Amendement : Amendement van de leden Bikker en Klaver over middelen om de tariefverhoging bij de NS tegen te gaan

Nr. 5 AMENDEMENT VAN DE LEDEN BIKKER EN KLAVER

Ontvangen 19 september 2023

De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:

In artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor van de departementale begrotingsstaat worden het verplichtingenbedrag en het uitgavenbedrag
verhoogd met € 120.000 (x € 1.000).

Toelichting

Dit amendement strekt ertoe om binnen de begroting van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat structureel € 120 miljoen beschikbaar te stellen om de tariefverhoging
bij de NS tegen te gaan. Deze tariefverhoging zou voor 2024 3,5% bedragen, bovenop
de reguliere prijsstijging. De reguliere prijsstijging voor 2024 voor NS wordt geschat
op ca. 5%, gebaseerd op de meest recente CPI-raming en de stijging die NS mag doorvoeren
van de gebruiksvergoeding van ProRail en servicekosten voor OV-pay. Per saldo zou
dit kunnen resulteren in een tariefstijging van rond de 8,5%. De dekking voor deze
intensivering wordt gevonden in een kleine verhoging van de vliegbelasting met € 5.
Daartoe wordt een amendement ingediend op het Belastingplan 2024.1

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangegeven dat de tariefverhoging
een noodzakelijke maatregel is om de tariefontwikkeling weer meer in lijn met de kostenontwikkeling
te brengen en om een stabiele dienstregeling voor de reiziger te kunnen garanderen.
De afgelopen jaren zijn de kosten van NS en andere vervoerders (zoals energiekosten
en personeelskosten) sterk toegenomen, waardoor de werkelijke inflatie de afgelopen
jaren hoger is geweest dan de geprognosticeerde inflatie. NS mag in de huidige concessie
alleen de geprognosticeerde inflatie doorrekenen in de tarieven, en achteraf geen
correctie doorvoeren als de gerealiseerde inflatie hoger of lager uitviel.

In de afgelopen jaren is de Rijksoverheid bijgesprongen in het dragen van de hogere
kosten, via de Beschikbaarheidsvergoeding Openbaar Vervoer (2020–2022) en Transitievergoeding
Openbaar Vervoer (2023). Deze vergoeding loopt dit jaar af, waarna er geen Rijksmiddelen
meer beschikbaar zijn om de NS te compenseren. De hogere kosten zijn dan enkel op
te vangen door het verhogen van de tarieven of anderzijds bezuinigingen, voornamelijk
door het schrappen van lijnen. Vanzelfsprekend heeft dit grote gevolgen voor de bereikbaarheid.

Met dit amendement beogen indieners de Rijksbijdrage aan NS voort te zetten én uit
te breiden om de prijsstijging van 8,5% voor NS-reizigers teniet te doen. De structurele
aanvullende middelen ad € 120 miljoen zullen worden ingezet voor een bijdrage van
het Rijk aan de NS voor de exploitatie van haar concessie. Voor 2024 kunnen deze middelen,
net als de Transitievergoeding Openbaar Vervoer (TVOV), via de begroting van het Ministerie
van Infrastructuur en Waterstaat aan de NS beschikbaar gesteld worden.

Bikker
Klaver