Debat over de Europese top van 18 en 19 juni
16 juni 2026, debat - De Kamer debatteert met premier Jetten over de aankomende Europese top in Brussel.
De Europese Raad komt minimaal vier keer per jaar samen. Op zo'n top bespreken Europese regeringsleiders de prioriteiten en beleidsplannen van de Europese Unie. Op de agenda staan deze keer onder andere de nieuwe Europese begroting, mogelijke EU-uitbreiding, de oorlog in Oekraïne, de ontwikkelingen in het Midden-Oosten.
Europese begroting
De EU maakt elke zeven jaar een nieuwe meerjarenbegroting. Er ligt nu een voorstel voor de volgende periode.
Krul (CDA) is kritisch. Volgens hem is er te weinig geld voor belangrijke onderwerpen als energie, migratie en de rechtsstaat. Stöteler (PVV) noemt het "wereldvreemd" dat de jaarlijkse bijdrage van Nederland in het voorstel met 2 miljard tot 3 miljard euro omhooggaat. Hij vraagt Jetten om duidelijk te maken dat Nederland niet akkoord kan gaan.
Het voorstel is niet goed genoeg, vindt ook minister-president Jetten. Hij verwacht na de zomer een nieuw voorstel.
Oekraïne en Moldavië
Oekraïne en Moldavië willen lid worden van de Europese Unie. Volgens een recent rapport zou Oekraïne uiterlijk een jaar na een bestand met Rusland lid moeten zijn van de EU. Klos (D66) vraagt of het kabinet het daarmee eens is. Hoogeveen (JA21) wil geen valse verwachtingen wekken: landen als Moldavië en Oekraïne zullen volgens hem niet snel aan de voorwaarden voor toetreding voldoen.
Van Houwelingen (FVD) zegt dat de Europese Unie de oorlog in Oekraïne aangrijpt om haar macht en taken uit te breiden.
De premier wil Oekraïne perspectief bieden op een volwaardig lidmaatschap, maar vindt het nog te vroeg om zich te committeren aan een toetredingsdatum.
Deze week brak er brand uit bij een beroemd klooster in Kyiv door Russische bommen. Dassen (Volt) vindt het onbegrijpelijk dat er nog steeds Nederlandse bedrijven actief zijn in Rusland. Hij wil dat zij geen overheidssteun meer krijgen. Jetten wil daarnaar kijken.
Iran en Israël
Er lijkt een akkoord te komen tussen Iran en de Verenigde Staten. Becker (VVD) is "zeer sceptisch". Ze vreest dat de deal vooral goed is voor het Iraanse regime. Ze wil dat het kabinet voorkomt dat de bevolking daarvan de dupe wordt. Dijk (SGP) sluit zich daarbij aan. Hij wil dat Nederland de sancties op Iran niet verlicht.
Jetten maakt duidelijk dat het Iraanse regime "serieuze stappen" moet zetten voordat sancties lichter kunnen worden.
Op de Westelijke Jordaanoever gaan de bouw van Israëlische nederzettingen en het geweld van kolonisten door, constateert Ergin (DENK). Hij vraagt hoe de minister-president de druk op Israël gaat opvoeren. Denkt het kabinet aan sancties of een handelsverbod met illegale nederzettingen?
Het kabinet kiest voor druk op én dialoog met Israël, stelt de premier. Nederland heeft een nationaal importverbod voor producten uit illegale nederzettingen voorgesteld.
China
Van der Lee (PRO) maakt zich zorgen over China. Volgens hem worden daar veel mensenrechten geschonden. Ook ziet hij economische en militaire risico's vanuit China. Hij hoopt dat Europese landen samen met een Chinastrategie komen.
Illegale medicijnen
De productie van illegale medicijnen is een groot probleem, vindt Struijs (50PLUS). Door het medicijnentekort kopen mensen goedkoper bij onbetrouwbare websites, denkt hij. Hij vraagt de premier om in Europa te pleiten voor een gezamenlijke aanpak van illegale medicijnen. Jetten verzekert hem dat het kabinet daaraan werkt.
Deregulering
De Europese Unie is bezig met een plan voor het verlagen van regeldruk voor bedrijven. Dijk (SP) maakt zich grote zorgen. Volgens hem worden werknemers hierdoor minder goed beschermd. Hij vreest dat werkgevers zelfs de arbeidsinspectie kunnen weigeren.
De minister-president benadrukt dat het schrappen van regels niet ten koste mag gaan van "maatschappelijke waarden".
De Kamer stemt op 17 juni over de tijdens het debat ingediende moties.
Zie ook:
- Het overzicht van de laatste debatten in het kort
- De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
- Kijk debatten terug via Debat Direct