Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Claassen over de bezuiniging op de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in relatie tot de Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wibz)
Vragen van het lid Claassen (Groep Markuszower) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de bezuiniging op de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in relatie tot de Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wibz) (ingezonden 24 augustus 2026).
Antwoord van Minister Hermans (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 5 oktober
2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 3039.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Bezuinigingen treffen Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd» (Medisch Contact, 10 augustus 2026)?1
Antwoord 1
Ja, daarmee is het kabinet bekend.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de IGJ tot 2032 moet krimpen van circa 950 naar 650 arbeidsplaatsen
(-30%) en dat het toezichtbudget in dezelfde periode 25 tot 30 procent lager wordt,
zoals inspecteur-generaal Vogelzang stelt in Zorgvisie? Hoe verhoudt deze taakstelling
zich tot het gelijktijdig oplopende aantal zorgaanbieders en meldingen over mogelijke
tekortkomingen?
Antwoord 2
De financiële opgave van de IGJ vloeit voort uit verschillende kortingen en taakstellingen
die de rijksoverheid en daarmee ook de IGJ raken.2 Het gaat onder meer om kortingen en taakstellingen vanaf 2022 en om het aflopen van
incidenteel toegekende budgetten, zoals middelen toegekend in het kader van het programma
Werk aan Uitvoering (WuA). De omvang van de reductie en de wijze waarop de IGJ deze
de komende jaren wil realiseren, zijn onderdeel van de verdere uitwerking door de
IGJ. De IGJ is zelf verantwoordelijk voor de inrichting van haar organisatie binnen
de geldende financiële en wettelijke kaders.
De veranderopgave van de IGJ vloeit zowel voort uit de ontwikkelingen in de zorg als
uit de verwachte afname van het beschikbare budget.
Om binnen de beschikbare capaciteit haar wettelijke taken effectief te kunnen blijven
uitvoeren, ontwikkelt de IGJ haar toezicht verder door. Zij zet onder meer in op meer
risicogericht, gedifferentieerd, datagedreven en sectoroverstijgend toezicht, een
sterkere informatiepositie en de inzet van multidisciplinaire teams en specialistische
kennis. Ook wil de IGJ individuele signalen selectiever opvolgen en specifieke toezichtafspraken
maken met aanbieders die aantoonbaar professioneel sturen op kwaliteit en veiligheid.
Daarnaast werkt de IGJ aan een versterking van de inzet van data en risicoanalyses,
zodat de beschikbare toezicht capaciteit gerichter kan worden ingezet.
De IGJ en het Ministerie van VWS zijn hierover met elkaar in gesprek. Voor het kabinet
staat voorop dat de IGJ haar wettelijke taken als onafhankelijk toezichthouder effectief
en risicogericht moet kunnen blijven uitvoeren. De beschikbare capaciteit, de toezichttaken
en de prioriteiten binnen het toezicht moeten daarom met elkaar in balans blijven.
Vraag 3
Is bij het vaststellen van deze bezuinigingstaakstelling rekening gehouden met de
extra toezichtstaken die de IGJ krijgt onder de Wet integere bedrijfsvoering zorg-
en jeugdhulpaanbieders (Wibz), zoals de toetsing van winstuitkeringsvoorwaarden, tegenstrijdig-belangbepalingen
en de rol bij het intrekken of weigeren van vergunningen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het wetsvoorstel Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wibz)
beoogt de kwaliteit van zorg randvoorwaardelijk te maken voor het uitkeren van winst
op grond van de Wet marktordening zorg (Wmg) en voor het verkrijgen en behouden van
een vergunning op grond van de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza). Toezicht op de
kwaliteit en veiligheid van zorg is al onderdeel van het huidige takenpakket van de
IGJ. Het wetsvoorstel leidt naar verwachting, mede gezien het risicogestuurde toezicht
van de IGJ, niet tot substantiële financiële gevolgen. Daarom is bij het vaststellen
van de taakstelling voor de IGJ geen rekening gehouden met de Wibz.
Vraag 4
Deelt u de constatering dat een inspectie die tegelijkertijd fors moet krimpen én
een wettelijke opdracht krijgt om actiever en voortvarender te kunnen optreden tegen
niet-integere zorgaanbieders, voor een aantoonbaar spanningsveld staat? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 4
Toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg is al onderdeel van het huidige takenpakket
van de IGJ. Het wetsvoorstel leidt naar verwachting, mede gezien het risicogestuurde
toezicht van de IGJ, niet tot substantiële financiële gevolgen. Dus hierin voorziet
het kabinet geen spanningsveld.
Naast de Wibz wordt gewerkt aan een breder pakket aan maatregelen om op te kunnen
treden tegen niet-integere of frauderende zorgaanbieders. De aanpak van zorgfraude
is een prioriteit van het kabinet, onder meer naar aanleiding van het coalitieakkoord
en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Ook de IGJ beschouwt zorgfraude
als een prioriteit en werkt samen met andere partijen binnen de fraudeketen. Het kabinet
is voornemens om een deel van de AZWA-middelen beschikbaar te stellen voor een versterkt
toezicht op zorgfraude.
Vraag 5
Is er een uitvoeringstoets gedaan naar de vraag of de IGJ de nieuwe Wibz-taken naar
behoren kan uitvoeren binnen de nieuwe, kleinere personele en financiële kaders? Kunt
u deze toets, indien aanwezig, met de Kamer delen?
Antwoord 5
De IGJ is gevraagd om een uitvoeringstoets te doen in het kader van de Wibz. De toets
die de IGJ heeft gedaan in het kader van het wetsvoorstel is meegestuurd met het wetsvoorstel
in januari 2025.
De uitvoeringstoets van de IGJ op de nota van wijziging zal naar verwachting in Q1
2027 de Kamer worden gezonden, tegelijk met de nota van wijziging.
Vraag 6
Bent u bereid, gelet op de lopende herbezinning op de Wibz, de Kamer voorafgaand aan
de verdere parlementaire behandeling expliciet te informeren over de capaciteitsgevolgen
van de IGJ-bezuiniging voor de handhaafbaarheid van de Wibz, en zo nodig de bezuinigingstaakstelling
op de IGJ te heroverwegen of aanvullende middelen vrij te maken?
Antwoord 6
Aangezien het wetsvoorstel niet leidt tot extra bevoegdheden voor de IGJ en de gevolgen
van de beschikbare capaciteit bij de IGJ geen effect heeft op de handhaafbaarheid
van de Wibz, ziet het kabinet geen aanleiding om u in het kader van dit wetsvoorstel
hierover te informeren.
Ondertekenaars
S.T.M. Hermans, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport