Begroting Economische Zaken, eerste termijn Kamer

14 oktober 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting van het ministerie van Economische Zaken voor 2027.

De begroting van het ministerie van Economische Zaken is met 3,5 miljard euro een relatief klein onderdeel van de Rijksbegroting. Hoe blijft Nederland concurrerend, innovatief en aantrekkelijk voor ondernemers? Die vraag staat centraal bij de begrotingsbehandeling.

Innovatie

We investeren veel te weinig in innovatie, zegt Van der Lee (PRO). Hij wil dat de minister 3% van het bbp investeert in R&D, oftewel onderzoek en ontwikkeling.

De economie zal over twintig jaar drijven op innovaties die we nu nog niet kennen, weet Oualhadj (D66). Na jaren van stilstand is volgens haar de knop omgezet. Ze noemt het instellen van een agentschap voor disruptieve innovatie en een nationale investeringsinstelling.

Een nieuw soort beleggingsrekening naar Zweeds voorbeeld zou mensen moeten aanmoedigen om hun spaargeld op een eenvoudige manier te investeren, suggereert Schoonis (D66), wat innovaties kan aanjagen.

Bij kwantumtechnologie ziet Van den Berg (JA21) grote kansen liggen voor Nederland. De overheid zou er niet alleen zelf in moeten investeren, maar ook voor zo veel mogelijk kapitaal uit de markt moeten zorgen.

Beckerman (SP) is bezorgd over de komst van grote datacenters, onder andere door het grote water- en elektriciteitsverbruik en de gevolgen voor omwonenden. Zij wil minder afhankelijk worden van Amerikaanse techgiganten.

AI biedt veel kansen, maar de geopolitieke situatie is grillig, waarschuwt Dassen (Volt). Trump kan de toegang voor onze ondernemers en onderzoekers tot bepaalde AI-modellen beperken. Daarom zou Europa meer moeten investeren in eigen AI-capaciteiten op het gebied van data en rekenkracht, stelt hij.

Samenwerking

Martens-America (VVD) mist een goede economische samenwerking met andere ministers, die bijvoorbeeld nodig is om het onderwijs aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt van de toekomst.

Zorg dat duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is, adviseert Nanninga (JA21). Hoe zorgen we ervoor dat ondernemers weten waar ze terechtkunnen en dat nieuw opgerichte innovatie-organisaties elkaar versterken?

Nederland moet kiezen in welke technologieën en sectoren het wil uitblinken en daar consequent op voortbouwen, vindt Bühler (CDA). Door samen te werken en geld in projecten te stoppen, zou Nederland effectiever in aanmerking kunnen komen voor investeringsgeld van de Europese Unie.

Flach (SGP) wil het mes zetten in de uitgedijde overheid en wil dat ministeries de kosten van regels voor ondernemers in kaart brengen. Dat moet het makkelijker maken om overbodige regels te schrappen.

Midden- en kleinbedrijf

Ondernemen wordt voor mkb'ers steeds minder aantrekkelijk, vreest Prickaertz (PVV), door btw-verhogingen, hogere accijnzen, stijgende energiekosten en hogere belastingen. In het bijzonder vraagt hij aandacht voor de problemen van kleine transportondernemers door de vrachtwagenheffing.

Het mkb vecht dapper voor zijn voortbestaan, maar ziet zich van alle kanten bedreigd en belast, zegt Schenk (FVD). Regelgeving is volgens hem zo beklemmend dat die voor kleine bedrijven niet te dragen is.

Vermeer (BBB) wil dat de minister zich inzet om microbedrijven te laten doorgroeien naar kleinbedrijf en middenbedrijf. Dat gebeurt in zijn ogen nu niet genoeg.

Kisteman (VVD) wil dat er structureel geld wordt uitgetrokken voor het verbeteren van winkelstraten. Veel winkelgebieden worden momenteel opgeknapt, maar het budget om meer te doen is op, zegt hij.

Veel ondernemers willen hun bedrijf in de komende tien jaar overdragen, maar een opvolger staat vaak nog niet klaar, zegt Grinwis (ChristenUnie). Hij zou het zonde vinden als deze bedrijven stoppen of worden overgenomen door private equity. Hij vraagt de minister om concrete maatregelen voor een "goed Nederlands opvolgingsklimaat".

De behandeling van de begroting gaat op 15 oktober verder met de reactie van minister Herbert en staatssecretaris Aerdts op de inbreng van de woordvoerders.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram).
  Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  Kijk debatten terug via Debat Direct