Amendement (gewijzigd/nader/vervangend) : Amendement van het lid Sneller ter vervanging van nr. 18 over het verduidelijken dat de motivering van beslissingen mede gericht is op explicatie, inscherping en controle

Nr. 45
AMENDEMENT VAN HET LID SNELLER TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 181

Ontvangen 4 maart 2025

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

In artikel 4.3.22, eerste lid, vervalt «van die beslissingen» en wordt aan het slot
toegevoegd «, in die zin dat die beslissingen inzichtelijk en controleerbaar zijn».

Toelichting

Indiener acht het van groot belang dat besluiten genomen in vonnissen goed worden
gemotiveerd. Uit artikel 121 Grondwet volgt dat vonnissen de gronden bevatten waarop
zij rusten. De reden daarvan is gelegen in de verstrekkendheid van rechterlijke beslissingen,
waarmee inbreuk kan worden gemaakt op grondrechten. Daarnaast dient het motiveren
van vonnissen de begrijpelijkheid daarvan voor de procespartijen, slachtoffers en
de maatschappij, de inscherping van het vonnis door de rechter zelf en de controle
op het vonnis door een hogere rechtsmacht. Ook de mate waarin verschillende strafdoelen
met het vonnis worden bereikt is daarin voor de indiener van belang.

Op basis van het huidige recht moeten bepaalde beslissingen altijd gemotiveerd in
het vonnis worden opgenomen, en andere beslissingen slechts wanneer daarover door
de procespartijen een duidelijk standpunt is ingenomen en de rechter daarvan afwijkt.
Dit stelsel blijft in het wetsvoorstel in de kern behouden. Een belangrijke vernieuwing
vormt het uitgangspunt dat rechterlijke beslissingen moeten worden gemotiveerd voor
zover dat voor de begrijpelijkheid daarvan noodzakelijk is (art. 4.3.22 lid 1). Zoals
de Raad van State ook stelt in haar advies wordt de begrijpelijkheid van de beslissing
in belangrijke mate bepaald door de standpunten die daarover door de procesdeelnemers
worden ingenomen.2 Indiener deelt de zorg van de Raad van State dat de overige doelen van motivering
(explicatiefunctie, inscherpingsfunctie en controlefunctie) in het geval dat daarover
geen standpunt wordt ingenomen door procesdeelnemers mogelijk onvoldoende worden bereikt.
Indiener beoogt met het amendement vast te stellen dat de motivering van vonnissen
recht dient te doen aan alle doelen van motivering zoals voornoemd. Ook als procesdeelnemers
geen standpunt hebben ingenomen kan motivering van een vonnis nog steeds wenselijk
zijn indien dit nodig is om een vonnis controleerbaar te achten. Indiener erkent hierbij
dat de omvang van een motivering kan verschillen en dat in bepaalde gevallen met een
summiere motivering kan worden volstaan. Een korte motivering kan voldoende zijn indien
hiermee aan alle motiveringsfuncties is voldaan.

Sneller