Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Westerveld en Bushoff over de overname van jeugdgezondheidszorg aan kinderen van asielzoekers door een commerciële zorgaanbieder
Vragen van de leden Westerveld en Bushoff (beiden GroenLinks-PvdA) aan de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport over de overname van jeugdgezondheidszorg aan kinderen van asielzoekers door een commerciële zorgaanbieder (ingezonden 30 april 2026).
Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 2 oktober 2026).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 1981
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht in Medisch Contact over het verlies van de jeugdgezondheidszorg
voor asielzoekerskinderen door GGD’en aan een commerciële zorgpartij en herkent u
de daarin geuite zorgen over de continuïteit van zorg?1
Antwoord 1
Ik herken de geuite zorgen over de continuïteit van zorg. De jeugdgezondheidszorg
(JGZ) voor de asielzoekerskinderen moet te allen tijde gecontinueerd blijven. Om die
reden is er de afgelopen periode door alle betrokken partijen gewerkt aan een oplossing.
Zoals ook gemeld in de Kamerbrief van 26 augustus jl.2 zal COA een overbruggingsovereenkomst sluiten met GGD GHOR Nederland voor de continuering
van de JGZ voor deze doelgroep voor een periode van drie jaar.
Vraag 2
Hoe rechtvaardigt u dat via aanbestedingen publieke gezondheidszorgtaken bij marktpartijen
worden belegd, terwijl het uitgangspunt van het Nederlandse publieke gezondheidsstelsel
juist is dat deze taken publiek, samenhangend en preventief worden georganiseerd,
en hoe voorkomt u dat dit in de praktijk leidt tot uitholling van het publieke gezondheidsstelsel?
Antwoord 2
Voor de jeugdgezondheidszorg in algemene zin geldt dat deze zorg door colleges van
burgemeester en wethouders bij een andere partij dan de gemeentelijke gezondheidsdiensten
(GGD’en) mag worden neergelegd. Bij het neerleggen van de reguliere jeugdgezondheidszorg
bij een andere partij dan de GGD is ook in dat geval in principe een aanbestedingsplicht
aan de orde. Deze mogelijkheid is in de Wet publieke gezondheid voor de jeugdgezondheidszorg
bewust gecreëerd om hierin keuzevrijheid te bieden aan de colleges. Dit laat onverlet
dat in alle gevallen geldt dat colleges daarbij zorg dienen te dragen voor een goede
uitvoering door de partij door wie de jeugdgezondheidszorg wordt uitgevoerd. De Inspectie
Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de
geboden zorg.
Op grond van de Wet COA is het COA verantwoordelijk voor de materiële en immateriële
opvang van asielzoekers, waaronder het regelen van toegang tot de gezondheidszorg
voor asielzoekers. Hieronder valt ook de jeugdgezondheidszorg voor asielzoekerskinderen.
Vraag 3
Is de gunning van de aanbesteding voor de jeugdgezondheidszorg aan asielzoekerskinderen
inmiddels definitief en, zo ja, welke concrete randvoorwaarden zijn gesteld om te
waarborgen dat de overgang van de huidige naar de nieuwe situatie zorgvuldig verloopt,
in het bijzonder in de periode tussen het einde van de huidige uitvoering en de start
van het nieuwe contract?
Antwoord 3
De aanbesteding voor de jeugdgezondheidszorg aan asielzoekerskinderen is gegund. In
de aanbesteding zijn zaken zoals één landelijk dossiersysteem, migratie van de dossiers
en voldoende gekwalificeerd personeel zowel in het programma van eisen als in de offertebeoordeling
geadresseerd. In het aanbestedingstraject is echter onvoldoende oog geweest voor de
complexiteit van een overdracht naar een nieuwe uitvoerder, zoals de impact die dit
heeft op de werkprocessen van het RIVM, en de benodigde overbruggingstermijn tussen
de verschillende contractanten. Dat betreur ik ten zeerste. COA en GGD GHOR Nederland
hebben inmiddels een intentieovereenkomst ondertekend over de continuering van de
JGZ voor deze doelgroep voor een periode van drie jaar. Op basis daarvan werken partijen
momenteel de afspraken voor de overbruggingsovereenkomst verder uit.
Vraag 4
Op welke wijze is voorafgaand aan de gunning geverifieerd dat de nieuwe aanbieder
daadwerkelijk kan voldoen aan de gestelde eisen ten aanzien van kwaliteit, personele
capaciteit, landelijke dekking en continuïteit van zorg, en kunt u toelichten hoe
dit wordt beoordeeld? Hoe beoordeelt u de zorgen van de GGD en experts, mede gezien
de eerdere ervaringen met dit bedrijf?3
Antwoord 4
Al voorafgaand aan de aanbesteding zijn er gesprekken gevoerd met de geïnteresseerde
partijen, zodat zij goed geïnformeerd werden over de opdracht. De partijen konden
zich aan het COA voorstellen. De partijen zijn in de aanbestedingsprocedure getoetst
op de geschiktheidseisen (zowel financieel als op technische bekwaamheid en beroepsbekwaamheid).
Het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA aan wie de opdracht is gegund heeft daarbij
de maximale kwaliteitsscore behaald. Omwille van de continuïteit van de JGZ, zoals
beschreven in antwoord 3, wordt een overbruggingscontract uitgewerkt met GGD GHOR
Nederland.
Vraag 5
Klopt het dat de Arts en Zorg Groep de aanbesteding vooral won vanwege het «forse
prijsverschil»? Hoe kan het dat de prijs die het bedrijf op de zorg plakt, ongeveer
een kwart lager zijn dan die van de GGD. Waarin zit precies dit prijsverschil?
Antwoord 5
Bij een aanbesteding wordt gekeken naar zowel kwaliteit als naar de prijs. Op grond
van het geoffreerde worden punten toegekend. Tijdens de beoordeling wordt eerst naar
de inhoudelijk-/kwaliteitskant van de offerte gekeken. Op dat onderdeel heeft het
Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA de maximale score gehaald. Daarnaast was er
binnen de aanbesteding sprake van de financiële bandbreedte waarbinnen verplicht moest
worden geoffreerd. Het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA heeft zich ingeschreven
binnen deze bandbreedte. Zij hebben een lagere prijs geoffreerd dan GGD GHOR Nederland.
Vraag 6 en 7
Welke maatregelen worden genomen om het behoud van ervaren en deskundig personeel
voor de jeugdgezondheidszorg aan asielzoekerskinderen te waarborgen, gelet op de krapte
op de arbeidsmarkt in de (jeugdgezondheid)zorg, en hoe voorkomt u dat verlies van
personeel leidt tot discontinuïteit en kwaliteitsverlies van zorg, zowel voor asielzoekerskinderen
als in de jeugdgezondheidszorg in bredere zin, en dat dit doorwerkt in de continuïteit
en kwaliteit van het publieke gezondheidsstelsel als geheel?
Hoe waarborgt u dat de kwaliteit, toegankelijkheid en continuïteit van zorg voor asielzoekerskinderen
niet alleen gedurende de overgang, maar ook structureel na implementatie op peil blijven,
mede gelet op het feit dat het gaat om kinderen met een vluchtachtergrond die te maken
hebben gehad met oorlog, geweld, vervolging of ontwrichting en vaak kampen met trauma’s
en complexe gezondheidsproblematiek? Hoe wordt gewaarborgd dat de zorg in de periode
tussen 1 oktober 2026 (waarin het contract met de GGD stopt) en juni 2027 (waarin
het contract met de Arts en Zorg Groep aanvangt) geleverd blijft worden en van kwalitatief
goed niveau is?
Antwoord 6 en 7
Zoals ook gemeld in de Kamerbrief van 26 augustus jl. is er een oplossing gevonden
die zorgt dat de JGZ aan minderjarigen in de asielopvang gecontinueerd blijft. In
lijn met het verzoek van GGD GHOR Nederland hebben COA en GGD GHOR Nederland inmiddels
een intentieovereenkomst ondertekend over de continuering van de JGZ voor deze doelgroep
voor een periode van drie jaar. Op basis daarvan werken partijen momenteel de afspraken
voor de overbruggingsovereenkomst verder uit.
Vraag 8
Hoe wordt toezicht gehouden op de kwaliteit van de geleverde zorg en welke concrete
interventiemogelijkheden heeft u indien blijkt dat de zorg niet aan de gestelde eisen
voldoet, en hoe voorkomt u dat tekortkomingen in deze zorg doorwerken in de continuïteit
en kwaliteit van het publieke gezondheidsstelsel als geheel?
Antwoord 8
Het toezicht op de kwaliteit van zorg ligt bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
(IGJ) die regelmatig COA-locaties bezoekt. In geval van tekortkomingen in de kwaliteit
of veiligheid van de zorg vaststellen, is het aan de zorgaanbieder om deze weg te
nemen. De IGJ kan hiervoor verbetermaatregelen opleggen en ziet toe op de uitvoering
daarvan.
De zorgaanbieder die JGZ-zorg levert moet voldoen aan de Wet kwaliteit, klachten en
geschillen zorg (Wkkgz). Het toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg ligt
bij de IGJ. Onderdeel van het toezicht zijn gesprekken met ketenpartners en bezoeken
aan GZA op COA-locaties. Als er tekortkomingen geïdentificeerd worden, kan IGJ op
grond van de Wkkgz interventies uitvoeren zoals het opleggen van verbetermaatregelen.
Vraag 9
Hoe reflecteert u op het feit dat de aanbesteding wordt gegund aan een partij, waarbij
eerder op één van hun locaties is vastgesteld dat kinderen kampten met ondergewicht,
angstklachten en gebrek aan privacy?
Antwoord 9
Zoals ook aangegeven in voorgaande antwoorden is in de aanbesteding nadrukkelijk aandacht
besteed aan de kwaliteit en de uitvoerbaarheid van de JGZ. Uit deze aanbesteding is
vervolgens het Samenwerkingsverband Arts en Zorg-GZA gekomen. Verder geldt dat het
Samenwerkingsverband als zorgverlener niet verantwoordelijk is voor de algehele omstandigheden
en situatie in deze opvanglocatie, enkel voor het zorgaanbod op deze locatie. De artsen
van de huidige partij voor de huisartsenzorg spannen zich maximaal in voor de gezondheid
van kinderen. We herkennen en delen het beeld dat de situatie op sommige opvanglocaties
zeer tekortschiet en niet geschikt is voor het opvangen van kinderen. Het COA probeert
dan ook, binnen de huidige nijpende opvangsituatie, het aantal kinderen dat in noodopvanglocaties
wordt opgevangen te beperken. Hierover is de Kamer recentelijk nader geïnformeerd
in de Kamerbrief van 2 juni jl. over de situatie van kinderen in de asielopvang.4
Vraag 10
Hoe wordt er toezicht gehouden op (de kwaliteit van) de zorg die geleverd zal worden,
zeker gelet op het feit dat de zorg verleend wordt aan kinderen die niet altijd de
Nederlandse taal machtig zijn, evenals hun ouders? Kunt u beschrijven hoe het toezicht
er in de praktijk uitziet? Wie is hiervoor verantwoordelijk? Wat wordt er gedaan als
blijkt dat deze zorg (ernstig) tekortschiet?
Antwoord 10
Indien nodig kunnen zorgverleners gebruik maken van een tolk om zo de benodigde zorg
te kunnen verlenen. Het toezicht wordt gehouden door de IGJ. Dit toezicht is niet
anders dan toen de zorg verleend werd door de GGD. Zoals aangegeven in het antwoord
op vraag 8 kan de IGJ verbetermaatregelen opleggen die door de betrokken zorgpartij
opgevolgd dienen te worden. Ook daar ziet de IGJ op toe.
Ondertekenaars
G. van den Brink, minister van Asiel en Migratie