Wijziging van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
2 april 2026, wetgeving - De Kamer debatteert met staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) over het wettelijk regelen van het gebruik van het Europese strafregisterinformatiesysteem ECRIS.
ECRIS is een systeem waarmee EU-lidstaten gegevens delen van mensen die in een ander Europees land veroordeeld zijn in een strafzaak. Het kabinet wil wettelijk vastleggen waarvoor Nederland ECRIS mag gebruiken. Het uiteindelijke doel is om criminaliteit beter te kunnen bestrijden en de veiligheid te vergroten.
Niet-strafrechtelijke doelen
Het kabinet wil ECRIS ook kunnen inzetten voor niet-strafrechtelijke doelen, zoals voor beoordelingen voor een verklaring omtrent het gedrag (vog), geschiktheidsonderzoek naar aspirant-adoptie- en pleegouders en besluiten over verblijfsvergunningen en het Nederlanderschap. Die doelen zijn nog niet in de wet vastgelegd.
Straatman (CDA) noemt het logisch dat ECRIS ook voor deze niet-strafrechtelijke doelen wordt gebruikt: ook in deze situaties is het belangrijk dat er een beeld is van het strafrechtelijk verleden van een persoon.
Nederland blijft afhankelijk van de informatie die andere lidstaten aanleveren, benadrukt Schilder (Groep Markuszower). Hoe voorkomt het kabinet bijvoorbeeld dat iemand met een veroordeling in een andere lidstaat die niet is gedeeld vanwege wetgeving daar, in Nederland toch een vog krijgt?
Als een land binnen twintig werkdagen niet reageert op een informatieverzoek, wordt de vog-aanvraag alsnog beoordeeld op basis van de Nederlandse justitiële documentatie, antwoordt Van Bruggen. Een vog wordt verleend wanneer er geen strafblad is. Het kabinet inzetten op bilaterale afspraken over informatie-uitwisseling met landen die niet meewerken.
Privacy
Het verwerken en delen van strafrechtelijke gegevens grijpt diep in in de persoonlijke levenssfeer, stelt Mutluer (GroenLinks-PvdA). Ze wijst op het belang van een evenredigheidstoets. Daarmee kan worden gecontroleerd dat inbreuken op privacy tot het strikt noodzakelijke beperkt blijven.
El Abassi (DENK) spreekt van een “zware inbreuk op het recht op privacy”. Hij vreest dat straks ook identiteitsnummers, familiegegevens en biometrische gegevens zoals vingerafdrukken worden gedeeld.
Justid
De problemen bij de Justitiële Informatiedienst, Justid, baren Ellian (VVD) zorgen. Ruim 800 strafvonnissen stonden op de verkeerde naam. Dat levert mogelijk verkeerde informatie op waardoor misdadigers de dans ontspringen. Wat gaat het kabinet hieraan doen?
De strafvonnissen op verkeerde naam hebben de aandacht van het kabinet, verzekert de staatssecretaris. Tijdens het commissiedebat Strafrechtketen komt ze terug op het onderzoek dat hiernaar loopt.
Verenigd Koninkrijk
Het is onbegrijpelijk dat het kabinet extra informatie-uitwisseling met het Verenigd Koninkrijk over veroordelingen van vreemdelingen aan de grens weigert, vindt Faber (PVV). Grensbeveiliging moet in haar optiek meer prioriteit krijgen.
Over het uitwisselen van strafrechtelijke gegevens in het kader van grenstoegang zijn het Verenigd Koninkrijk en de Europese Commissie momenteel in gesprek, benadrukt Van Bruggen. Zelf kan Nederland slechts in beperkte mate bilaterale afspraken met het VK maken over dit onderwerp.
Kosten
Slechts in acht EU-landen is een vergelijkbaar systeem als de Nederlandse vog in gebruik. Daardoor kan maar met een paar landen écht volledig informatie worden uitgewisseld, onderstreept Sneller (D66). Maar de kosten voor de uitvoering van de wet worden geschat op 1,5 miljoen euro per jaar. Is dat het geld dan wel waard?
Het kabinet begroot liever wat ruimhartiger dan dat er achteraf steeds extra geld bij moet, reageert Van Bruggen. Ze geeft na de zomer een eerste beeld van de daadwerkelijke uitvoeringskosten.
De Kamer stemt op 14 april over het wetsvoorstel en de tijdens het debat ingediende moties.
Zie ook
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct