Begroting Defensie, eerste termijn Kamer

6 oktober 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting van de minister van Defensie voor 2027.

Het kabinet wil ook komend jaar veel geld uittrekken voor defensie. Maar waar moeten die uitgaven van worden betaald? Hoe kan Nederland minder afhankelijk worden van andere landen? Met wie moet er daarvoor samengewerkt worden?

Eén Europese defensiemarkt

Piri (PRO) noemt het "peperduur en inefficiënt" dat er 27 verschillende defensiemarkten zijn in Europa. Ze vraagt of het kabinet ervoor openstaat om grote militaire aankopen door Brussel te laten coördineren. Klopt het dat het gezamenlijk aankopen van defensiematerialen nu spaak loopt doordat lidstaten weigeren om inkoopdata met elkaar te delen, vraagt Dassen (Volt).

Ook De Groot (VVD) vindt dat gesloten nationale defensiemarkten "open moeten worden gebroken". Welke belemmeringen zijn er voor Nederlandse bedrijven om deel te kunnen nemen?

Regionale samenwerking

Het draagvlak voor de defensie-uitgaven in de samenleving is belangrijk, vindt Bolhuis (PRO). Daarom moet Defensie meer samenwerken met lokale overheden, bedrijven, vakbonden en maatschappelijke organisaties. Van Lanschot (CDA) wijst erop dat lokale bestuurders soms moeite hebben om afspraken met Defensie en andere ministeries te maken over plannen voor uitbreiding. Het zou volgens hem goed zijn als ook vertegenwoordigers van andere ministeries aansluiten bij regionale bestuurlijke overleggen.

Veiligheidsregio's weten bij sabotage op het gebied van stroom of water niet waar de kwetsbare mensen zitten en wie er geholpen moeten worden, zegt Struijs (50PLUS). Daar hebben ze hulp bij nodig.

Afhankelijkheid van andere landen verkleinen

Voor luchtverdediging zijn we bijna volledig afhankelijk van Israël en de VS, terwijl er wel degelijk Europese alternatieven zijn, zegt Jagtenberg (D66). Ze vindt dat er meer gekeken moet worden naar wat er al wel kan.

Volgens Nanninga (JA21) moeten economisch beleid en defensiebeleid elkaar versterken. Zij vraagt daarom aandacht voor de noodkreten die zij hoort vanuit sectoren die aangeven naar het buitenland geduwd te worden of te moeten sluiten.

Maak van Defensie een voorspelbare klant voor bedrijven zodat ze in Nederland blijven, is de oproep van Kamerlid Keijzer.

Doorgeschoten militarisering

Dobbe (SP) is kritisch op de enorme bedragen die naar defensie gaan "omdat Trump dat wil". Ze wil weten hoeveel Nederlands belastinggeld er wordt uitgekeerd aan aandeelhouders van de wapenindustrie. Ten Hove (Groep Markuszower) pleit voor het schrappen van de vrijheidsbijdrage voor burgers en bedrijven, omdat huishoudens in Nederland al worstelen met het betalen van de rekeningen.

Volgens Van Baarle (DENK) is de dienstplicht voor jongeren die het kabinet wil invoeren een voorbeeld van de doorgeslagen militarisering. Hij wijst erop dat jongeren zelfs een boete of celstraf krijgen als ze een formulier niet invullen of een keuring weigeren.

Steun aan Oekraïne

Dag en nacht worden Oekraïense burgers en vitale infrastructuur getroffen door Rusland, zegt Belhirch (D66). Welke medische goederen, patriotraketten en langeafstandswapens kan het kabinet voor de winter nog leveren, vraagt ze.

Boon (PVV) wil de 3 miljard euro voor steun aan Oekraïne schrappen. Landen die veel minder gedaan hebben, moeten nu eindelijk hun verantwoordelijkheid nemen, vindt hij.

Geestelijk verzorgers

Nu de krijgsmacht groeit, zijn geestelijk verzorgers bij Defensie verantwoordelijk voor meer militairen, stelt Bikker (ChristenUnie). Maar juist de krijgsmacht heeft volgens haar morele reflectie nodig. Van Dijk (SGP) vraagt of het aantal geestelijk verzorgers meegroeit met de andere personeelsaantallen.

De behandeling van de begroting gaat op 8 oktober verder met de reactie van minister Yeşilgöz en staatssecretaris Boswijk op de inbreng van de woordvoerders.

Zie ook:

  • Het overzicht van de laatste debatten in het kort
  • De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  • Kijk debatten terug via Debat Direct