Begroting Binnenlandse Zaken, eerste termijn Kamer

3 november 2026, begroting - De Kamer bespreekt de begroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken voor 2027.

Het versterken van de democratie en het verminderen van het aantal ambtenaren en de regeldruk zijn belangrijke thema's die aan bod komen in de eerste termijn van de Kamer.

Beschermen democratie

Volgens Sneller (D66) moeten we de aantasting van de democratie voorkomen. Volgens hem zijn daarvoor drie dingen nodig: een overheid die levert, een weerbare democratie en meer invloed voor burgers op de macht. Ook Van den Brink (CDA) pleit voor een sterke democratie. Hij denkt dat het helpt om duidelijke regels te maken voor wanneer een partij verboden mag worden.

Van Meijeren (FVD) vindt deze plannen juist "buitengewoon verontrustend". Volgens hem wordt het beschermen van de democratie gebruikt als reden om het onmogelijk te maken om de zittende macht uit te dagen.

Bosma (PVV) heeft kritiek op wat hij de "amigocratie" noemt. Volgens hem is hoogopgeleid Nederland oververtegenwoordigd aan de top van instituties en regelen linkse partijen steeds banen voor vriendjes.

De bedreiging van politici en bestuurders is een voorbeeld van het betonrot van onze democratie, vindt Ceder (ChristenUnie). Keiharde normering en vervolging zijn volgens hem noodzakelijk.

Verminderen aantal ambtenaren

Bedrijven bekijken elk jaar hoeveel medewerkers er nodig zijn, maar bij de overheid groeit het aantal ambtenaren alleen maar, stelt Kisteman (VVD). Hij is daarom voor het verminderen van het aantal ambtenaren. Als we een kleinere overheid willen, moeten we keuzes maken, vindt Flach (SGP). Komt het kabinet met voorstellen om de taken en het beleid van het Rijk opnieuw te beoordelen?

Beckerman (SP) pleit juist voor een herwaardering van de overheid die zelf dingen kan en regelt. Voor het kabinet op ambtenaren gaat bezuinigen, moet de overheid eerst minder afhankelijk worden van externe medewerkers, vindt ze.

Van Baarle (DENK) vraagt hoe het kabinet voorkomt dat de bezuiniging op ambtenaren vooral bij de uitvoeringsdiensten terechtkomt en ten koste gaat van de dienstverlening aan bijvoorbeeld toeslagenouders en mensen in Groningen.

Efficiënter werken

Volgens Mohandis (PRO) is het Kamerlidmaatschap niet te combineren met andere politieke functies, omdat dit te veel tijd kost en belangenverstrengeling met zich meebrengt. Hij wil dit dan ook onmogelijk maken.

Ministeries kijken te veel naar problemen vanuit hun eigen verantwoordelijkheid, zegt Meulenkamp (VVD). Zij moeten juist beter samenwerken om maatschappelijke opgaven aan te pakken.

Huizenga (D66) vindt de formulieren die mensen moeten invullen als ze bijvoorbeeld een slachtoffervergoeding, toeslag of uitkering willen aanvragen te ingewikkeld. Ze pleit voor minder formulieren, begrijpelijke taal en het makkelijker herstellen van fouten.

Lokale ondersteuning

De maatschappelijke ondersteuning die gemeenten kunnen bieden, verschilt sterk, stelt Van Brenk (50PLUS). Ze pleit voor een harde ondergrens voor mantelzorg en inkomensondersteuning.

Vermeer (BBB) vindt het goed dat ontmoetingsplekken ondersteund worden via het Gemeenschapsfonds. Maar dit is tijdelijk. Hoe zorgt de minister ervoor dat dorpen waar de laatste voorzieningen dreigen te verdwijnen daadwerkelijk worden geholpen?

Boelsma-Hoekstra (CDA) wil dat het verminderen van regeldruk voor vrijwilligers en de samenleving net zo serieus wordt aangepakt als het schrappen van regelgeving voor ondernemers. Kleine organisaties moeten daarbij hulp krijgen..

Invloed van andere landen beperken

Het kabinet wil minder regels, maar elk jaar komen er zo'n 1.000 EU-verordeningen bij, zegt Clemminck (JA21). De Brusselse bemoeienis en bureaucratie moeten volgens hem daarom teruggedrongen worden.

Nederlandse wetten worden soms opzijgeschoven vanwege internationaal recht, zegt het lid Keijzer. Ze wil de wet wijzigen, zodat de Nederlandse wetgever weer het laatste woord heeft.

Meer transparantie over uitgaven

Een Kamerlid dat of bewindspersoon die zijn positie drie maanden bekleed heeft, heeft recht op twee jaar wachtgeld. Schenk (FVD) wil dat openbaar wordt gemaakt wie wachtgeld ontvangt, omdat het gaat om belastinggeld.

De behandeling van de begroting gaat op 5 november verder met de reactie van minister Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en staatssecretaris Van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid) op de inbreng van de woordvoerders.

Zie ook:

• Het overzicht van de laatste debatten in het kort
• De geredigeerde woordelijke verslagen van Kamervergaderingen (het stenogram). Deze zijn maximaal vier uur na het uitspreken beschikbaar.
• Kijk debatten terug via Debat Direct