Begroting Justitie en Veiligheid, eerste termijn Kamer

19 november 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor 2027.

De aanpak van criminaliteit, het gevangeniswezen en de inzet van de politie komen aan bod tijdens het begrotingsdebat over Justitie en Veiligheid. De woordvoerders bespreken ook onder andere de bescherming tegen huiselijk geweld, mensenhandel en onlinefraude.

Gevangeniswezen

Het kabinet laat gevangenen tot vier weken eerder vrij. Aanleiding is een tekort aan gevangenisplekken en personeel bij Dienst Justitiële Inrichtingen. Abdi (PRO) pleit voor een actieplan personeel. Ze wil bijvoorbeeld kijken of dat een hoger salaris kan krijgen.

Ellian (VVD) wil dat gevangenissen meer bodyscans kunnen kopen. Daarmee kunnen zij gedetineerden sneller en beter controleren op smokkelwaar, zoals drugs en telefoons.

Criminaliteit en straffen

In 2024 werden naar schatting 800.000 winkeldiefstallen gepleegd, maar bij de politie werden er nog geen 40.000 geregistreerd. Ondernemers doen vaak geen aangifte, omdat dat te weinig effect heeft, ziet Martens-America (VVD). Maar daders mogen nooit vrijuit gaan, vindt ze.

Drugsdealers en -smokkelaars moeten vastgezet worden, stelt Faber (PVV). Ze vindt het niet uit te leggen dat drugsuithalers soms wegkomen met een taakstraf en een voorwaardelijke gevangenisstraf. Wat haar betreft wordt er harder gestraft.

Ambulancepersoneel, conducteurs, brandweerlieden en boa's worden uitgescholden, bedreigd en mishandeld, zegt Van der Plas (BBB). Het kabinet moet ervoor zorgen dat geweldplegers daadwerkelijk worden bestraft en opdraaien voor de schade.

Politie

Coenradie (JA21) stipt aan dat de politie in 2027 bijna 10 miljard euro krijgt, maar dat niet duidelijk is wat de verschillende taken kosten en opleveren. Ze wil concrete, meetbare doelen voor de aanpak van ernstige misdrijven.

Waarom verhoogt de overheid de verkeersboetes verder, terwijl de politie 10.000 aangiften van zware criminaliteit laat liggen, vraagt Lammers (Groep Markuszower) zich af. De prioritering moet anders, vindt ze.

Huiselijk geweld en mensenhandel

Mutluer (PRO) is blij met de komst van een Nationaal Coördinator Geweld tegen Vrouwen en Huiselijk Geweld. Volgens haar is echter onduidelijk wat de coördinator moet doen. Bovendien is voor deze taak slechts 2,5 fte beschikbaar. Ze vreest dat de functie vooral symbolisch blijft.

Hoe bestrijdt Nederland mensenhandel als prostitutie legaal is, vraagt Bikker (ChristenUnie). Ze vraagt om een nationaal opsporingsteam mensenhandel en wil extra geld om mensen te helpen om uit de prostitutie te stappen.

Toegang tot recht

We moeten onze democratische rechtsstaat koesteren en versterken, vindt Sneller (D66). Hij juicht het daarom toe dat het kabinet de toegang tot het recht probeert te verbeteren, bijvoorbeeld door te investeren in de sociale advocatuur en betaalbare juridische hulp in de buurt.

Er zijn onvoldoende advocaten, rechters en griffiers om iedereen toegang te kunnen geven tot het recht, zegt Kamerlid Keijzer. Volgens haar is het veel beter om eerst regels te schrappen, om bemoeienis van de overheid tegen te gaan.

De 45 miljoen die wordt uitgetrokken voor toegang tot het recht is goed maar niet genoeg, oordeelt Dobbe (SP). Ze wil onder andere dat het kabinet inzet op vrouwenrechtswinkels, waar vrouwen op een laagdrempelige manier gratis juridisch advies kunnen krijgen.

Extreemrechts en de veiligheid van Joden

El Abassi (DENK) waarschuwt voor de invloed van extreemrechts op de politiek. Hij verwijst naar een documentaire van Zembla over onder andere de connectie tussen rechts-extremisten en Forum voor Democratie. Ook Teunissen (Partij voor de Dieren) maakt zich zorgen. Welke maatregelen neemt het kabinet om te voorkomen dat rechts-extremistisch gedachtegoed via de politiek verder wordt genormaliseerd, wil ze weten.

Joodse Nederlanders kijken continu over de schouders, stelt Van Dijk (SGP). Hij wil dat er vliegende brigades komen die het annuleren van Joodse bijeenkomsten vanwege een veiligheidsdreiging moeten voorkomen.

Fraude en weerbaarheid

Nederland moet niet alleen offline maar ook online veiliger worden, benadrukt Straatman (CDA). Ze wil dat de Fraudehelpdesk gegevens van mogelijke fraudeurs mag opslaan, zoals bankrekening- en telefoonnummers. Daarmee kan de organisatie fraudepatronen herkennen, mogelijke slachtoffers waarschuwen en de politie helpen.

Struijs (50PLUS) pleit voor landelijke voorlichting over nepagenten en wil de verkoop van nepuniformen tegengaan. Deze vorm van fraude moet wat hem betreft snel worden aangepakt.

De toenemende (hybride) dreiging vraagt om meer weerbaarheid van ons allen, stelt Mathlouti (D66). Hij pleit voor een laagdrempelige nationale noodoefening, zodat bijvoorbeeld scholen en verenigingen weten wat te doen bij een grote stroomstoring.

Drugsgebruik

Drugs zorgen voor overvolle verslavingsinstellingen en spelen vaak een rol bij verkeersongelukken en criminaliteit, onderstreept Van den Brink (CDA). Als het aan hem ligt, doen we meer om drugsgebruik te ontmoedigen.

De behandeling van de begroting gaat op een later moment verder met de reactie van minister Van Weel en staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid op de inbreng van de woordvoerders.

Zie ook:

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort.
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  • Kijk debatten terug via Debat Direct.