Primair onderwijs worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 11.869 (x € 1.000).
II
In artikel 03 Voortgezet onderwijs worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 236.233 (x € 1.000).
III
In artikel 04 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 26.466 (x € 1.000).
IV
In artikel 06 Hoger beroepsonderwijs worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 523 (x € 1.000).
V
In artikel 07 Wetenschappelijk onderwijs worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 257.445 (x € 1.000).
VI
In artikel 08 Internationaal beleid worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 231 (x € 1.000).
VII
In artikel 09 Arbeidsmarkt- en personeelsbeleid worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 22 (x € 1.000).
VIII
In artikel 11 Studiefinanciering worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 2.078 (x € 1.000).
IX
In artikel 12 Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 19 (x € 1.000).
X
In artikel 13 Lesgelden worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 107 (x € 1.000).
XI
In artikel 14 Cultuur worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 759.919 (x € 1.000).
XII
In artikel 15 Media worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 1.868 (x € 1.000).
XIII
In artikel 16 Onderzoek en wetenschapsbeleid worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 54.576 (x € 1.000).
XIV
In artikel 25 Emancipatie worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 750 (x € 1.000).
XV
In artikel 91 Nog onverdeeld worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 4.700 (x € 1.000).
XVI
In artikel 95 Apparaat Kerndepartement worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag verhoogd met € 15.462 (x € 1.000).
Toelichting
Het kabinet is voornemens om € 1,6 miljard per jaar te gaan bezuinigen op de begroting
van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (zie hieronder de volledige
tabel uit de feitelijke vragen & antwoorden vanuit het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap). Hierdoor komen vele banen op de tocht te staan, neemt de kansenongelijkheid
toe en dreigt een generatie aan wetenschappelijk talent weg te vallen. Dit amendement
maakt deze bezuinigingen daarom volledig ongedaan. Indieners zijn van mening, net
als vele experts, planbureaus en bedrijven dat bezuinigen op onderwijs, onderzoek
en innovatie zeer onverstandig is en op de lange termijn meer geld kost dan het oplevert.
Het gaat in 2025 om een bedrag van € 708 miljoen en het loopt op tot € 1,6 miljard
structureel.
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Struc
HLA 22. Afschaffen maatschappelijke diensttijd
– 74.735
– 44.902
– 67.363
– 70.000
– 70.000
– 70.000
– 70.000
HLA 23. Afschaffen brede brugklas en beperken S&O
– 55.000
– 170.000
– 170.000
– 170.000
– 170.000
– 170.000
– 170.000
HLA 24. Alternatieve invulling bijstelling sectorplannen hoger onderwijs en wetenschap
– 134.734
– 134.734
– 134.734
– 134.734
– 134.734
– 161.330
– 175.000
HLA 26. Terugdraaien groei apparaat Rijksoverheid
– 20.296
– 39.884
– 58.310
– 78.040
– 86.164
– 86.164
– 86.164
HLA 29. SPUK naar GF en PF met 10% budgetkorting
0
– 81.261
– 81.201
– 81.201
– 81.201
– 81.201
– 81.201
HLA 34. Gerichte keuzes minder ontwikkelingssamenwerking
0
– 8.511
– 8.511
– 8.511
– 8.510
– 7.188
– 7.188
HLA 35. Verlaging non-ODA-middelen
– 731
– 718
– 844
– 956
– 3.214
– 3.506
– 3.506
HLA 40. Generieke taakstelling subsidies rijksbreed
– 71.830
– 131.838
– 220.601
– 277.994
– 322.937
– 311.027
– 311.027
HLA 41. Verminderen internationale studenten (via bestuurlijk akkoord)
0
– 17.000
– 68.000
– 121.000
– 158.000
– 156.000
– 170.000
HLA 42. Hervorming Nederlandse Publieke Omroep NPO
0
0
– 100.000
– 100.000
– 100.000
– 100.000
– 100.000
HLA 43. Afschaffen OV-vergoeding buitenland studerenden
0
– 4.000
– 8.000
– 14.000
– 14.000
– 14.000
– 14.000
HLA 69. Fonds Onderzoek Wetenschap
– 106.929
– 106.929
– 106.929
– 107.054
– 132.054
– 132.054
0
Ten behoeve van 4x 25 miljoen fonds onderzoek en wetenschap
– 25.000
– 25.000
– 25.000
– 25.000
0
0
0
Verlagen rijksmediabijdrage landelijke publieke omroep
0
0
– 50.000
50.000
– 50.000
– 50.000
– 50.000
Korting apparaatskosten Rijksoverheid
– 22.302
– 22.302
– 22.302
– 22.302
– 22.302
– 22.302
– 22.302
Rijksbrede halvering prijsbijstelling
– 191.837
– 178.364
– 196.527
– 173.511
– 172.342
– 171.590
– 171.590
Opheffen onderwijskansenregeling
0
0
– 90.000
– 177.000
– 177.000
– 177.000
– 177.000
Loonbijstelling externe inhuur
– 4.615
– 4.532
– 4.534
– 4.269
– 3.723
– 4.010
– 4.010
Totale bezuinigingen HLA incl. amendementen en VJN
– 708.009
– 969.975
– 1.412.856
– 1.615.572
– 1.706.181
– 1.717.372
– 1.612.988
De dekking van dit amendement sluit aan bij de genoemde voorstellen uit de moties
van Jetten, Timmermans, Bontenbal, Dijk, Ouwehand, Dassen, Van Baarle, Bikker ingediend
bij de Algemene Politieke Beschouwingen 2024 (Kamerstukken II 2024/25, 36 600, nrs. 12 en 13). Hierbij is goed gekeken naar de doorgerekende verkiezingsprogramma’s van partijen
van links tot rechts.
De meeste dekkingsmaatregelen moeten worden meegenomen in het Belastingplan 2026 en
kunnen dus pas ingaan per 1 januari 2026. De overdekking voor de periode 2026–2028
kan middels kasschuiven worden ingezet voor de onderdekking in 2025. Structureel sluit
de budgettaire dekking ruimschoots, waardoor dit amendement geen nadelige gevolgen
heeft voor toekomstige overheidsfinanciën.
De indieners hebben ervoor gekozen om extra uitgaven te financieren door lasten te
verhogen. Soms wordt onterecht gedacht dat dit niet mogelijk zou zijn, maar economisch
en boekhoudkundig gezien is dit goed uitlegbaar. Dat blijkt ook uit het feit dat het
kabinet er zelf voor gekozen heeft om een lastenverlichting te betalen door een bezuiniging
(verlagen energiebelasting door een bezuiniging op het Klimaatfonds). Een ander recent
voorbeeld dat op steun kon rekenen van een Kamermeerderheid en van het kabinet is
het amendement Bontenbal c.s. (Kamerstukken II 2024/25, 36 600 VIII, nr. 141) waarbij extra onderwijsuitgaven (deels) werden betaald uit een lastenverhoging.
Budgettaire dekking:
Bedrag per jaar:
Tegengaan constructies om winstbelasting te ontwijken (verliesverrekening, kosten
deelnemingen, afschaffen carry back, carry forward naar 6 jaar)
€ 1,0 miljard
Invoeren digitale dienstenbelasting, 5% over bruto-opbrengst.
€ 0,5 miljard
Afschaffen vrijstellingen voor mineralogische en metallurgische procedés (fossiele
subsidies)
€ 0,2 miljard
Totaal:
€ 1,7 miljard
Stultiens
Van der Lee
Kostić
Tseggai
Dassen
Haage
Beckerman
Westerveld
Ergin
Pijpelink
Ondertekenaars
-
Eerste ondertekenaar
Luc Stultiens, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
M.W. Haage, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Ines Kostić, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Laurens Dassen, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
A. Pijpelink, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Mikal Tseggai, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Sandra Beckerman, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Tom van der Lee, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Lisa Westerveld, Tweede Kamerlid -
Mede ondertekenaar
Doğukan Ergin, Tweede Kamerlid
Appreciatie (oordeel)
Appreciatie:
Ontraden
De minister of staatssecretaris is het niet eens met de motie en adviseert de Kamer om tegen de motie te stemmen. Bijvoorbeeld omdat hij of zij vindt dat de motie wettelijk niet klopt, te veel geld kost om uit te voeren, of helemaal niet uitvoerbaar is.
Stemmingsuitslagen
Verworpen met handopsteken
| Fracties | Zetels | Voor/Tegen |
|---|---|---|
| PVV | 37 | Tegen |
| GroenLinks-PvdA | 25 | Voor |
| VVD | 24 | Tegen |
| NSC | 20 | Tegen |
| D66 | 9 | Voor |
| BBB | 7 | Tegen |
| CDA | 5 | Tegen |
| SP | 5 | Voor |
| ChristenUnie | 3 | Voor |
| DENK | 3 | Voor |
| FVD | 3 | Voor |
| PvdD | 3 | Voor |
| SGP | 3 | Tegen |
| Volt | 2 | Voor |
| JA21 | 1 | Tegen |