Begroting Buitenlandse Zaken, eerste termijn

11 november 2026, begroting - De Kamer debatteert met minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) over de begroting van zijn ministerie voor 2027.

Het internationaal recht, nationale belangen, de oorlog in Oekraïne, Israël en de Palestijnse gebieden en Europese samenwerking. Over deze en andere onderwerpen debatteren de woordvoerders met de minister.

Internationaal recht en nationale belangen

Verdedigt dit kabinet het internationaal recht nog? Piri (PRO) is hier kritisch over, ook op basis van een rapport van de Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV). Zij vindt dat de "inconsistente houding" van het kabinet de reputatie van Nederland als verdediger van het internationaal recht verzwakt.

De Roon (PVV) kijkt er anders naar: van hem moeten we niet "met een linkse roze bril naar de wereld kijken". Het buitenlandbeleid zou wat hem betreft moeten draaien om het verdedigen van Nederlandse belangen. Hij denkt daarbij vooral aan het tegenhouden van (illegale) migranten en het tegengaan van islamisering.

De mogelijkheden voor Nederland om dingen te veranderen zijn beperkt, constateert Ceder (ChristenUnie), maar hij vindt dat Nederland zich evengoed moet blijven inzetten voor recht en vrede. Ons buitenlandbeleid moet waardengedreven én realistisch zijn, vindt Van Lanschot (CDA). Daarbij moeten de vier klassieke D's een rol spelen: development (ontwikkeling), diplomacy (diplomatie), defence (defensie) en democracy (democratie).

Europese samenwerking

De Europese landen staan volgens Klos (D66) voor een keuze: de krachten bundelen en uitgroeien tot democratische wereldmacht of los van elkaar steeds minder invloed krijgen. Hij pleit voor het afschaffen van veto's en voor een snelle en stevige uitbreiding van de Unie.

Het overgrote deel van de begroting bestaat uit betalingen aan de Europese Unie, stelt Hoogeveen (JA21) vast. Laat die kosten niet te hoog worden en onderhandel in Europa stevig over de EU-begroting, is zijn oproep aan de minister.

Oekraïne en Rusland

In Abu Dhabi spreken gezanten uit de VS, Rusland en Oekraïne over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Rajkowski (VVD) hoopt dat de gesprekken over de oorlog in Oekraïne leiden tot afspraken die zorgen voor een duurzame en stabiele situatie en vrede in Europa. Uitgangspunt daarbij moet zijn dat de Oekraïners zelf beslissen en dat Russische agressie niet beloond mag worden.

De oorlog draait niet alleen om tanks en raketten, zegt Van der Werf (D66), maar ook om informatie en algoritmes die je wijsmaken dat Rusland niet de agressor is. Ze pleit voor Europese regels en voor stevige handhaving bij onder andere Amerikaanse platforms.

Het Westen gaat uit van onrealistische scenario's over de oorlog in Oekraïne, vindt Dekker (FVD). Wat hem betreft is Oekraïne geen onschuldig slachtoffer en is Rusland niet expansief, agressief en redeloos.

Minister Berendsen zegt dat het kabinet de gesprekken tussen de VS, Oekraïne en Rusland aanmoedigt. Wat hem betreft kan een oorlog alleen aan de onderhandelingstafel beëindigd worden. Intussen blijft het belangrijk om Oekraïne te steunen, benadrukt Berendsen, zeker in de komende zware winter.

Palestijnen en Israël

Mensen kunnen het niet meer aanzien dat Nederland en Europa geen sancties instellen om etnische zuivering, illegale annexatie, bezetting, genocide en humanitaire blokkades te stoppen, betoogt Van Baarle (DENK). Hij wil meer actie van het kabinet, onder andere voor erkenning van de Palestijnse staat.

Inmiddels zijn 75.000 Palestijnen vermoord, zegt Teunissen (PvdD), en dat is een voorzichtige schatting. Ze herhaalt haar oproep om de wapenhandel met Israël te stoppen. In Gaza is een onmenselijke situatie ontstaan en het geweld op de Westelijke Jordaanoever neemt toe. Het kabinet doet te weinig om de genocide te stoppen, vindt Dobbe (SP).

Stoffer (SGP) merkt op dat bij de Rode Lijndemonstratie op zondag 8 november de Palestijnse Gemeenschap in Nederland (PGNL) vertegenwoordigd was. Hij is bezorgd dat er daarmee sprake is van ongewenste beïnvloeding van het maatschappelijk debat door organisaties die banden met terreurorganisaties als Hamas zouden kunnen hebben.

Insiya

Van der Plas (BBB) vraagt aandacht voor de ontvoering van het meisje Insiya door haar vader naar India. De regering moet volgens haar stevigere maatregelen nemen, zodat het meisje herenigd kan worden met haar moeder.

Minister Berendsen betreurt ten zeerste dat er zo weinig vooruitgang is bij de terugkeer van Insiya. Buitenlandse Zaken spant zich hier nog altijd voor in, zegt hij: "Nederland gaat dit niet laten liggen en zal deze situatie niet accepteren."

De behandeling van de begroting gaat op 12 november verder met de tweede termijn van de woordvoerders en de reactie van de minister daarop.

 

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
  Kijk debatten terug via Debat Direct