Fusie gemeenten Hilversum en Wijdemeren
20 mei 2026, wetgeving - De gemeenteraden van Hilversum en Wijdemeren hebben besloten om hun gemeenten samen te voegen. De Kamer debatteert erover met minister Heerma (Binnenlandse Zaken).
De Kamer debatteerde eerder al op 13 mei over de gemeentelijke herindeling. Hilversum en Wijdemeren fuseren om een sterkere en toekomstbestendige gemeente te vormen. Wijdemeren heeft financiële problemen gehad en kan steeds moeilijker zijn taken uitvoeren. Samengaan moet leiden tot een grotere organisatie met meer capaciteit, betere dienstverlening en meer mogelijkheden om regionale uitdagingen effectief aan te pakken.
Positie gemeenten
Er wordt van gemeenten veel gevraagd bij het aanpakken van maatschappelijke opgaven, zegt Heerma. Kleinere gemeenten denken daarom na over meer samenwerking of fusie met andere gemeenten. Ambities, taken en uitvoeringskracht moeten met elkaar in balans zijn, zegt hij. Daarmee moet ook rekening worden gehouden bij decentralisatie van taken.
Er is onvrede over een te grote afstand tot het gemeentelijke bestuur, zegt Flach (SGP). Tegelijkertijd worstelen kleinere gemeenten met het uitvoeren van taken. Hij oppert daarom om bepaalde taken niet bij gemeenten maar op regionaal niveau neer te leggen. Ook Bikker (ChristenUnie) dringt daar bij de minister op aan. Heerma belooft dit uit te werken in de brief met zijn visie op regionalisering.
Het is belangrijk om dienstverlening zo dicht mogelijk bij mensen te organiseren, benadrukt Tseggai (GroenLinks-PvdA), ook in gefuseerde gemeenten. Ze spoort de minister aan om dat te stimuleren. Maar Heerma vindt dat lokale overheden dit zelf moeten invullen.
Draagvlak en referendum
Het is positief dat de gemeenteraden van Hilversum en Wijdemeren hebben gekozen voor een fusie, zegt Huizenga (D66). De bedoeling is dat gemeentelijke herindelingen "van onderop" plaatsvinden, stelt Bosma (PVV) vast. Maar dat zou moeten gaan over de bewoners, vindt hij, en niet over de gemeenteraden.
Van wie is de lokale democratie? Van Houwelingen (FVD) vindt dat je een gemeente niet kunt opheffen zonder de inwoners daarin te kennen. Een fusie, zoals tussen Hilversum en Wijdemeren, zou wat hem betreft daarom alleen kunnen na een referendum.
Er is nooit gevraagd aan de bewoners of zij een fusie willen, stelt Vermeer (BBB) vast. Terwijl dit volgens hem op basis van het Europees Handvest inzake lokale autonomie wel zou moeten, zo mogelijk met een referendum.
Het is aan gemeenten zelf om het draagvlak voor een herindeling vast te stellen, zegt de minister. Dat kan via een referendum, maar het is geen verplichting. Het is vreemd dat wel is vastgelegd dat gemeenten het maatschappelijk draagvlak moeten bepalen, zegt Clemminck (JA21), maar niet hoe ze dat dan moeten doen.
De stemmingen over het wetsvoorstel dat de gemeentelijke herindeling regelt en de tijdens het debat ingediende moties zijn op 26 mei.
Zie ook:
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort.
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct.