De regeringsleiders van de landen van de Westelijke Balkan (Albanië, Bosnië-Herzegovina, Macedonië, Montenegro, Kosovo en Servië) nemen ook deel aan de informele Europese top. Er zal onder andere gesproken worden over samenwerking op het gebied van rechtsstaat en openbaar bestuur, veiligheid en migratie, sociaal-economische ontwikkeling, transport- en energieverbindingen en de digitale agenda.

Uitbreiding Unie?

Toetreding van Westelijke Balkanlanden staat niet op de agenda bij de informele Europese top. Maar op de achtergrond werkt de Europese Commissie wel degelijk aan verdere expansie, zo vreest Maeijer (PVV), die tegen uitbreiding is. Ook Van Rooijen (50PLUS) denkt dat de top gewoon een volgende stap is richting toetreding.

Geen van de zes landen op de Westelijke Balkan is al klaar voor toetreding, benadrukt Asscher (PvdA). Ook andere woordvoerders wijzen op de gebrekkige rechtsstaat, de grote corruptie, het gebrek aan persvrijheid en de georganiseerde criminaliteit in de desbetreffende landen. We moeten meer drukken op democratische hervormingen, vindt de PvdA-woordvoerder.

Commissievoorzitter Juncker heeft gezegd dat Servië en Montenegro in 2025 zouden kunnen toetreden tot de EU. Het was onverstandig om een jaartal te noemen, zegt Mulder (VVD). Daar sluit Verhoeven (D66) zich bij aan. Maar het is volgens hem wel belangrijk om progressieve krachten een Europees perspectief op democratie en rechtsstaat te bieden, ook door het starten van toetredingsonderhandelingen met Albanië en Macedonië.

Doe tijdens de informele top geen toezeggingen over toetreding of het starten van toetredingsonderhandelingen, zo vragen Omtzigt (CDA) en Van der Graaf (ChristenUnie) aan Rutte. Ook de premier wil niet dat daarover bij deze top afspraken worden gemaakt. Hij benadrukt dat het EU-toetredingsbeleid "strikt en fair" is en moet blijven.

Problemen binnen de Unie

Niet alleen op de Westelijke Balkan maar ook in EU-landen als Hongarije en Polen zijn er problemen met corruptie, democratie, rechtsstaat en persvrijheid. Sommige lidstaten voldoen niet meer aan de toetredingscriteria, stelt Leijten (SP) vast. De Unie moet zich volgens haar niet richten op uitbreiding maar op het aanpakken van de interne problemen.

EU-lidstaten moeten ook na toetreding aangesproken worden op democratie en rechtsstaat, betoogt Buitenweg (GroenLinks). Verhoeven (D66) pleit in dat verband voor een jaarlijkse "grondrechten-apk".

Gaza

Hoewel het niet op de agenda staat, vindt Kuzu (DENK) dat de regeringsleiders ook de situatie in Gaza zouden moeten bespreken. Nederland moet het excessieve geweld veroordelen, betoogt Leijten (SP). Buitenweg (GroenLinks) dringt aan op een onafhankelijk onderzoek.

Rutte is geschokt door het grote aantal doden in Gaza en roept alle partijen op tot de-escalatie.

De Kamer stemt aansluitend op het debat over de ingediende moties.

zie ook

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort

  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.

  • Kijk debatten terug via Debat Gemist