Het verbeteren van de bestrijding van heling, witwassen en daarbij horende vermogensdelicten

19 mei 2026, wetgeving - De Kamer debatteert met minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) over een wetswijziging die witwassen en het doorverkopen van gestolen spullen moet tegengaan.

Als een fiets of telefoon wordt gestolen, is de kans groot dat deze online wordt doorverkocht, blijkt uit onderzoek. Vervolgens wordt het geld dat de dief daarvoor ontvangt vaak witgewassen. Het doel van de wetswijziging is om dit beter tegen te gaan. Het kabinet wil de registratieplicht voor handelaren aanscherpen en deze landelijk laten gelden. Zij moeten alle tweedehands goederen die ze verhandelen digitaal registreren en deze verplicht vijf dagen bewaren.

Extra administratieve lasten

Meerdere Kamerleden willen voorkomen dat dit wetsvoorstel extra administratieve lasten voor ondernemers met zich meebrengt. Martens-America (VVD) vraagt aandacht voor de voertuigenbranche, waar er al een uitgebreide registratie bestaat om diefstal en doorverkoop van auto's tegen te gaan. Waarom wordt er voor deze sector alsnog een extra registratieplicht opgezet?

Van Weel antwoordt dat de persoonsgegevens van de verkoper en de inkoop- en verkoopprijs niet worden geregistreerd in het bestaande systeem voor voertuigen, terwijl die informatie waardevol is voor de opsporing.

Dit wetsvoorstel kan onnodig goede maatschappelijke initiatieven, zoals kringloopwinkels, hinderen vanwege de verplichting om te registreren en bewaren, stelt Van Dijk (SGP). Daar bestaat volgens hem nauwelijks een risico op heling en witwassen. Hij pleit daarom voor het uitzonderen van kringloopwinkels van dit wetsvoorstel. 

Mutluer (GroenLinks-PvdA) wil niet alleen een uitzondering maken voor kringloopwinkels, maar ook voor andere aantoonbaar betrouwbare organisaties met een maatschappelijk doel.

Van Weel zegt dat de administratieve lasten voor kringloopwinkels met dit wetsvoorstel juist verlaagd worden. Alleen diefstalgevoelige goederen gaan daarmee namelijk onder de registratieplicht vallen, terwijl die nu voor alle goederen geldt. Voor ondernemers is het voordeel dat het verschil in verplichtingen tussen de ene en de andere gemeente vervalt met deze wet en dat er geen papierwerk meer bij komt kijken.

Effectiviteit

Gaat deze wet de afzetmarkt daadwerkelijk verkleinen, de pakkans vergroten en slachtoffers beter beschermen, vraagt Straatman (CDA). Ze wijst erop dat de effecten van de wet pas na een tijdje zichtbaar zullen worden en vraagt de minister om de Kamer hierover te informeren.

Gemeenten hebben vaak al lokale registratieregels. Sneller (D66) vraagt wat dit wetsvoorstel verandert aan de huidige praktijk. Voegen wij nu administratieve lasten toe die er nu nog niet zijn, of moeten die opkopers nu voldoen aan een wirwar aan regels van verschillende gemeenten? 

Gemeenten mogen nu zelf bepalen welke registratie ze willen, antwoordt Van Weel. De verplichtingen die opkopers en handelaren al hebben, worden nu overal hetzelfde. Het voordeel van deze wet is ook dat de gemeentelijke databases met geregistreerde goederen allemaal hetzelfde zijn, zodat die gekoppeld kunnen worden aan een landelijke database met helers en witwassers.

Bescherming van persoonsgegevens

Schilder (Groep Markuszower) heeft kritiek op het opslaan van gegevens van onschuldige burgers die vervolgens gekoppeld worden aan een centraal toegankelijk systeem waarmee de overheid criminelen beter kan bestrijden. Op basis van welke cijfers is dit noodzakelijk en proportioneel, vraagt ze.

Handhavingsinstanties hebben niet direct toegang tot de gegevens in het systeem, antwoordt Van Weel. Er wordt pas informatie vrijgegeven als er een match is tussen geregistreerde goederen en een heler. De politie gaat dus niet in die gegevens rondneuzen.

Uitvoerbaarheid

Faber (PVV) wijst op de capaciteitstekorten bij de politie. Ze vraagt hoe waarschijnlijk het is dat de politie na een match in de systemen direct actie onderneemt door achter een staafmixer of tosti-ijzer aan te gaan terwijl er zedenzaken op de plank blijven liggen. Het idee van het registratiesysteem is volgens Van Weel juist dat malafide aanbieders er snel uit gefilterd kunnen worden zonder hier opsporingscapaciteit voor te gebruiken.

Een groot deel van de gestolen goederen wordt online doorverkocht, zegt Coenradie (JA21). Waarom krijgen platforms als Marktplaats en Vinted geen signalerings- of zorgplicht, terwijl juist zij zicht hebben op verdachte handelsstromen en -patronen?

Voor onlinehandel gelden dezelfde verplichtingen als voor offlinehandel, zegt Van Weel. Onlineplatforms hebben niet de plicht om de eigen verhandelde goederen allemaal te registeren, want dat is aan de handelaren zelf. Hij wil wel in overleg blijven met de platforms over wat zij signaleren.

De Kamer stemt op 26 mei over de amendementen en op 2 juni over de ingediende moties en het wetsvoorstel.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
• Kijk debatten terug via Debat Direct