Amendement : Amendement van het lid Omtzigt over dat de giftenaftrek enkel wordt begrensd voor aanzienlijke periodieke giften aan zelf opgerichte ANBI’s

Nr. 48 AMENDEMENT VAN HET LID OMTZIGT

Ontvangen 8 november 2022

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

I

In artikel I wordt na onderdeel Z een onderdeel ingevoegd, luidende:

Za

Artikel 6.33 wordt als volgt gewijzigd:

1. Na onderdeel c worden onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c in
een puntkomma drie onderdelen toegevoegd, luidende:

d. gelieerde instelling:

een instelling waarvan de belastingplichtige, zijn partner of een met hem of zijn
partner verbonden persoon bestuurder is;

e. bestuurder:

bestuurder als bedoeld in artikel 5b, achtste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
alsmede degene ten aanzien van wie aannemelijk is dat hij het beleid van de instelling
bepaalt of mede bepaalt als ware hij bestuurder;

f. verbonden persoon:

bloed- of aanverwant tot en met de derde graad.

II

In artikel I, onderdeel AAa, wordt in het voorgestelde tweede lid na «periodieke giften»
ingevoegd «die rechtens dan wel in feite direct of indirect zijn gedaan aan een of
meer gelieerde instellingen» en wordt «€ 250.000» vervangen door «€ 50.000».

III

In artikel LII wordt «4 oktober 2022, 16.00 uur» vervangen door «8 november 2022,
17.00 uur».

IV

In artikel LIX wordt na het vierde lid een lid ingevoegd, luidende:

4a. In afwijking van het eerste lid treedt artikel I, onderdelen Za en AAa, in werking
op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.

Toelichting

Dit amendement regelt dat de giftenaftrek enkel wordt begrensd voor aanzienlijke periodieke
giften aan zelf opgerichte (hierna: gelieerde) ANBI’s. Deze giften komen op grond
van dit amendement slechts in aftrek tot een gezamenlijk bedrag van € 50.000 per kalenderjaar
per huishouden (fiscale partners). Met deze aftoppingsvariant van de giftenaftrek
beoogt de indiener fiscale constructies met de giftenaftrek, zoals die aan het licht
zijn gekomen in het Interdepartementaal beleidsonderzoek Vermogensverdeling (IBO)1, gerichter aan te pakken dan de door het kabinet voorgestelde (generieke) aftopping
tot € 250.000 per kalenderjaar per huishouden voor alle periodieke giften. Zo blijven
bijvoorbeeld periodieke giften die een particulier doet aan het Koningin Wilhelmina
Fonds voor Nederlandse Kankerbestrijding (KWF) onbeperkt aftrekbaar. De stimulering
van geefgedrag, als zijnde één van de Rijksbrede speerpunten ten aanzien van filantropie,
wordt hierdoor geen geweld aangedaan.

Gelieerde ANBI’s

Onder een gelieerde algemeen nut beogende instelling (ANBI) wordt verstaan een ANBI
waarvan de belastingplichtige, zijn partner of een met hem of zijn partner verbonden
persoon bestuurder is. Tot de verbonden personen worden alle bloed- of aanverwanten
van de belastingplichtige of zijn partner gerekend tot en met de derde graad. Hierdoor
valt bijvoorbeeld een periodieke gift die een oom doet aan een ANBI waarvan zijn neef
bestuurder is, onder de voorgestelde aftopping (i.c. derdegraads bloedverwantschap).

Het voorgestelde bestuurdersbegrip omvat, naast de statutaire bestuurder als bedoeld
in artikel 5b van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, tevens degene die het beleid
van de ANBI (mede) bepaalt als ware hij bestuurder. De ondergetekende beoogt hierbij
aan te sluiten bij het feitelijke bestuurdersbegrip zoals dit geldt voor de bestuurdersaansprakelijkheid
van belastingen.2 Hierdoor kan de voorgestelde aftopping van de giftenaftrek niet worden ontgaan door
een derde aan te wijzen als bestuurder van de ANBI, terwijl het beleid in feite wordt
bepaald door degene die de gift doet.

Teneinde overige ontgaansconstructies op voorhand de pas af te snijden regelt dit
amendement dat giften die «rechtens dan wel in feite direct of indirect» worden gedaan
aan een gelieerde ANBI worden afgetopt. Als gevolg van deze formulering heeft het
bijvoorbeeld geen zin om een gift van meer dan € 50.000 aan een gelieerde ANBI om
te leiden via een buitenlands vehikel of een niet-gelieerde (steun-)ANBI. De ondergetekende
beoogt voor de uitleg van de formulering aan te sluiten bij de reeks van overige wettelijke
bepalingen waarin deze formulering voorkomt.3

Uitvoeringstoets, inwerkingtreding en overgangsrecht

Mede met het oog op de uitvoerbaarheid is de voorgestelde aftopping van de giftenaftrek
voor giften aan gelieerde ANBI’s pas van toepassing voor zover in een kalenderjaar
die giften uitstijgen boven een gezamenlijk bedrag van € 50.000. Als gevolg van deze
doelmatigheidsdrempel hoeft in de praktijk slechts voor een beperkt aantal giften
te worden beoordeeld of die worden gedaan aan een gelieerde ANBI. Zo blijkt uit de
aangiftegegevens van de Belastingdienst dat er in 2019 circa 600 gevallen zijn van
een periodieke gift van meer dan € 50.000.

Om de Belastingdienst de gelegenheid te geven een uitvoeringstoets te doen, wordt
voorgesteld om de voorgestelde wijzigingen via het amendement in werking te laten
treden door middel van een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip. De inwerkingtredingsdatum
zal 1 januari 2023 zijn, nadat is gebleken dat de voorgestelde aftoppingsvariant uitvoerbaar
is. Indien op basis van de uitvoeringstoets uitvoeringstechnische belemmeringen naar
voren komen, roept de indiener het kabinet op om voorstellen aan de Tweede Kamer te
doen om die weg te nemen.

Het overgangsrecht houdt in dat op 8 november 2022, 17.00 uur, bestaande verplichtingen
tot het doen van periodieke giften nog in aanmerking komen tot en met 31 december
2026. Het overgangsrecht sluit aan bij het tijdstip waarop de indiener het amendement
heeft ingediend.

Omtzigt