Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Wiersma over het artikel "Verkoopgolf huurwoningen gaat nog harder: "Zwartste scenario Hugo de Jonge komt nu al dichtbij"
Vragen van het lid Wiersma (BBB) aan de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over het artikel «Verkoopgolf huurwoningen gaat nog harder: «Zwartste scenario Hugo de Jonge komt nu al dichtbij»» (ingezonden 2 september 2026).
Antwoord van Minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 5 oktober 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel uit de Telegraaf van 26 augustus 2026, waarin uit recente
cijfers van het Kadaster blijkt dat investeerders en particuliere verhuurders in het
afgelopen kwartaal opnieuw per saldo duizenden huurwoningen hebben verkocht aan eigenaar-bewoners?1
2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Hoe beoordeelt u het feit dat er volgens het Kadaster per saldo weer 6.400 woningen
door investeerders en 1.970 woningen door kleine particuliere verhuurders zijn afgestoten,
waardoor inmiddels 76.471 huurwoningen in twee jaar tijd van de private huurmarkt
zijn verdwenen?
Deelt u de schokkende conclusie van verhuurdersorganisatie Vastgoed Belang dat het
absolute worstcasescenario van het ministerie (160.000 verdwenen huurwoningen over
tien jaar) na slechts twee jaar al voor 48 procent is bereikt, en dat de effecten
van de «uitpondgolf» door uw voorganger ernstig zijn onderschat?
Antwoord 2 en 3
Het ministerie heeft bij het opstellen van de Wbh rekening gehouden met verschillende
uitpondscenario’s. In het hoge scenario worden er in 10 jaar tijd ongeveer 160.000
woningen uitgepond. In de doorgerekende scenario’s ligt de piek van uitponding in
de eerste jaren. Dat sluit aan bij het feit dat de keuze om al dan niet uit te ponden
veelal bij mutatie plaats zal vinden. In de eerste twee jaar na invoering van de Wbh
liepen de huurcontracten van de woningen die werden verhuurd met een tijdelijk huurcontract
af, waardoor er in die jaren meer mutatie en daarmee ook meer uitponding was voorspeld.
Het uitponden zit op dit moment tussen het midden en hoge scenario van de doorrekeningen
die zijn gemaakt bij het opstellen van de Wbh (zie onderstaande grafiek). Hierbij
wordt nog niet gecorrigeerd voor nieuwbouw en andere toevoegingen door middel van
bijvoorbeeld transformaties. Inclusief deze correctie is de voorraad aan private huurwoningen
sinds 1 juli 2024 gedaald met ca. 21.400 woningen in plaats van ca. 76.300 woningen.
In alle gevallen van uitponding moet worden gerealiseerd dat een combinatie aan maatregelen
in het huur- en fiscaal beleid en veranderde (macro-)economische omstandigheden zoals
gestegen rente en verkoopprijzen geresulteerd hebben in een verslechterd investeringsklimaat
voor private verhuurders.
Grafiek 1: voorraad private huurwoningen ten opzichte van geschetste scenario’s
Ik deel dan ook niet dat de effecten ernstig zijn onderschat. Wel zie ik dat het uitponden
druk zet op een voldoende voorraad aan middenhuurwoningen. Om die reden heeft het
kabinet in het Actieplan Versnelling Woningbouw maatregelen aangekondigd in zowel
het huur- als fiscaal beleid om het investeringsklimaat te verbeteren. Als onderdeel
hiervan wordt de Wbh per 1 januari 2027 geoptimaliseerd waardoor een aantal knelpunten
voor verhuurders worden weggenomen. Ook wordt de nieuwbouwopslag verlengd waardoor
deze gaat gelden voor woningen waarvan de bouw start voor 1 januari 2032 in plaats
van 1 januari 2028. Daarnaast wordt de Wbh voor 1 juli 2027 formeel geëvalueerd. Op
basis van deze evaluatie bepaal ik of aanvullende maatregelen wenselijk zijn.
Vraag 4
Erkent u dat de stapeling van de Wet betaalbare huur, het verbod op tijdelijke huurcontracten
en de hoge belastingdruk in box 3 direct leidt tot een verdere verschraling van het
aanbod, waarbij het aandeel van investeerders in de totale woningvoorraad in één jaar
tijd is gedaald van 9,2 procent naar 8,9 procent?
Antwoord 4
Zoals ook bij de bovenstaande beantwoording is aangegeven heeft een combinatie aan
maatregelen in het huur- en fiscale beleid en veranderde (macro-)economische omstandigheden
zoals gestegen rente en verkoopprijzen geresulteerd in een verslechterd investeringsklimaat
voor private verhuurders. Dit heeft ertoe geleid dat sommige verhuurders besluiten
hun woningen uit te ponden. Dit heeft bijgedragen aan een daling van het aandeel van
investeerders in de totale woningvoorraad van 9,2% in juli 2025 naar 8,8% in juli
2026.
Vraag 5
Hoe kijkt u naar de situatie in studentensteden, waar inmiddels één op de vijf verkochte
koopwoningen een voormalige huurwoning is, en bent u er niet van geschrokken dat middeninkomens
(die de wet juist moest beschermen) nu op de private huurmarkt vrijwel nergens meer
terecht kunnen doordat het aanbod middenhuur vrijwel non-existent is geworden?
Antwoord 5
Ik erken dat de druk op het huursegment in de studentensteden groot is. Een van de
drie woningen die worden uitgepond is een woning in een studentenstad. Tegelijkertijd
waren de grote steden juist ook de plaatsen waar in de periode 2016–2020 veel koopwoningen
werden opgekocht voor de verhuur. In de grote vier gemeenten werd in 2020 18 procent
van de verkochte koopwoningen opgekocht voor de verhuur.3 In de beantwoording van vraag 1 heb ik wel aangegeven dat ik zie dat het uitponden
druk zet op de voorraad aan middenhuurwoningen en dat ik verschillende maatregelen
neem om het investeringsklimaat voor huurwoningen te verbeteren.
Meerdere factoren hebben uiteindelijk invloed op de beschikbaarheid van betaalbare
woningen voor deze mensen met een middeninkomen. Een deel van de woningen die volgens
de Wbh in het middensegment thuishoren, was in de praktijk onbetaalbaar voor de doelgroep
(middeninkomens) omdat deze woningen tegen veel hogere vrijesegmentprijzen werden
verhuurd. Deze woningen vervulden dus al geen functie als betaalbare middenhuur, en
hun eventuele verkoop betekent niet dat de doelgroep een betaalbare optie misloopt.
Daarnaast zijn sommige uitgeponde woningen terechtgekomen bij middeninkomens, die
daardoor niet langer op zoek zijn naar een huurwoning. Het grootste deel van de verkochte
woningen had een koopprijs onder de betaalbaarheidsgrens, wat voor een deel van de
doelgroep wel een optie biedt.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het beleid averechts uitpakt en dat snelle herziening of versoepeling
van de regulering noodzakelijk is om verdere uitverkoop van de huursector te stoppen?
Zo ja, welke concrete maatregelen gaat u op korte termijn nemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ik deel de mening dat het beleid averechts uitpakt niet. De Wet betaalbare huur is
ingevoerd met een reden. Namelijk als reactie op de ontwikkeling dat woningen die
thuishoren in het middensegment bij een bewonerswisseling steeds vaker voor een te
hoge huurprijs werden verhuurd. Bij invoering is ook rekening gehouden dat er uitponding
plaats zou vinden. Tegelijkertijd zie ik ook dat de combinatie aan maatregelen in
het huur- en fiscaal beleid en de veranderde (macro)-economische omstandigheden ertoe
leidt dat de uitponding druk zet op de huurmarkt. Om die reden heeft het kabinet in
het in het Actieplan Versnelling Woningbouw maatregelen aangekondigd in zowel het
huur- als fiscale beleid om het investeringsklimaat te verbeteren. Als onderdeel hiervan
wordt de Wbh per 1 januari 2027 geoptimaliseerd. Ook zal aan de hand van de evaluatie
van de Wbh die uiterlijk 1 juli 2027 wordt opgeleverd gekeken worden welke nadere
maatregelen genomen moeten worden.
Vraag 7
Bent u bereid om, gelet op deze alarmerende cijfers en de constatering dat het worstcasescenario
al jaren eerder in beeld komt, de wettelijke evaluatie van de Wet betaalbare huur
per omschakeling per direct naar voren te halen en de Kamer binnen drie maanden te
informeren over mogelijke noodgrepen?
Antwoord 7
Nee, het is belangrijk dat er een zorgvuldige evaluatie wordt gedaan naar deze wet.
Alleen dan kunnen we met elkaar de juiste conclusies trekken. De evaluatie wordt uitbesteed
aan een externe partij en ik hecht er belang bij dat deze partij voldoende tijd moet
krijgen om een gedegen evaluatie te kunnen doen. Een eerdere opleverdatum dan 1 juli
2027 is daarom niet mogelijk.
Vraag 8
Erkent u dat indien het streefdoel van een wet (het beschermen van huurders met middeninkomens)
aantoonbaar leidt tot het verdwijnen van juist díé huurwoningen en er sprake is van
een gefaald instrument?
Antwoord 8
Het doel van de Wbh is huurders beter te beschermen tegen te hoge huren door bij te
dragen aan de balans tussen huurprijs en de kwaliteit van de woning, zodat woningen
in het gereguleerde segment betaalbaar blijven voor de lage- en middeninkomens. De
wet beoogt hiermee betaalbare huurwoningen beschikbaar te maken en te behouden voor
middeninkomens, terwijl de effecten op de woningvoorraad afhankelijk zijn van uiteenlopende
factoren en zich niet laten reduceren tot uitsluitend de verkoop wan woningen. Tijdens
de evaluatie van de Wbh zal verder onderzoek worden gedaan naar de doeltreffendheid
en effecten van de wet in praktijk. Deze evaluatie bepaalt of verdere aanpassing van
de Wbh nodig is.
Vraag 9
Bij welk exact aantal verdwenen huurwoningen of bij welk gedaald percentage van de
vrije huursector trekt u formeel de conclusie dat de grens bereikt is en dat de Wet
betaalbare huur per direct buiten werking moet worden gesteld of moet worden herzien?
Antwoord 9
Ik acht het niet wenselijk om vooraf een specifieke omvang van de aanbodkrimp te noemen
waarbij de Wbh moet worden herzien. De wet wordt integraal geëvalueerd op de effecten
voor zowel huurders als verhuurders, waaronder de ontwikkeling van het huuraanbod.
Op basis van die evaluatie zal ik beoordelen in hoeverre de wet haar doelstellingen
bereikt en of bijsturing nodig is.
Vraag 10
Bent u bereid om af te zien van verdere «monitortrajecten» of «onderzoeksfases» en
in plaats daarvan vóór het einde van dit jaar een concreet noodplan aan de Kamer voor
te leggen dat de uitponding van de private huurmarkt stopt? Zo nee, hoe legt u dit
uit aan de duizenden woningzoekenden die met lede ogen toezien hoe de huurmarkt leegstroomt?
Antwoord 10
Zoals bij de beantwoording van vraag 7 en 9 is benoemd, bepaalt de evaluatie van de
Wbh of verdere aanpassing van de Wbh nodig is. Het is belangrijk om deze evaluatie
goed te doen, zodat we met elkaar de juiste conclusies kunnen trekken. Een eerdere
opleverdatum dan 1 juli 2027 is, zoals gezegd, niet mogelijk. Ondertussen neem ik
met de optimalisatie van de Wbh al wel maatregelen waardoor een aantal knelpunten
voor verhuurders worden weggenomen. Het kabinet heeft daarnaast in het Actieplan Versnelling
Woningbouw meer maatregelen aangekondigd om het investeringsklimaat te verbeteren.
Vraag 11
Hoe beoordeelt u het recente onderzoek van Argos, waaruit blijkt dat veel gemeenten
nauwelijks optreden tegen verhuurders die meer huur vragen dan wettelijk is toegestaan?
Antwoord 11
Ik kan het onderzoek zelf niet op afstand beoordelen. Het toezicht op de naleving
van de Wbh is een gemeentelijke bevoegdheid. De gemeente kan het best inschatten wat
de lokale situatie is en hoe hierop kan worden ingespeeld. De invulling van dit toezicht
verschilt dan ook per gemeente. In algemene zin kan ik stellen dat met name grotere
steden en studentensteden voortvarend aan de slag zijn gegaan met hun toezicht en
handhaving op te hoge huurprijzen. Daarbij is handhaving geen doel op zich. Een huurder
kan ook geholpen zijn met een gemeente die het gesprek met de verhuurder aangaat of
de verhuurder een waarschuwing geeft. Bij de meeste verhuurders zal dit al tot een
gedragsverandering leiden. Tegelijkertijd kan een huurder zich ook zelf wenden tot
de Huurcommissie om de huur te laten verlagen. Op basis van een dergelijk verzoek
kan de huurprijs worden verlaagd, en in sommige gevallen moet de te veel betaalde
huur ook worden terugbetaald. In de evaluatie van de Wbh zal breder worden gekeken
naar de uitvoering en handhaving van de Wbh, waaronder de toezichthoudende rol van
gemeenten en uitvoering door de Huurcommissie.
Vraag 12
Kunt u per gemeente aangeven hoeveel meldingen over te hoge huren sinds de invoering
van de gemeentelijke handhaving zijn ontvangen, hoeveel controles zijn uitgevoerd,
hoeveel waarschuwingen en lasten onder dwangsom zijn opgelegd, hoeveel boetes zijn
uitgedeeld en in hoeveel gevallen daadwerkelijk een lagere huurprijs is gerealiseerd?
Zo nee, waarom beschikt het Rijk niet over deze gegevens?
Antwoord 12
Het Rijk beschikt niet over de gevraagde gegevens per gemeente. De uitvoering van
toezicht en handhaving op de Wbh is een gemeentelijke taak en gemeenten verschillen
in de manier waarop zij dit organiseren en registreren. Deze gegevens worden dus niet
nationaal geregistreerd. Tijdens de evaluatie van de Wbh zullen deze gegevens wel
worden opgevraagd en geanalyseerd, zodat we inzicht krijgen in de effectiviteit van
de handhaving en de impact daarvan.
Vraag 13
Hoeveel middelen heeft het Rijk sinds de invoering van de Wet betaalbare huur beschikbaar
gesteld aan gemeenten voor toezicht en handhaving, hoeveel daarvan is daadwerkelijk
besteed en welk concreet handhavingsresultaat is daarmee bereikt?
Antwoord 13
Gemeenten ontvangen financiering vanuit het Rijk voor de uitvoering van de Wbh. Voor
de implementatie van de wet hebben gemeenten samen ca. € 5,5 mln ontvangen. Voor de
uitvoering van de Wbh is in de eerste jaren na de invoering incidenteel € 30,8 mln
beschikbaar gesteld. Deze extra middelen waren bedoeld om een verwachte tijdelijke
piek in het aantal meldingen op te vangen en kwamen bovenop een structureel bedrag
van € 6,5 mln per jaar voor de uitvoering van deze wet. Er zijn geen gegevens beschikbaar
over de besteding van deze uitvoeringsmiddelen door gemeenten. Wel zijn de door gemeenten
ontvangen meldingen en de daarvoor beschikbaar gestelde middelen in 2025 getoetst.
Uit deze financiële evaluatie bleek dat de middelen vooralsnog toereikend zijn4. In de evaluatie van de Wbh wordt verder gekeken naar de uitvoering en handhaving
van de wet in de praktijk. Aan de hand van die evaluatie kan bekeken worden of versterking
van het toezicht en de handhaving door gemeenten nodig is.
Vraag 14
Deelt u de mening dat wanneer gemeenten de maximale huurprijzen nauwelijks handhaven,
een belangrijk uitgangspunt onder de Wet betaalbare huur – namelijk dat huurders daadwerkelijk
worden beschermd tegen te hoge huren – in de praktijk onvoldoende wordt waargemaakt?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Ik deel niet dat de wet huurders onvoldoende beschermt. Zoals ik in mijn antwoord
op vraag 11 heb aangegeven, is het mijn beeld dat met name grotere steden en studentensteden
voortvarend aan de slag zijn gegaan met hun toezicht en handhaving op te hoge huurprijzen.
Andere gemeenten hebben nog minder ervaring met de wet opgedaan en zijn zich nog met
de nieuwe wettelijke taken aan het bekwamen. Ik bekijk samen met de VNG en individuele
gemeenten hoe gemeenten hierbij geholpen kunnen worden. De evaluatie van de Wbh in
2027 zal hier ook aan bijdragen.
Zoals eerder gezegd, is handhaving ook geen doel op zich. Een huurder kan ook geholpen
zijn met een gemeente die het gesprek met de verhuurder aangaat of de verhuurder een
waarschuwing geeft. Bij de meeste verhuurders zal dit al tot een gedragsverandering
leiden. Tevens genieten huurders ook andere bescherming, zoals bijvoorbeeld via de
route bij de Huurcommissie die voor hen open staat. De gemeente is dus niet de enige
partij die ervoor kan zorgen dat de juiste huur wordt gevraagd.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Russcher (FVD),
ingezonden 2 september 2026 (vraagnummer 2026Z17687)
Ondertekenaars
E. Boekholt-O’Sullivan, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening